🔻«اقلیم تغییر کرده؛ تصمیمهای ما نه!»✍️ محمد حسین شیخ محمدی، «روزنامه شرق»💬 نکاتی از متن:▫️ اخبار…
انتشار: 2026/08/25 05:42 UTCدریافت: 2026/08/25 05:55 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/25 05:55 UTC
🔻«اقلیم تغییر کرده؛ تصمیمهای ما نه!»✍️ محمد حسین شیخ محمدی، «روزنامه شرق»💬 نکاتی از متن:▫️ اخبار مربوط به تغییر اقلیم در اروپا و پیامدهای آن را زیاد میشنویم. وقتی موج گرما میآید، خبر از افزایش مرگومیر، کاهش تولید ذرت و آفتابگردان و افت رشد اقتصادی اروپا منتشر میشود. از کاهش یا توقف فعالیت برخی نیروگاههای هستهای به دلیل دشواری خنکسازی میشنویم، از افزایش تورم و اختلال در کشتیرانی رودخانهها. اینها دیگر فقط گزارش هواشناسی نیستند؛ گزارش اقتصاد و حکمرانی اروپا هستند. اروپا البته تغییر اقلیم را حل نکرده و همچنان با هزینههای سنگین و شکافهای جدی در سازگاری با اقلیم جدید روبهروست؛ اما یک تفاوت مهم وجود دارد: تغییر اقلیم بهتدریج وارد محاسبات اقتصادی و سیاستگذاری آنها شده است. دیگر فقط از افزایش دما یا کاهش بارش صحبت نمیشود؛ اثر آن بر تولید، تورم، انرژی، زیرساخت، بودجه و رشد اقتصادی هم موضوع تصمیمگیری است.▫️ در ایران اما تغییر اقلیم هنوز در بسیاری از تصمیمگیریها عمدتاً یک مسئله محیطزیستی دیده میشود؛ موضوعی در کنار آلودگی هوا، خشکشدن تالابها یا کاهش پوشش گیاهی. کمتر از خود میپرسیم تغییر اقلیم تا همین امروز چه هزینهای برای اقتصاد، سلامت، کشاورزی و زندگی مردم ایران داشته است و مهمتر از آن، اگر این روند در سالهای آینده تشدید شود، اقتصاد و نظام حکمرانی کشور تا چه اندازه برای مواجهه با پیامدهای آن آماده است؟▫️ این پرسش مهم است، چون تغییر اقلیم از یک سو مشکلات و مخاطرات تازهای ایجاد میکند و از سوی دیگر، میتواند بسیاری از مشکلات موجود کشور را تشدید کند و بحرانهایی را که تاکنون جدا از هم میدیدیم، به یکدیگر پیوند بزند. ▫️ممکن است تصمیمی امروز اقتصادی به نظر برسد، اما در اقلیم فردا ورشکسته متولد شود. مسئله اصلی سیاستگذاری همینجاست. مشکل فقط این نیست که «ریسک اقلیمی» تازهای به فهرست ریسکهای کشور اضافه شده است. مسئله عمیقتر است: ممکن است خط مبنایی که بر اساس آن تصمیم میگیریم دیگر معتبر نباشد. پروژهای که قرار است سی سال عمر کند، نمیتواند فقط بر اساس شرایط اقلیمی و منابعی طراحی شود که در گذشته مبنای تصمیمگیری بودهاند. اگر الگوی دما، بارش و دسترسی به آب تغییر میکند، باید بدانیم تصمیم امروز در اقلیم ۲۰ یا ۳۰ سال آینده چه سرنوشتی خواهد داشت.▫️ اینجاست که تغییر اقلیم باید از حاشیه سیاستگذاری به متن آن منتقل شود. هر تصمیم بلندمدت کشور، در کنار ارزیابیهای اقتصادی، فنی و مالی، باید به یک سؤال اقلیمی هم پاسخ دهد: آیا این تصمیم در اقلیم آینده ایران همچنان قابل دوام، قابل اجرا و اقتصادی خواهد بود؟ پاسخ به این سؤال نیازمند یک «آزمون اقلیمی» برای تصمیمهای بلندمدت است. یک طرح نباید فقط با شرایط امروز سنجیده شود؛ باید دید در اقلیمی که ممکن است طی ۲۰ یا ۳۰ سال آینده با آن روبهرو شویم نیز دوام میآورد یا نه. از الگوی کشت و تخصیص منابع آب گرفته تا توسعه شهرها، استقرار صنایع، ساخت زیرساختها و برنامهریزی انرژی، این پرسش باید بخشی از منطق تصمیمگیری باشد. این پرسش، یک پرسش محیطزیستی نیست؛ پرسش درباره عقلانیت تصمیمگیری است.▫️ مسئله ایران فقط مواجهه با تغییر اقلیم نیست. مسئله این است که اقلیم تغییر کرده، اما بسیاری از قواعد تصمیمگیری ما هنوز بر تجربه گذشته استوارند. تغییر اقلیم برای ایران دیگر مسئله آینده نیست؛ بخشی از واقعیت امروز کشور است. بنابراین سؤال اصلی دیگر این نیست که اگر تغییر اقلیم رخ داد، چه باید کرد. سؤال امروز این است: حالا که اقلیم تغییر کرده، آیا تصمیمهایی که امروز میگیریم، برای ایرانِ فردا طراحی شدهاند؟🔗 مطالعه متن کامل یادداشت:sharghdaily.com/fa/tiny/news-1123195%F0%9… کانال رَجان | محمد حسین شیخ محمدی🌿 @sheikhmohamadi