ممکن است ما معتقد باشیم که مصدق اشتباهاتی بزرگ داشت؛ که سیاست اقتصادی او خطا بود، که عملکردش در قبا…

انتشار: 2026/08/20 21:23 UTCدریافت: 2026/08/22 01:26 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 01:26 UTC

ممکن است ما معتقد باشیم که مصدق اشتباهاتی بزرگ داشت؛ که سیاست اقتصادی او خطا بود، که عملکردش در قبال مجلس قابل نقد است، یا حتی خائن و فاسد بود؛ اما نمی‌توانیم انکار کنیم که پس از حذف مصدق، نظام سیاسی ایران به سمت افزایش تدریجی قدرت شاه و بی‌تفاوتی‌اش نسبت به نهادهای مستقل‌، و کم کم لغو آن‌ها و هر کسی که نمی‌خواست، حرکت کرد؛ و در نهایت، زمانی که او سقوط کرد، کل سلطنت ایرانی با همه‌ی تاریخ چند هزار ساله‌اش سقوط کرد، چرا که «تمام»ِ سلطنت و حاکمیت، فقط خودِ «او» بود.

نسخه اصلی در تلگرام گزارش یا اصلاح

پست‌های تلگرام — راديوعصرجديد

راديوعصرجديد@radioasrjadid

16 ساعت پیش41

🔺 از یک هموطن : 🔴این آقا اسمش مصدق هست و تا بُن استخوان به سلطنت مشروطه وفادار بود. طوری وفادار بود که حتی در دادگاهش هم سر سوزن از قانون اساسی مشروطه کوتاه نیامد.اونایی که ۷۳ سال پیش با کمک آخوندها و انگلیس و آمریکا علیه این مشروطه‌خواه واقعی کودتا کردند، الان شدن مشروطه‌خواه و به این آقا فحش میدن...یعنی حرومزاده‌تر از شاه‌پرست و «جاویدشاه»گو، فقط آخوند و سپاهی میتونه باشه... والسلام💚🤍❤ 💚🤍❤ 💚🤍❤#زن_زندگی_ازادینه اجنبی ، نه پهلوی ، دموکراسی وحاکمیت ملی🌹استقلال، ازادی ، جمهوری 🌹به تلگرام رادیوعصر جدید خوش آمدید t.me/RadioAsrjadid%F0%9F%8C%B9%D9%BE%DB%8… با واتس اپ رادیو👇chat.whatsapp.com/L0EAGrWYS2CCgFXwHkRjm0

راديوعصرجديد: 🔺 از یک هموطن : 🔴این آقا اسمش مصدق هست و تا بُن استخوان به سلطنت مشروطه وفادار بود. طوری وفادار بود که حتی در دادگاهش هم

راديوعصرجديد@radioasrjadid

2 روز پیش174

💚🤍❤ 💚🤍❤ 💚🤍❤#زن_زندگی_ازادینه اجنبی ، نه پهلوی ، دموکراسی وحاکمیت ملی🌹استقلال، ازادی ، جمهوری 🌹به تلگرام رادیوعصر جدید خوش آمدید t.me/RadioAsrjadid%F0%9F%8C%B9%D9%BE%DB%8… با واتس اپ رادیو👇chat.whatsapp.com/L0EAGrWYS2CCgFXwHkRjm0

راديوعصرجديد@radioasrjadid

2 روز پیش354

😅🔴🔺 اخ کمرم شکست 😅🔴🔺🔴 ربات انسان‌نما در المپیک ربات‌ها آسیب دید🔴یک ربات انسان‌نما در حال آماده‌سازی برای "المپیک ربات‌ها" در پکن، چین ، با سرعت زیاد دوید، نتوانست کنترل کرده و متوقف شود و به یک بالشتک ایمنی برخورد کرد و کمرش شکست.💚🤍❤ 💚🤍❤ 💚🤍❤#زن_زندگی_ازادینه اجنبی ، نه پهلوی ، دموکراسی وحاکمیت ملی🌹استقلال، ازادی ، جمهوری 🌹به تلگرام رادیوعصر جدید خوش آمدید t.me/RadioAsrjadid%F0%9F%8C%B9%D9%BE%DB%8… با واتس اپ رادیو👇chat.whatsapp.com/L0EAGrWYS2CCgFXwHkRjm0

راديوعصرجديد@radioasrjadid

2 روز پیش143

🔴 دست از پا درازتر برگشت ، یا فرار را بر قرار ترجیح داد ؟ 🔴🔴 آغاز بازگشت ناو یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن به سن دیگو پس از نُه ماه مأموریت🔴ناو یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن پس از نُه ماه مأموریت، بیشتر در حمایت از عملیات‌های آمریکا علیه ایران، روز پنج‌شنبه سفر بازگشت به سن دیگو را آغاز کرد. حدود ۵۰۰۰ ملوان این ناو تقریباً تمام ۲۷۲ روز مأموریت را در دریا سپری کردند، در حالی که گزارش‌هایی از کمبود تجهیزات، مشکلات تأمین آب و مسائل لوله‌کشی و شرایط رو به وخامت در آن گزارش شده بود. ناو یو‌اس‌اس جورج واشنگتن که مقر آن در ژاپن است، جایگزین لینکلن در خاورمیانه شده است. لینکلن اکنون یک سفر تقریباً ۱۳۰۰۰ مایلی به خانه در پیش دارد که انتظار می‌رود چهار تا پنج هفته طول بکشد.💚🤍❤ 💚🤍❤ 💚🤍❤#زن_زندگی_ازادینه اجنبی ، نه پهلوی ، دموکراسی وحاکمیت ملی🌹استقلال، ازادی ، جمهوری 🌹به تلگرام رادیوعصر جدید خوش آمدید t.me/RadioAsrjadid%F0%9F%8C%B9%D9%BE%DB%8… با واتس اپ رادیو👇chat.whatsapp.com/L0EAGrWYS2CCgFXwHkRjm0

راديوعصرجديد: 🔴 دست از پا درازتر برگشت ، یا فرار را بر قرار ترجیح داد ؟ 🔴🔴 آغاز بازگشت ناو یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن به سن دیگو پس از نُ

راديوعصرجديد@radioasrjadid

2 روز پیش141

🔴 ادعای اسرائیل درباره حمله به نیروهای ترکیه بدون مداخله ناتو🔴روزنامه اسرائیل هیوم که به میریام ادلسون تعلق دارد، گزارش داده که اسرائیل روی نحوه کارکرد ماده ۵ ناتو تحقیق کرده و ادعا می‌کند که اسرائیل می‌تواند به نیروهای ترکیه حمله کند بدون اینکه ناتو مداخله کند.💚🤍❤ 💚🤍❤ 💚🤍❤#زن_زندگی_ازادینه اجنبی ، نه پهلوی ، دموکراسی وحاکمیت ملی🌹استقلال، ازادی ، جمهوری 🌹به تلگرام رادیوعصر جدید خوش آمدید t.me/RadioAsrjadid%F0%9F%8C%B9%D9%BE%DB%8… با واتس اپ رادیو👇chat.whatsapp.com/L0EAGrWYS2CCgFXwHkRjm0

راديوعصرجديد: 🔴 ادعای اسرائیل درباره حمله به نیروهای ترکیه بدون مداخله ناتو🔴روزنامه اسرائیل هیوم که به میریام ادلسون تعلق دارد، گزارش

راديوعصرجديد@radioasrjadid

2 روز پیش156

🌹از یک هموطن : 🔴 در سایه‌ی ۲۸ مرداد: آیا شاهی که در شهریور ۱۳۲۰ به سلطنت دست یافت، همان شاهی بود که در بهمن ۱۳۵۷ سلطنتش را از دست داد؟۱برای فهم اهمیت واقعه‌ی ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و اینکه چگونه باید به آن نگریست، چند دقیقه‌ای تامل کنیم و به جای آن که به کاروان بی‌پایان مجادله‌کنندگان دعوای حق و ناحقِ مصدق و شاه بپیوندیم، پرسش بسیار ساده‌تر و بنیادی‌تری مطرح کنیم: شاه پیش از ۲۸ مرداد چه اندازه قدرت داشت و چه چیزهایی او را محدود می‌کرد؟ و ده دوازده سال بعد از ۲۸ مرداد، چه چیزهایی هنوز می‌توانستند او را محدود کنند؟ می‌توان درباره‌ی شخصیت مصدق، سیاست نفتی، اختلافات او با مجلس و حتی درباره‌ی این که وقایع مرداد ۱۳۳۲ را دقیقاً چگونه و چه بنامیم، هر نظری داشته باشیم؛ اما فعلاً سکوت می‌کنیم و به موضوع دیگری می‌پردازیم: یعنی موضوع تغییر خودِ ساختار قدرت سلطنت بر اثر واقعه‌ی ۲۸ مرداد.۲«مشروطه» یعنی محدود شدن قدرت شاه. هدف همه‌ی انقلاب‌های «مشروطه» (در همه‌ی دنیا) آن بوده که قدرت شاه را از حالت شخصی و نامحدود خارج کنند و آن را در چارچوب قانون و نهاد قرار دهند. قانون اساسی مشروطه‌ی ایران برای شاه اختیارات مهمی قائل بود، اما سلطنت را نیز «امانت» ملت می‌دانست و قدرت اجرایی را در شبکه‌ای از مسئولیت وزیران، مجلس و قانون قرار می‌داد. هدف اصلی مشروطه دقیقاً محدود کردن قدرت مطلق شاه بود. اصلا تفاوت شاه مشروطه و شاه مطلقه در همین ساحت اختیارات و قدرت‌ها و مسئولیت‌هاست؛ وگرنه چه نیازی به «انقلاب مشروطه» بود؟!۳محمدرضا شاه جوان که در سال ۱۳۲۰ و پس از خلع پدرش توسط ابرقدرت‌ها به سلطنت رسید، برخلاف پدر، هنوز قدرت سیاسی لازم برای فرمانروایی شخصی را در اختیار نداشت. با سقوط رضا شاه، سانسور فرو ریخت، مطبوعات و احزاب مجال فعالیت یافتند و مجلس به مرکز سیاست بازگشت. در دوازده سال میان ۱۳۲۰ و ۱۳۳۲، ده دوازده نخست‌وزیر و پانزده شانزده «دولت» بر سر کار آمدند و رفتند؛ مجلس از قدرت خود برای فشار بر دولت‌ها استفاده می‌کرد و در عمل، شاه هنگام انتخاب نخست‌وزیر ناچار بود نظر مجلس را در نظر بگیرد. این دوره البته دموکراسی کامل و بی‌نقص نداشتیم. مجلس گرفتار منازعه، شخص‌گرایی، تعطیل کردن جلسات با غیبت نمایندگان، زدوبند و کشمکش‌های فرساینده بود. مطبوعات نیز همیشه آزاد و مسئول نبودند. اما این کاستی‌ها اصل این واقعیت اساسی را تغییر نمی‌دهد که در آن دوره، شاه در برابر نیروهایی قرار داشت که مستقل از اراده‌ی شخص او، دارای قدرت سیاسی و عملی بودند. این نکته را نباید کوچک شمرد. در آن دوازده سال، شاه، البته، شاه بود؛ اما «تمام»ِ حکومت نبود: «یکی» از ارکان حکومت بود. اهمیت ۲۸ مرداد را باید از این زاویه دید. و مسئله‌ی این یادداشت این است که پس از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، چه بر سر «رابطه»‌ و «نسبت»ِ شاه با کل این شبکه‌ی قدرت آمد.۴۲۸ مرداد پایان دوره‌ی غلبه‌ی پارلمانی و استقلال نیم‌بند دستگاه‌های قانونی و قضایی و نظارتی است. از آن به بعد، قدرت سلطنت دوباره در مرکز نظام سیاسی قرار گرفت و روندی آغاز شد که طی آن مجلس و سایر نهادهای مستقل، به تدریج توانایی واقعی خود برای محدود کردن شاه را از دست دادند. این تحول البته یک‌شبه اتفاق نیفتاد؛ اما ۲۸ مرداد نقطه‌ی عطف و آغاز این فرایند بود. جهت این فرایند بسیار مهم است: از آن پس، قدرت شاه نه فقط در عمل، بلکه در ساختار سیاسی کشور، پیوسته افزایش یافت و قدرت نهادهایی که می‌توانستند او را محدود کنند، کاهش پیدا کرد، تا این که کاملاً از ایفای نقش بازماندند. این تمایز، کلید فهم تحول سلطنت پهلوی است. محمدرضا شاهِ ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲ شاهی بود که درون یک میدان سیاسی چندمرکزی حکومت می‌کرد. در آن دوره، مجلس قدرت داشت، نخست‌وزیران شخصیت سیاسی مستقل داشتند، احزاب و مطبوعات می‌توانستند علیه دولت و حتی علیه سلطنت موضع بگیرند، و شاه ناچار بود برای اعمال قدرت با نیروهایی مذاکره کند که منصوب شخص او «نبودند». اما محمدرضا شاهِ دوازده سال پس از ۲۸ مرداد دیگر در چنین میدان سیاسی‌ای قرار نداشت: مجلس همچنان وجود داشت، اما دیگر وابسته به شاه بود؛ انتخابات برگزار می‌شد، اما دیگر رقابت آزاد سیاسی وجود نداشت؛ احزاب باقی مانده بودند، اما قدرت مستقل آنها رو به زوال بود؛ و دولت‌ها کم و بیش کاملا به شخص شاه وابسته شده بودند. در سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲، شاه یکی از مراکز قدرت سیاسی بود؛ اما در دهه‌ی ۱۳۴۰، خودِ شاه به مرکز اصلی قدرت سیاسی تبدیل شده بود. و این دقیقاً همان سنجه‌ای است که اهمیت تاریخی ۲۸ مرداد را از چرخه‌ی بی‌پایانِ دعوای مصدق و شاه فراتر می‌برد.۵