سهم پنجاه درصدی ایران از دریاچه کاسپین از کجا آمده؟سهم واقعی ایران از این دریاچه به چه میزان باید ب…

سهم پنجاه درصدی ایران از دریاچه کاسپین از کجا آمده؟سهم واقعی ایران از این دریاچه به چه میزان باید باشد؟برخی از سایتهای پر طرفدار اینستاگرام تلاش دارند تا صحبتهای جواد ظریف در مورد اینکه در عهدنامه گلستان و ترکمنچای هیچ صحبتی از تقسیم ۵۰-۵۰ دریاچه نشده را انتشار داده و به گونه‌ای ماله بر روی کاهش سهم ایران از منابع دریاچه بکشند. اما واقعیت چیست؟حق ۵۰ درصدی فی‌مابین ایران و شوروی یا روسیه تزار نباید در عهدنامه ترکمنچای یا گلستان میامده. چون قضیه ۵۰% سهم فی مابین به دلیل این بوده که صحبت بر سر دریاچه بوده. دریاچه کاسپین (نه دریای خزر) به هیچ دریای آزادی راه ندارد. پس بزرگترین دریاچه دنیا به حساب میآید. لذا مدل تقسیم منابع این دریاچه به شکل مساوی بین کلیه کشورهایی صورت میگیرد که دارای نوار ساحلی با این دریاچه هستند. بنابر این 50-50 اون زمان درست بوده. حتی اگر طول نوار ساحلی ایران بسیار کمتر از شوروی سابق بوده باشد. این به این معنا نیست که مرز ایران و شوروی سابق از ستارا تجاوز می‌کرده. بیشتر این معنی را دارد که منابع حاصل است این دریاچه (ماهی خاویار، نفت که البته بعدها استخراج شد) بین دو کشور تقسیم می‌شده. اما کشتیرانی و داشتن نیروی دریایی طبق عهدنامه ممنوع شده بود. با به رسمیت شناختن کشورهای جدا شده از شوروی سابق (آذربایجان، ترکمنستان و ازبکستان) جمع کشورهای دارای نوار ساحلی این دریاچه به عدد پنج می‌رسد. پس چنانچه ایران سه کشور دیگر را به رسمیت بشناسد باید با تقسیم مساوی منابع دریاچه بین پنج کشور نیز کنار بیاید. مگر آنکه ایران برای به رسمیت شناختن این سه کشور از قبل اعلام می‌کرد که شرط به رسمیت شناختن این کشورها این است که سهم ایران از پنجاه درصد کاهش نیابد. و در آن زمان احتمالاً هم سه کشور تازه تأسیس و هم روسیه متلاشی شده از این شرط ایران استقبال می‌کردند.اما کلاهی دومی که سر ایران گذاشته شد این بود که از اسم دریاچه خودداری شد و برای آن از واژه دریا استفاده شد. از نظر حقوقی اما تقسیم دریاها (آزاد) به گونه دیگری است. سهم هر کشور از منابع دریا به میزان طول نوار ساحلی تا عمق مشخصی می‌باشد. پس ایران میتواند فقط یک چیزی حدود ۱۱%تا فوقش۱۳% را تصاحب کند.نام «کاسپین» (Caspian) از نام یک قوم باستانی به نام «کاسپی‌ها» (Caspians) گرفته شده است.کاسپی‌ها در قسمت جنوب غربی (منطقه تالش امروزی) زندگی میکردند. واژه خزر اما برمیگردد به قوم خزریها که بین دریای کاسپین و اوکراین امروزی ساکن بودند.