امروز بی‌بی‌سی گلوبال متو، گزارش داد که ال‌نینوی پیش رو، قوی ترین ال‌نینوی ۱۵۰ سال اخیر خواهد بود و…

امروز بی‌بی‌سی گلوبال متو، گزارش داد که ال‌نینوی پیش رو، قوی ترین ال‌نینوی ۱۵۰ سال اخیر خواهد بود و سه میلیون زندگی در شرق آفریقا( اتیوپی، کنیا و...) تحت تهدید خطر جانی ناشی از بارش سنگین سیلابی، خواهند بود.توسعه بارش در شرق آفریقا و نفوذ آن از طریق کوهستان غربی عربستان به فلات ایران، کشور ما را نیز متأثر خواهد کرد.با این مقدمه، مطلبی که سال ۹۷ نوشته شده، دوباره بازنویسی و منتشر می‌شود.با آبسال یا ترسالی پائیز و زمستان پیش‌رو، چه کنیم؟✍ رضا کمال طبق نقشه‌های دورپیوند هواشناسی، به احتمال ۷۰ درصد، پائیز و زمستان در ایران پر بارش خواهد بود. سدها سر ریز خواهند شد و آبها به درياچه های نمک، دریاها و تالابها و .... خواهد ریخت. اینجا مختصرا، جنبه‌ای از پخش سیلاب (Floodwater Spreading) و تغذیه مصنوعی آبخوان به مسؤولان یاداوری می‌شود که در ایران هم سابقه تاریخی و اجرایی دارد. بر فرمانداری‌ها و شهرداری‌ها فرض است، با بکار گیری ماشين آلات خود، ضمن امن سازی دیواره‌ی مسیل‌ها، آب مازاد مسیل محلی خود را به کمک احداث کانال و نهر مصنوعی، به سمت دلخواه هدایت کنند تا بطور مثال؛ مثل سال ۹۷، آب شیرین، تبدیل به درياچه شور در اطراف زواره اصفهان، نشود.اما این اشتباه را نباید مرتکب شد که:«هر وقت باران آمد، آب را وسط کویر ببريم.»این می‌تواند باعث اتلاف پول و حتی خسارت زیست‌محیطی شود. قبل از اجرای هر کانال، باید مشخص شود:زیر زمین چه نوع لایه‌هایی وجود دارد؟آبخوان در چه عمقی است؟ظرفیت نفوذ خاک چقدر است؟آب به کدام سمت حرکت خواهد کرد؟کیفیت آب سیلاب چگونه است؟آیا احتمال شورشدن آبخوان وجود دارد؟آیا منطقه نشست زمین دارد؟چه مقدار آب می‌توان وارد آبخوان کرد؟و چه مقدار برداشت مجاز خواهد بود؟مطالعات مربوط به پخش سیلاب در ایران نیز بر همین موضوع تأکید دارند و انتخاب محل را وابسته به زمین‌شناسی، هیدروژئولوژی، خاک، هیدرولوژی و کیفیت آب می‌دانند. (مانند مطالعه آبخوان‌ها در فراهان استان مرکزی). مهمترین کارهای قابل انجام:۱. هدایت سیلاب روی مخروط‌افکنه‌هااین مناطق در دامنه کوه‌ها و ابتدای دشت‌ها هستند، چون رسوبات درشت‌، اجازه نفوذ خوبی به آب می‌دهند.۲. ساخت مجموعه‌ای از حوضچه‌های کوچک و کم‌عمق. تا آب وارد آنها شود و به زمین نفوذ کند.۳. بندهای کوتاه و آبخیزداری در بالادستبندهای سنگی، خاکی یا سازه‌های کنترل روان‌آب که می‌توانند با کاهش سرعت آب، فرصت نفوذ را افزایش دهند. ساخت مخزن عظیم در همه مناطق ضروری نیست. اگر آب را به آبخوان مناسب برسانیم، خود زمین می‌تواند میلیون‌ها مترمکعب آب را ذخیره کند؛ بدون تبخیر گسترده‌ای که در مناطق گرم و خشک داریم. به‌نظر می‌رسد؛ ایران باید در سال‌های پربارش، به‌جای اینکه صرفاً سدها را پر کند، یک «نهضت تغذیه آبخوان» راه بیندازد.یعنی هر حوضه آبریز یک نقشه داشته باشد که نشان دهد؛ دقیقاً از کجا منحرف شود و در کدام دشت و کدام آبخوان پخش شود.این کار از نظر راهبردی حتی می‌تواند از ساخت تعداد زیادی سد جدید ارزشمندتر باشد؛ چون ذخیره آب زیرزمینی، تبخیر بسیار کمتری دارد و مستقیماً ذخیره استراتژیک سال‌های خشک را تقویت می‌کند. @sabzemeydan