✔️سهگانه آمریکایی «آزادی، خاک و ولع توسعهطلبی» ✍🏻سهند ایرانمهرگرگ گرندین، مورخ دانشگاه ییل، در…
انتشار: 2026/07/04 23:23 UTC
✔️سهگانه آمریکایی «آزادی، خاک و ولع توسعهطلبی» ✍🏻سهند ایرانمهرگرگ گرندین، مورخ دانشگاه ییل، در سالگرد ۲۵۰اُمین سالگرد استقلال آمریکا، نوشتهای با عنوان «آزادی آمریکایی بر شالودۀ فتوحات بیفرجام»، روایتی نو از شناسنامه تاریخی این سرزمین به دست میدهد؛ امتداد همان اندیشهای که پیشتر در کتاب برنده جایزه پولیتزرش، «پایان اسطوره»، بر قلم رانده بود. سخن او بر سر این است که آزادی در ضمیر تاریخ آمریکا، هرگز صِرفِ یک «حق مدنی و فردی» نبوده، بلکه از همان نخست، پروژهای آمیخته با پیشروی و توسعهطلبی مدام بوده است.به تعبیری روشنتر، آزادی در این جغرافیا با مفهوم «توسعه مرزها» گره خورده بود. معماران نخستین ایالات متحده، تجسم آزادی را نه در چارچوب تنگ حقوق شهروندی، که در وسعت خاک، فتح منابع نو و سیطره بر حوزههای نفوذ تازه میدیدند. در این هندسه سیاسی، هرگاه گرهی در کار ملک میافتاد ــ از تنگی زمین و فقر تودهها تا غوغای سیاست و شکافهای اجتماعی ــ کلید حل معما را نه در درون، که در بیرون مرزها و در بلعیدن قلمروهای تازه میجستند.بر این اساس، توسعهطلبی مرزی و حوزه نفوذ در آغاز، و بعدها سیطرۀ نظامی و اقتصادی بر جهان، به یک کهنالگو بدل شد؛ قاعدهای که میگفت: «بزرگتر شدن، درمان هر دردی است.» شگفتا که حتی وقتی خود این توسعهطلبی بحرانآفرین میشد، باز هم برای علاجش، دارویی جز پیشروی بیشتر تجویز نمیکردند.جان کلام گرندین این است که این چرخدنده تا زمانی میچرخید که بخت یار بود و زمین فراخ در پیش؛ روزگاری به سمت غرب قاره، دگر روز به ورای مرزها و سرانجام در پهنه جهان. اما روزی که دیوار واقعیت سر برآورد و امکان این فتوحات بیانتهامحدود شد، تَرَکهای این سازه نیز دهان گشود. آنجا بود که سیاست داخلی آمریکا فرونشست و به غرقابِ جنگهای هویتی، هراس از مرزها و دغدغههای کور امنیت داخلی بدل شد.گرندین نتیجه میگیرد که برای فهم راز و رمز تاریخ آمریکا، باید سهگانه «آزادی، خاک و ولع توسعهطلبی» را با هم دید. منهای این پیوند، نه سرشت آزادی در این سنت فکری سازگار میافتد و نه رفتارهای دور و نزدیک این غول سیاسی و نظامی، معنایی منطقی به خود میگیرد.@sahandiranmehr

