خدایا بر محمد و خاندانش درود فرست، و تاج کفایت بر سرم نه، و حسن سرپرستی را نصیبم کن، و هدایت راستین…
انتشار: 2026/07/11 09:35 UTC
خدایا بر محمد و خاندانش درود فرست، و تاج کفایت بر سرم نه، و حسن سرپرستی را نصیبم کن، و هدایت راستین به من ببخش، و به وسعت (و آسایشِ فریبنده) گرفتارم مساز، و نیکویی آسایش را به من عطا کن، و زندگیام را رنج بر رنج مگردان، و دعایم را به سویم بازمگردان؛ چرا که من برای تو همتایی قرار نمیدهم و با تو کسی را نمیخوانم.خدایا بر محمد و خاندانش درود فرست، و مرا از اسراف بازدار، و روزیام را از نابودی حفظ کن، و داراییم را با برکت افزون کن، و در آنچه از آن انفاق میکنم راه هدایت را به من بنمایان.خدایا بر محمد و خاندانش درود فرست، و رنج کسب را از من کفایت کن، و روزیام را بیحساب و شمار (از جایی که گمان ندارم) روزی ده، تا به خاطر طلب روزی از عبادتت باز نمانم، و بار گران پیامدهای کسب را بر دوش نکشم.خدایا آنچه را من میطلبم، با قدرتت برایم طلب کن، و مرا با عزّتت از آنچه میترسم پناه ده.خدایا بر محمد و خاندانش درود فرست، و آبرویم را با توانگری حفظ کن، و منزلتم را با تنگدستی خوار مساز، که ناچار از روزیخواران تو روزی بخواهم و از بدترین آفریدگانت گدایی کنم، و آنگاه به ستایش آن که به من بخشیده گرفتار شوم و به نکوهش آن که دریغ کرده مبتلا گردم، حال آنکه ولی بخشش و بازداری، توئی نه آنان.خدایا بر محمد و خاندانش درود فرست، و سلامتیای در عبادت، و فراغتی در زهد، و دانشی به کارآمده، و پارساییای همراه با میانهروی روزیام کن.خدایا پایانهٔ عمرم را به عفو خود ختم کن، و آرزویم را در امید رحمتت تحقّق بخش، و راههایم را برای رسیدن به خشنودیات هموار ساز، و در همهٔ احوال، عملم را نیکو گردان.خدایا بر محمد و خاندانش درود فرست، و مرا برای یاد خود در لحظات غفلت هوشیار کن، و در روزگار مهلت به طاعت خود بگمار، و به سوی محبت خود راهی هموار برایم بگشا، و خیر دنیا و آخرت را برایم با آن کامل کن.خدایا بر محمد و خاندانش درود فرست، برترین درودی که بر هیچیک از آفریدگان پیش از او فرستادهای و بر هیچیک پس از او خواهی فرستاد، و ما را در دنیا نیکی و در آخرت نیکی عطا کن و به رحمتت از عذاب آتش نگهم دار.---۳. شرح و خلاصهٔ فرازهااین دعا را میتوان به چندین بخش اصلی و پیوسته تقسیم کرد که هرکدام زاویهای از اخلاق و رابطهٔ انسان با خدا، خود و مردم را پوشش میدهد. در ادامه، شرحی فشرده بر اساس این بخشها ارائه میشود:۱. کمال ایمان، یقین، نیت و عمل (آغاز دعا)امام (ع) یکباره بالاترین درجات ایمان، یقین، نیت و عمل را از خدا میخواهد. او از خدا میخواهد که نه فقط مؤمن باشد، بلکه ایمانش به «کاملترین» وجه برسد. سپس درخواست میکند که خداوند خودش با لطف و قدرتش، نیت و یقین او را تصحیح و تباهیهایش را جبران کند. این بخش پایههای درونی یک انسان اخلاقی را میسازد.۲. یکپارچگی زندگی و هدف خلقتحضرت از خدا میخواهد که او را از دغدغههای بیهوده بازدارد و تمام عمرش را در راه آنچه برایش آفریده شده، صرف کند. این فراز بسیار مهم است: یعنی زندگی هدفمند و رها از تشویشهای پوچ، با وسعت روزی حلال و بدون غرور و فخر. درخواست «عزت بدون کبر» و «عبادت بدون عجب» (خودشیفتگی در عبادت) از نکات برجستهٔ این بخش است.۳. عطای نیکی و دوری از آفات عملامام از خدا میخواهد که خیر را بر دستان او برای مردم جاری کند، اما او را از نابود کردن آن با منّتگذاری برحذر دارد. درخواست «معالی الاخلاق» (خویهای والا) جمعبندی این قسمت است که با دفع آفت فخر و خودبینی همراه میشود.۴. تعادل میان عزت ظاهری و ذلت باطنییکی از عمیقترین فرازهاست: امام میخواهد هرگاه در میان مردم بالا میرود و عزیز میشود، در دل خود به همان اندازه کوچک و فروتن گردد. این موازنه، انسان را از آفت شهرت و ریاست حفظ میکند و عزت واقعی را در بندگی میداند.۵. پایداری بر هدایت و درخواست مرگ پیش از سقوطدرخواست هدایتی تغییرناپذیر و راه حقی که از آن کج نشود. سپس دعایی تکاندهنده: «مرا زنده بدار تا وقتی عمرم در طاعت تو صرف میشود، اما آنگاه که عمرم چراگاه شیطان شد، پیش از آنکه خشم تو فراگیردم، جانم را بگیر.» این اوج بیداری و طلب حسن عاقبت است.۶. اصلاح همهٔ رذایل فردی و تبدیل روابط اجتماعیامام از خدا میخواهد هر خصلت زشتی را در او به نیکی بدل کند. سپس فهرستی از دگرگونیهای شگفت در روابط انسانی میآورد: تبدیل کینه به محبت، حسد به دوستی، بدگمانی به اعتماد، دشمنی نزدیکان به ولایت، نافرمانی خویشان به نیکی، و حتی تلخی ترس از ظالم را به شیرینی امنیت الهی بدل کردن. این بخش نشان میدهد که رسالت اخلاق، تغییر بنیادین احساسات و روابط است، نه فقط رفتار.