⚠️ کدام رقابت؟!▫️اگر فیلم کمدی-سیاسی دیکتاتور را دیده باشید، احتمالا صحنه مضحک مسابقه دوومیدانی را…
انتشار: 2026/08/22 08:55 UTCدریافت: 2026/08/24 05:30 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/24 05:30 UTC
⚠️ کدام رقابت؟!▫️اگر فیلم کمدی-سیاسی دیکتاتور را دیده باشید، احتمالا صحنه مضحک مسابقه دوومیدانی را به خاطر دارید؛ مسابقهای که در آن همهچیز به کار گرفته شد تا یک نفر برنده رقابتی نابرابر شود. احتمالاً بیشتر ما با دیدن این صحنه قاهقاه خندیدهایم و آن را به سخره گرفتهایم؛ چون به هر چیزی شبیه بود جز رقابت و مسابقه.▫️متأسفانه در دنیای واقعی پیرامون ما نیز گاه چنین رقابتهایی شکل میگیرد؛ با این تفاوت که نهتنها به آن نمیخندیم، تعجب نمیکنیم یا معترض نمیشویم، بلکه از آن استقبال هم میکنیم و چنین رقابتی را کاملاً جدی و حتی سودمند میدانیم.▫️از همین تمثیل سینمایی وام گرفتهایم تا یکی از مفروضات نادرست درباره احداث فروشگاه بزرگمقیاس در سبزوار را به چالش بکشیم. مدافعان این طرح، ایجاد رقابت در بازار لوازم خانگی شهرستان و در نتیجه رونق بازار و افزایش قدرت انتخاب و خرید مردم را امری بدیهی میدانند و مدام بر آن تأکید میکنند؛ حال آنکه واقعیت چیز دیگری است و در عمل، فضای رقابتی موردنظر موافقان شکل نخواهد گرفت.▫️رقابت زمانی عادلانه و سودمند است که در کنار آن، فرصتهای برابر نیز وجود داشته باشد. بگذارید از مثال ورزشی دیگری استفاده کنیم. در ورزشهای مبارزهای مانند کشتی، رقابتها در اوزان مختلف برگزار میشود و هر ورزشکار با حریفی هموزن خود به میدان میرود. این قانون برای آن وضع شده است که رقابتی عادلانه شکل بگیرد و هر ورزشکار بتواند متناسب با استعداد و ظرفیت خود به موفقیت دست پیدا کند. فرض کنید یک روز اعلام شود دستهبندی اوزان کنار گذاشته شده و همه ورزشکاران باید در یک وزن آزاد با یکدیگر رقابت کنند. آیا در چنین شرایطی میتوان از رقابت واقعی و عادلانه سخن گفت؟ آیا ورزشکاران وزنهای پایینتر، شانسی برای پیروزی خواهند داشت؟▫️حال همین وضعیت را در بازار تصور کنید. آیا فروشگاههای خرد محلی توان رقابت با یک مجموعه بزرگ سراسری را دارند؟ مجموعهای برخوردار از منابع گسترده، نقدینگی کلان، داراییهای عظیم، ارتباطات گسترده و نفوذ قابلتوجه و...؛ مجموعهای که کارخانهها، تولیدکنندگان و تأمینکنندگان کالا با شرایط بسیار آسانتری با آن همکاری میکنند؛ بانکها و صندوقهای اعتباری تسهیلات کلان را با شرایطی عالی در اختیارش میگذارند؛ از تبلیغات گسترده، حتی در تلویزیون سراسری برخوردار است؛ میتواند رقمی نزدیک به نیم میلیارد تومان فقط برای خرید زمین فروشگاه خود بپردازد و دهها برابر آن را صرف ساخت مجموعه و تأمین کالا کند و قسعلیهذا...▫️در سوی دیگر، فروشگاههای خرد محلی قرار دارند؛ کسبوکارهایی که برای تأمین کالا با دشواریهای فراوان مواجهند و ناچارند آنها را با قیمتهایی بهمراتب بالاتر تهیه کنند. بانکها و صندوقهای اعتباری نیز در مقایسه با فروشگاههای بزرگمقیاس، رغبت چندانی به همکاری با آنها ندارند. ارتباطاتشان محدودتر است و از نفوذ قابلتوجهی برخوردار نیستند. نوسانات ارزی و اقتصادی، فضای کسبوکارشان را بیثبات کرده و توان تبلیغاتیشان نهایتاً به چند بنر شهری محدود میشود و...▫️یک بار دیگر مثالهای پیشگفته را مرور کنید. هرچند در مثال جای مناقشه نیست و این تمثیلها صرفاً برای تقریب ذهن و درک بهتر مطلب به کار رفتهاند، اما رقابتی که مدافعان مدام آن را در بوق و کرنا میکنند، بیشتر شبیه مسابقه دوومیدانی فیلم «دیکتاتور» یا مسابقات کشتی در یک وزن آزاد است یا رقابتی عادلانه و واقعی در بازار آزاد؟▫️تردیدی نیست که با احداث فروشگاه بزرگمقیاس در شهر سبزوار، رقابت شکل خواهد گرفت. اما این رقابت، میان «سرای ایرانی» یا «شهر لوازم خانگی» و... با فروشگاههای خرد محلی نخواهد بود؛ بلکه رقابتی میان همین بنگاههای بزرگ اقتصادی خواهد بود که روزبهروز در حال توسعه و گسترش فعالیت خود در سراسر کشور هستند. در این میان، کسبوکارهای خرد محلیاند که قربانی رقابت میان غولهای اقتصادی خواهند شد.▫️نهادهای حاکمیتی در قبال منافع عمومی مسئولیت دارند و باید بهگونهای سیاستگذاری کنند که منافع هیچیک از اقشار و اصناف جامعه به خطر نیفتد. گاه یک امضا، یک مصوبه یا یک تصمیم ساده میتواند سرنوشت صدها و هزاران نفر و حتی خانوادههای بسیاری را دگرگون کند.▫️یادداشت خود را با یک مثال سینمایی دیگر به پایان میبریم. رقابتی که مدافعان احداث فروشگاه بزرگمقیاس مدام از آن سخن میگویند، در سبزوار و شهرهای مشابه بیش از آنکه به یک رقابت واقعی شبیه باشد، به مسابقهای مانند سریال بازی مرکب(Squid Game) تبدیل خواهد شد؛ مسابقهای که در آن همه ضعیفترها از میان میروند تا یک نفر قویتر از همه باقی بماند و بهعنوان برنده نهایی، جایزه بزرگ را از آنِ خود کند.▪️پس مراقب باشیم با وعدههای جذاب و فریبنده، وارد یک رقابت خونین نشویم!📌 #خط_اقتصاد سبزوار را دنبال کنید📊 @khateghtesaad

