درباره حباب و حباب واقعی صندوقهای اهرمی سؤال میپرسن. برای اینکه تفاوت این دو رو بفهمیم، اول باید سا…
انتشار: 2026/08/02 17:20 UTCدریافت: 2026/08/09 10:05 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/09 10:05 UTC
درباره حباب و حباب واقعی صندوقهای اهرمی سؤال میپرسن. برای اینکه تفاوت این دو رو بفهمیم، اول باید ساختار صندوقهای اهرمی رو بشناسیم. صندوقهای اهرمی دو نوع واحد دارن؛ واحد عادی و واحد ممتاز. ما که روی تابلو بورس معامله میکنیم، در واقع واحد ممتاز رو میخریم. واحدهای عادی، واحدهای صدور و ابطالی و کمریسک صندوق هستن که معمولاً یه بازه بازدهی مشخص (مثلاً حدود ۳۰ تا ۳۲ درصد سالانه) براشون تعریف شده و کف این بازدهی برای سرمایهگذار عادی تضمین میشه. ساختار صندوق طوری طراحی شده که اول حق و حقوق واحدهای عادی بر اساس همین کف و سقف بازدهی مشخص میشه؛ اگر بازدهی صندوق کمتر از کف باشه، از جیب واحدهای ممتاز جبران میشه و اگر بالاتر از سقف باشه، مازاد سود به واحدهای ممتاز منتقل میشه، و چون خود صندوق طبق مقررات بخش عمدهاش سهام و حقتقدمه، نوسانش مستقیماً روی واحد ممتاز مینشیند.برای اینکه این موضوع جا بیفته، یه مثال ساده بزنیم. فرض کنید من ۱۰ میلیارد تومان پول دارم و کارگزاری هم ۲۰ میلیارد تومان اعتبار بهم میده؛ حالا با ۳۰ میلیارد تومان سهم میخرم. اگر کسی بپرسه ارزش سبدت چقدره، جواب میدم ۳۰ میلیارد تومان؛ اما اگر فردا بخوام سبد رو ببندم، اول باید ۲۰ میلیارد تومان اعتبار و سودش رو به کارگزاری پس بدم و هر چی بعد از تسویه باقی بمونه، متعلق به منه. اگر بازار رشد کرده باشه، سودش برای منه و اگر بازار افت کرده باشه، ضررش هم برای منه؛ اعتباردهنده فقط پول خودش رو میخاد. صندوق اهرمی هم تقریباً با همین منطق کار میکنه: واحدهای عادی شبیه همون سرمایهگذار کمریسکی هستن که یه سود هدفگذاریشده و نسبتاً ثابت میخاد و اول حقش باید داده بشه، و واحدهای ممتاز، مثل کسی هستن که با اهرم معامله میکنه و تمام سود و زیان اضافه روی دوش اونه.حالا میرسیم به تفاوت حباب و حباب واقعی. حباب اسمی یا حباب معمولی، فقط اختلاف قیمت تابلو با NAV واحد ممتاز رو نشون میده؛ یعنی اینکه قیمت پایانی واحد ممتاز روی تابلو چقدر از NAV ابطال واحد ممتاز فاصله گرفته، مثبت یا منفی، که هر چی حباب مثبت بزرگتر باشه یعنی واحد رو بالاتر از ارزش داراییهای پشتش خریدی. اما اگر بخوای یک قدم جلوتر بری و خود سازوکار واحدهای عادی و ممتاز و ضریب اهرم رو هم در نظر بگیری، باید ببینی این اختلاف قیمت، در عمل چطور روی «ورودی واقعی» تو به داراییهای صندوق و بازار سهام اثر میگذاره؛ اینجاست که میشه از یه شاخص تحلیلی به اسم حباب واقعی حرف زد، یعنی معیاری که فقط قیمت و NAV واحد ممتاز رو نمیبینه، بلکه نسبت سرمایه واحدهای عادی به ممتاز و نقش واحد ممتاز در جبران یا دریافت مازاد بازدهی رو هم لحاظ میکنه تا مشخص بشه واحد ممتاز واقعاً چقدر گران یا ارزان نسبت به دارایی پایه معامله میشه. به همین خاطر ممکنه دو صندوق حباب اسمی مشابهی داشته باشن، اما بهخاطر تفاوت ترکیب واحدهای عادی و ممتاز و نسبت سهام/اوراق تو پرتفوی، حباب واقعی اونها با هم فرق داشته باشه و در عمل، موقع مقایسه صندوقهای اهرمی، حباب واقعی معیار دقیقتر و قابلاتکاتری نسبت به حباب اسمی ساده باشه.@salarsafaie

