📰بخش اول؛🎙رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی:⭕️در متن یادداشت تفاهم اسلامآباد به ص…
انتشار: 2026/06/26 09:07 UTC
📰بخش اول؛🎙رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی:⭕️در متن یادداشت تفاهم اسلامآباد به صراحت آمده که بخش هستهای این توافق تحت نظارت و راستیآزمایی آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواهد بود⭕️گفتوگوهای اولیهای را با ایران درباره شیوه اجرای بازرسیها آغاز کردیم⭕️نظارت بر برنامه هسته ای ایران بدون بازرسی امکانپذیر نیست🔹نخست از همه باید توضیح بدهم که فرآیند پادمانهای هستهای در جهان، همان فرآیند بازرسی است. ما از واژه پادمان (Safeguards) استفاده میکنیم، اما در عمل منظور همان بازرسیهاست.🔹این فرآیند در ایران و هر کشور دیگری با هدف اطمینان از این موضوع انجام میشود که هیچ فعالیت هستهای اعلامنشده، هیچ ماده هستهای اعلامنشده و هیچ انحرافی از مواد هستهای به سمت اهداف غیرصلحآمیز وجود نداشته باشد. این اساس مأموریت ماست.🔹بنابراین، هر زمان که نگرانیهایی وجود داشته باشد یا بازرسان ما با محدودیتهایی در دسترسی مواجه شوند، ما هیچ کشوری را به تلاش برای ساخت سلاح هستهای متهم نمیکنیم؛ بلکه صرفاً اعلام میکنیم که در چنین شرایطی نمیتوانیم تضمینها و اطمینانهای معتبر و قابل اتکایی ارائه دهیم که همه چیز مطابق مقررات پیش میرود. این، به بیان ساده، مدل کاری ماست.🔹این رویکرد فقط درباره ایران نیست، بلکه درباره همه کشورهای عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) که دارای موافقتنامه جامع پادمان با آژانس هستند، صدق میکند. این اصل کلی کار ماست.🔹در خصوص موضوع ایران، همانطور که میدانید، یادداشت تفاهمی میان رؤسای جمهور دو کشور، یعنی دونالد ترامپ و رئیسجمهور پزشکیان، امضا شده است. در این یادداشت تفاهم به صراحت آمده است که بخش هستهای این توافق تحت نظارت و راستیآزمایی آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواهد بود.🔹ما هنوز فرآیند راستیآزمایی را آغاز نکردهایم. موضوع ذخایر اورانیوم با غنای بالا مطرح است. ما از این مواد فهرست موجودی دقیقی در اختیار داریم؛ بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا ثبت شده است. علاوه بر آن، اورانیوم ۲۰ درصدی، ۵ درصدی و مقادیر قابل توجه دیگری از اورانیوم نیز وجود دارد.🔹ما تنها گفتوگوهای اولیهای را با ایران آغاز کردهایم تا درباره شیوه اجرای بازرسیها به توافق برسیم. وقتی از «شیوه اجرا» صحبت میکنیم، منظور مواردی مانند تعداد و تناوب بازرسیها، محلهایی که باید مورد بازدید قرار گیرند و سایر جزئیات اجرایی است.انتظار دارم این روند در آینده شتاب بیشتری بگیرد.🔹آنچه تردیدی درباره آن وجود ندارد این است که یادداشت تفاهمی میان طرفها وجود دارد و در این یادداشت بهطور مشخص تصریح شده است که اجرای بخش هستهای توافق بر عهده آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواهد بود.🔹اما نظارت بدون بازرسی امکانپذیر نیست. راه دیگری وجود ندارد.از این رو، کار فنی آغاز شده و امیدواریم هرچه زودتر بتوانیم در محل حضور پیدا کنیم.🔹در مورد زمانبندی باید بگویم که این موضوع اهمیت دارد، اما مسئلهای حیاتی نیست. اینکه ظرف یک هفته یا دو هفته وارد عمل شویم، تفاوت اساسی ایجاد نمیکند.🔹همچنین باید به این نکته توجه داشت که این توافق بخشهای متعددی دارد.علاوه بر فصل مربوط به موضوع هستهای، موضوعاتی همچون تمامیت ارضی، استفاده از زور، مشوقهای اقتصادی، رفع تحریمها، آزادی کشتیرانی و مسائل متعدد دیگری نیز در این توافق گنجانده شده است.🔹به همین دلیل تصور میکنم برخی اظهارنظرهای متناقض یا گاه مبهمی که از سوی طرفهای مختلف مطرح میشود، تا حد زیادی ناشی از همین موضوع باشد؛ یعنی بخشی از آن به موضعگیریهای سیاسی بازمیگردد.🔹اما واقعیت این است که توافقی وجود دارد و برای اجرای آن، آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید به تأسیسات و مواد هستهای دسترسی داشته باشد و بازرسیهای خود را انجام دهد.🔹من آمادگی دارم این فعالیتهای فنی را ادامه دهم و در سریعترین زمان ممکن در محل حاضر شوم. ما نخستین گفتوگوهای فنی را با طرف ایرانی انجام دادهایم و انتظار داریم این روند ادامه پیدا کند.🔹شاید به خاطر داشته باشید که مذاکرهکنندگان، که البته آژانس عضوی از مذاکرات نبوده و صرفاً مسئول راستیآزمایی بخش هستهای است، تصمیم گرفتهاند یک کمیته اجرایی یا کمیته نظارتی تشکیل دهند که شامل چند کارگروه تخصصی، از جمله کارگروه هستهای، خواهد بود.🔹در نتیجه، روندی در حال شکلگیری است تا گفتوگوها در چارچوب این دوره ۶۰ روزهای که طرفین برای خود تعیین کردهاند، به صورت منظم و سازمانیافته دنبال شود./جهان دیپلماسی @samassoumi

