‍ 📜بخش دوم🎙رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی:⭕️این توافق شبیه برجام نیست⭕️همه ذخایر…

‍ 📜بخش دوم🎙رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی:⭕️این توافق شبیه برجام نیست⭕️همه ذخایر اورانیوم ایران باید راستی‌آزمایی شون⭕️برای نظارت بر توافق، راهی جز بازرسی وجود ندارد⭕️ابتدا باید مطمئن شویم هیچ ماده هسته‌ای مفقود نشده است⭕️تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم ایران نیازمند توافق فنی است⭕️توافق هسته‌ای جدید بر مبنای شرایط پس از جنگ طراحی شده است🔹در مورد محل نگهداری مواد هسته‌ای، برداشت و تصور عمومی این است که این مواد همچنان در همان مکان‌هایی قرار دارند که آخرین بار در ژوئن ۲۰۲۵ مشاهده شده بودند. بخش عمده این مواد در اصفهان قرار دارد، بخشی در نطنز و بخشی دیگر نیز در فردو نگهداری می‌شود. البته این صرفاً برآورد و تصور فعلی است. برای تأیید این موضوع، نخستین اقدامی که باید انجام شود، دسترسی ما به این مواد است.🔹آخرین بار که در ژوئن ۲۰۲۵ در آنجا حضور داشتیم، این مواد را اندازه‌گیری، وزن‌کشی و مهر و موم کرده بودیم. بنابراین پیش از آغاز هر اقدام دیگری، باید دوباره به محل بازگردیم، بررسی کنیم که مهر و موم‌های آژانس همچنان سالم هستند یا خیر و اطمینان حاصل کنیم که هیچ بخشی از مواد هسته‌ای مفقود نشده است. به نظر من، این نخستین گام ضروری پیش از هر اقدام دیگری است.🔹در خصوص گزینه‌های فنی نیز باید گفت آنچه شما مطرح کردید، یعنی رقیق‌سازی اورانیوم با غنای بالا (Down-blending)، یکی از گزینه‌های موجود است. در نهایت، طرف‌ها باید درباره این موضوع به توافق برسند.🔹همان‌طور که احتمالاً مشاهده کرده‌اید، در یادداشت تفاهم نیز امکان رقیق‌سازی به عنوان یکی از گزینه‌های پیش‌بینی‌شده مطرح شده است. گزینه دیگر می‌تواند انتقال مستقیم این مواد به خارج از کشور باشد.🔹البته این روش احتمالاً از نظر فنی پیچیده‌تر خواهد بود، اما به هر حال چند راهکار فنی مختلف برای تعیین تکلیف این مواد وجود دارد که تصمیم‌گیری درباره آنها بر عهده طرف‌های توافق است.🔹پس از آنکه این تصمیم گرفته شود و ما در جریان آن قرار بگیریم، آژانس روش‌های فنی لازم، نوع بازرسی‌ها، تناوب آنها و فناوری‌های مورد نیاز را تعیین خواهد کرد تا اطمینان حاصل شود که کل ذخایر مواد هسته‌ای یا به‌طور کامل رقیق شده و در محل مشخصی نگهداری می‌شوند یا به کشور دیگری منتقل شده‌اند. بنابراین این بخش همچنان نیازمند توافق نهایی میان طرف‌هاست.سؤال خبرنگار نیکی آسیا: دونالد ترامپ هنگام آغاز این جنگ اعلام کرده بود که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد. شما تا چه اندازه نسبت به تحقق این هدف خوش‌بین هستید؟ به نظر شما بهترین راه برای اطمینان از اینکه ایران در آینده نیز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند چیست؟ آیا باید چارچوبی مشابه برجام (JCPOA) دوباره احیا شود؟🎙رافائل گروسی:🔹بله، فکر می‌کنم هدف این توافق دقیقاً همین است؛ اینکه اطمینان حاصل شود در ایران سلاح هسته‌ای توسعه پیدا نخواهد کرد.🔹دولت ایران نیز به‌صراحت اعلام کرده که چنین قصدی ندارد. اما صرف اعلام نیت کافی نیست. آنچه اهمیت دارد، ایجاد یک نظام بسیار قوی برای راستی‌آزمایی است. اگر بخواهیم به اطمینان واقعی برسیم، باید هرچه سریع‌تر یک نظام بسیار مستحکم راستی‌آزمایی برقرار شود. در حال حاضر هیچ نشانه‌ای نمی‌بینم که خلاف این هدف را نشان دهد.🔹موضع آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز روشن است؛ ما درباره نیت کشورها قضاوت نمی‌کنیم. ما به هیچ کشوری سوءنیت نسبت نمی‌دهیم. اما در عین حال، هیچ ادعایی را نیز صرفاً بر اساس گفته‌های طرف مقابل نمی‌پذیریم.وظیفه ما راستی‌آزمایی است . ما باید در همه جا، در همه زمان‌ها و به طور مستمر راستی‌آزمایی انجام دهیم.🔹انتظار من این است که چنین نظامی بتواند اعتماد همه طرف‌ها را جلب کند و نشان دهد که این توافق صرفاً یک سند روی کاغذ نیست، بلکه توافقی است که به‌طور واقعی اجرا خواهد شد.🔹در پاسخ به بخش دوم سؤال نیز باید بگویم که خیر؛ این توافق شبیه برجام نیست. تفاوت‌های اساسی میان این دو وجود دارد . برجام برای برنامه هسته‌ای ایران در شرایطی طراحی شده بود که ابعاد این برنامه بسیار محدودتر از وضعیت کنونی بود و ادامه برخی فعالیت‌های هسته‌ای، از جمله غنی‌سازی، را مجاز می‌دانست.🔹اما اکنون درباره یک توافق پس از جنگ صحبت می‌کنیم؛ توافقی که بر اساس آن، آژانس باید برای مثال راستی‌آزمایی کند که مقدار مشخصی از اورانیوم غنی‌شده تعیین تکلیف یا از چرخه خارج شده است./ جهان دیپلماسی@samassoumi