📜بخش دوم 🎙رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی: ⭕️این توافق شبیه برجام نیست ⭕️همه ذخا…
انتشار: 2026/06/26 09:25 UTC
📜بخش دوم 🎙رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی: ⭕️این توافق شبیه برجام نیست ⭕️همه ذخایر اورانیوم ایران باید راستیآزمایی شوند ⭕️برای نظارت بر توافق، راهی جز بازرسی وجود ندارد ⭕️ابتدا باید مطمئن شویم هیچ ماده هستهای مفقود نشده است ⭕️تعیین تکلیف…بخش سوم؛🎙رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی:⭕️حمله به تأسیسات هستهای ایران هرگز نباید رخ دهد⭕️مأموریت آژانس، راستیآزمایی است نه قضاوت سیاسی⭕️بدون راستیآزمایی، هیچ توافق هستهای معتبر نخواهد بود⭕️آژانس عضو مذاکرات نبود، اما مسئول راستیآزمایی توافق است🔹در گذشته موضوع، ادامه تولید اورانیوم غنیشده بود، اما اکنون شرایط کاملاً متفاوت است. همچنین برخی زیرساختهای هستهای که پیشتر فعال بودند، ممکن است اکنون مشمول توقف یا تعلیق فعالیت شوند. بنابراین همانطور که مشاهده میکنید، برجام معیار مناسبی برای ارزیابی این یادداشت تفاهم و سازوکارهای راستیآزمایی آن نیست.سؤال خبرنگار (آنلاین): با توجه به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، آیا آژانس بینالمللی انرژی اتمی این حملات را مغایر حقوق بینالملل میداند؟ همچنین آیا ایران از آژانس خواسته است که چنین موضعی را بهطور رسمی اعلام کند؟🎙رافائل گروسی: همانگونه که بارها در نشست شورای حکام آژانس و نیز در شورای امنیت سازمان ملل متحد اعلام کردهام، تأسیسات هستهای نباید هدف حمله نظامی قرار گیرند. در این خصوص موضع من کاملاً روشن و بدون ابهام بوده است.🔹اما وظیفه آژانس، راستیآزمایی مواد هستهای و نظارت بر اجرای توافقات است و ما از ورود به اظهارنظرهای سیاسی از این دست پرهیز میکنیم. ما همین رویکرد را در این پرونده و در سایر پروندهها نیز دنبال کردهایم.🔹وظیفه ما حل مسائل فنی است و در این پرونده نیز همین مأموریت را دنبال خواهیم کرد. اما درباره اصل موضوع، بار دیگر تأکید میکنم که حمله به تأسیسات هستهای اقدامی است که هرگز نباید رخ دهد.سؤال روزنامه یومیوری ژاپن: با توجه به اینکه ایران و آمریکا بر سر یادداشت تفاهم به توافق رسیدهاند، پرسشی درباره نقش آژانس دارم. از یک سو، دولت ترامپ در سالهای اخیر همکاری چندانی با سازمان ملل و نهادهای بینالمللی نداشته است. از سوی دیگر، ایران نیز قانونی را در مجلس خود تصویب کرده که همکاری با آژانس را محدود میکند. با این حال، در یادداشت تفاهم تصریح شده که آژانس مسئول انجام بازرسیهای هستهای در ایران خواهد بود. این پیشنهاد را کدام طرف مطرح کرد؛ آمریکا یا ایران؟ این موضوع چه زمانی مطرح شد و آژانس چه زمانی تصمیم گرفت این مسئولیت را بپذیرد؟ روند شکلگیری این تصمیم چگونه بود؟🎙رافائل گروسی: برای درک این موضوع باید به یک اصل اساسی توجه کنیم. هرگاه فعالیتهای هستهای شامل فرآیندهای حساس و موادی باشد که بالقوه میتوانند در ساخت سلاح هستهای مورد استفاده قرار گیرند، صرف اظهارات یکجانبه کشورها کافی نیست.🔹ممکن است کشوری اعلام کند که هرگز به دنبال سلاح هستهای نخواهد رفت، یا کشوری دیگر مدعی شود که طرف مقابل در حال ساخت سلاح هستهای است. اما برای آنکه بتوان به یک ارزیابی عینی و بیطرفانه رسید، وجود آژانس بینالمللی انرژی اتمی ضروری است.🔹شما در رسانهها میبینید که گاهی از آژانس یا حتی شخص من به شدت انتقاد میشود. اما در نهایت، همه به آژانس نیاز دارند. اگر خود را جای ایران بگذارم، ایران نیز برای اثبات اینکه جای هیچ نگرانی وجود ندارد، به آژانس نیاز دارد.🔹از سوی دیگر، جامعه بینالمللی نیز صرفاً بر اساس اظهارات یک کشور قضاوت نخواهد کرد.همین موضوع درباره آمریکا یا اسرائیل نیز صدق میکند. ممکن است برخی ادعا کنند ایران در حال انحراف مواد هستهای یا ساخت سلاح هستهای است، اما گروه دیگری این ادعا را رد کند.🔹دقیقاً به همین دلیل آژانس بینالمللی انرژی اتمی ایجاد شد؛ نهادی بیطرف، مستقل و فنی که بتواند واقعیتها را بررسی کند.🔹اجازه دهید مثالی بزنم. در موضوع نیروگاه فوکوشیما نیز ممکن است برخی بگویند آب آلوده نیست، اما همه لزوماً این ادعا را نمیپذیرند. به همین دلیل وجود یک مرجع بیطرف که بر اساس شواهد و واقعیتها قضاوت کند، ضروری است.🔹در مورد روند مذاکرات نیز باید بگویم که آژانس عضو مذاکرات مربوط به این یادداشت تفاهم نبود، هرچند تا ماه فوریه در جریان گفتوگوها حضور داشت.در طول مذاکرات کاملاً روشن بود که اگر قرار است توافقی معتبر، مستحکم و قابل اعتماد باشد، باید راستیآزمایی آن بر عهده آژانس قرار گیرد. بر اساس اساسنامه آژانس نیز هرگاه یک یا چند کشور از آژانس بخواهند توافقی را راستیآزمایی کند، این دقیقاً همان مأموریتی است که ما انجام میدهیم./ جهان دیپلماسی @samassoumi

