⭕️تریتا پارسی: اختلاف بر سر تنگه هرمز بیش از آنکه دریایی باشد، مسئله حاکمیت و اهرم راهبردی است⭕️س…
انتشار: 2026/07/08 08:28 UTC
⭕️تریتا پارسی: اختلاف بر سر تنگه هرمز بیش از آنکه دریایی باشد، مسئله حاکمیت و اهرم راهبردی است⭕️سازوکار اطلاعرسانی مشترک میتواند بحران تنگه هرمز را مهار کند🔹همزمان با تشدید دوباره تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا در تنگه هرمز، «تریتا پارسی» تحلیلگر روابط بینالملل، هشدار داد که قربانی کردن تفاهمنامه (MOU) میان دو کشور بر سر اختلاف درباره نحوه مدیریت موقت تنگه هرمز، میتواند اشتباهی پرهزینه و غیرضروری باشد و راهحل این اختلاف، احیای سازوکار اطلاعرسانی مشترک به ایران و یکی از کشورهای شورای همکاری خلیج فارس است.🔹تریتا پارسی ریشه اختلاف کنونی را به دو برداشت متفاوت از تفاهمنامه نسبت داد. به گفته وی، تهران معتقد است اگرچه تنگه هرمز باید باز بماند، اما در دوره موقت ۶۰ روزه، عبور همه کشتیهای تجاری باید با هماهنگی ایران انجام شود تا دو طرف درباره سازوکار دائمی مدیریت تردد دریایی مذاکره کنند.🔹در مقابل، از نگاه واشنگتن، باز بودن تنگه به این معناست که کشتیها بتوانند از مسیرهای کشتیرانی ایران یا عمان بدون نیاز به هماهنگی با تهران عبور کنند.🔹از دیدگاه ایران، این اختلاف صرفاً فنی نیست بلکه ماهیتی راهبردی دارد؛ زیرا تهران نگران است آمریکا با رد الزام هماهنگی، در عمل مسیر جایگزینی ایجاد کند که حتی در صورت ازسرگیری جنگ نیز فعال بماند و مهمترین اهرم فشار راهبردی ایران، یعنی توانایی اختلال در تردد دریایی تنگه هرمز، تضعیف شود. آمریکا معتقد است متن تفاهمنامه، کشتیها را ملزم به دریافت مجوز از ایران نکرده و صرفاً مسئولیت تأمین امنیت عبور کشتیهای تجاری را بر عهده تهران گذاشته است؛ موضوعی که از نظر واشنگتن به معنای اعطای کنترل عملیاتی تنگه به ایران نیست.🔹پارسی با اشاره به بند پنجم تفاهمنامه نوشت که بر اساس آن، ایران متعهد شده است با بهکارگیری حداکثر توان خود، عبور ایمن کشتیهای تجاری میان خلیج فارس و دریای عمان را به مدت ۶۰ روز و بدون دریافت هزینه تضمین کند و با رفع موانع فنی و نظامی و پاکسازی مینها، تردد عادی کشتیها ظرف ۳۰ روز از سر گرفته شود.🔹پس از دور نخست درگیریها، دو طرف درباره راهکاری میانه مذاکره کرده بودند که بر اساس آن، کشتیهای تجاری علاوه بر اطلاع به ایران، عبور خود را به یکی از کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس نیز اعلام کنند؛ راهکاری که میتوانست هم خواسته ایران برای نظارت بر ترددها و هم نگرانی آمریکا درباره انحصار کنترل ایران را تا حدی برطرف کند. این مذاکرات پیش از نهایی شدن، به دلیل برگزاری مراسم تشییع رهبر ایران متوقف شد و در این فاصله، چند کشتی تجاری با خاموش کردن سامانه شناسایی خودکار (AIS) و بدون اطلاع به تهران از مسیر جنوبی تنگه عبور کردند؛ اقدامی که ایران آن را نقض برداشت خود از تفاهمنامه دانست و به آن پاسخ نظامی داد.🔹هر دو طرف در حال آزمودن خطوط قرمز یکدیگر هستند و اختلاف فعلی بیش از آنکه به آزادی کشتیرانی مربوط باشد، به موضوع حاکمیت و اهرمهای راهبردی بازمیگردد. به اعتقاد او، اصرار بر استفاده از مسیر جنوبی بدون اطلاع به ایران، تلاشی برای به چالش کشیدن ادعای تهران درباره اعمال اقتدار بر تنگه هرمز است؛ ادعایی که آمریکا و بیشتر کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس آن را نمیپذیرند.🔹تریتا پارسی اطلاعرسانی همزمان به ایران و یک مرجع دریایی منتخب از شورای همکاری خلیج فارس را همچنان بهترین گزینه برای جلوگیری از تشدید بحران دانست و تأکید کرد که این سازوکار میتواند بدون پیشداوری درباره موضوع حاکمیت، امکان ادامه تردد تجاری و پیشبرد مذاکرات برای دستیابی به توافقی دائمی را فراهم کند.🔹واکنش همزمان آمریکا از طریق حملات نظامی و بازگرداندن تحریمهای نفتی نشان میدهد واشنگتن در پی تثبیت برتری در روند تشدید تنش و افزایش هزینه اقدامات ایران پیش از ازسرگیری مذاکرات است. لغو مجوز عمومی خرید نفت ایران نیز میتواند به زیان آمریکا تمام شود؛ زیرا این مجوز یکی از مهمترین مشوقهای تهران برای پایبندی به تفاهمنامه بود. وی افزود که حتی پیش از تشدید اخیر نیز بسیاری از دولتها و شرکتها به دلیل نگرانی از شکست مذاکرات و لغو احتمالی مجوز، از ورود به قراردادهای بلندمدت خرید نفت ایران خودداری میکردند.🔹پارسی در پایان نتیجه گرفت که اگر آمریکا بهگونهای عمل کند که مجوز فروش نفت ایران بهراحتی صادر و لغو شود، خریداران بالقوه آن را ابزاری غیرقابل اتکا خواهند دانست؛ مسئلهای که نهتنها ارزش اقتصادی این امتیاز، بلکه ارزش آن را بهعنوان اهرم مذاکره برای واشنگتن نیز کاهش خواهد داد./ جهان دیپلماسی @samassoumi
پستهای تلگرام — جهان دیپلماسی
جهان دیپلماسی pinned « اختصاصی ایرنا؛ ⭕️سخنگوی وزارت خارجه: حمله پهپادی به دفتر نخست وزیر اقلیم کردستان عراق بسیار مشکوک است 🔹اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه شامگاه دوشنبه ۲۶ مرداد ماه در پاسخ به پرسش خبرنگار ایرنا درباره «خبر رسانهها مبنی بر حمله پهپادی به دفتر مسرور…»
اختصاصی ایرنا؛⭕️سخنگوی وزارت خارجه: حمله پهپادی به دفتر نخست وزیر اقلیم کردستان عراق بسیار مشکوک است 🔹اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه شامگاه دوشنبه ۲۶ مرداد ماه در پاسخ به پرسش خبرنگار ایرنا درباره «خبر رسانهها مبنی بر حمله پهپادی به دفتر مسرور بارزانی، نخستوزیر اقلیم کردستان عراق» ضمن محکومکردن این حمله، آن را تحولی بسیار مشکوک توصیف کرد که لازم است با هوشیاری و دقت مورد توجه قرار گیرد.🔹سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید بر عزم ایران برای حفظ و تقویت روابط دوستانه با عراق و اقلیم کردستان عراق در همه حوزههای مورد علاقه طرفین، بر ضرورت اهتمام همه طرفها برای خنثیکردن دسیسههای شوم دشمنان دو کشور ایران و عراق جهت آسیبزدن به روابط برادرانه دو ملت تاکید کرد.🔹بقائی با اشاره به هشدارهای قبلی مقام های عراق از جمله مشاور امنیت ملی این کشور مبنی بر کشف هستههای وابسته به برخی طرفهای خارجی در این کشور که در طراحی و اجرای عملیاتهای «پرچم دروغین» دست داشتند، هوشیاری بیش از پیش همه طرفها در این رابطه را ضروری دانست.irna.ir/xjY2GS@samassoumi
فرمانده کمیته جستجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح: ⭕️سه خلبان ایرانی زنده و در قطر در بازداشت هستند در جریان مأموریت رزمی دو فروند جنگنده سوخو-۲۴ در ۱۱ اسفند ۱۴۰۴، چهار خلبان این جنگندهها هنگام بازگشت و اصابت پدافند دشمن اجکت کردند که یکی از آنان به…🎙️بقائی: مطالبه ایران از قطر، روشن شدن وضعیت خلبانان ایرانی است ❌از روز نخست، پیگیر وضعیت چهار خلبان ایرانی بودیم ❌در روز 26 اسفند نخستین مکاتبه ایران با صلیب سرخ انجام شد ❌تا مادامی که وضعیت خلبانهای ایرانی مشخص نشود، فرض بر اسیر بودن آنها است 🔹اتفاقاً بنده در کنار آقای دکتر عراقچی بودم زمانی که ایشان از ماجرا مطلع شدند؛ همان شامگاه روزهای اول جنگ، تاریخ دقیق یازدهم یا دوازدهم بود و بلافاصله موضوع پیگیری سرنوشت خلبانان شجاع در دستور کار ما قرار گرفت. 🔹در بیستوپنجم یا بیستوششم اسفند، اولین مکاتبه را وزارت خارجه با صلیب سرخ انجام داد. پیگیریهای سفارت ما در دوحه، پیگیریهای ما در تهران از طریق سفارت قطر، از همان روزها شروع شد و در هر جلسهای هم این موضوع مورد تأکید قرار گرفت. 🔹مادامی که وضعیت خلبانها روشن نشده، فرض بر این است که به اسارت درآمدهاند. بنابراین ما از همه ظرفیتهای دوجانبه، چندجانبه و حقوقی استفاده خواهیم کرد تا وضعیت خلبان های ما روشن بشود.@samassoumi
جهان دیپلماسی pinned « رئیس دبیرخانه دریای خزر وزارت خارجه در گفتوگو با ایرنا مطرح کرد: ⭕️کنوانسیون خزر به تقویت امنیت ملی منجر میشود / تداوم مذاکرات ایران با همسایگان ✍️شهاب شهسواری 🔹نبیالله اعظمی ساردویی ضمن تاکید بر این نکته که مسائلی مانند تحدید حدود و ترسیم خط مبدا بخشی…»
رئیس دبیرخانه دریای خزر وزارت خارجه در گفتوگو با ایرنا مطرح کرد:⭕️کنوانسیون خزر به تقویت امنیت ملی منجر میشود / تداوم مذاکرات ایران با همسایگان✍️شهاب شهسواری 🔹نبیالله اعظمی ساردویی ضمن تاکید بر این نکته که مسائلی مانند تحدید حدود و ترسیم خط مبدا بخشی از کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر نیست، تصریح کرد: «در صورت لازم الاجرا شدن کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر در تعیین سهم کشورمان از منابع انرژی دریای خزر (نفت و گاز و غیره) هیچ تغییری ایجاد نخواهد شد. مذاکرات دو جانبه در خصوص تحدید حدود مرز دریایی، مناطق ماهیگیری و بستر و زیر بستر دریای خزر بین کشورمان و ترکمنستان و جمهوری آذربایجان از دهه ۱۳۷۰ آغاز و با وقفه هایی ادامه پیدا کرده است.» 🔹کنوانسیون خزر حضور نظامی کشورهای غیرساحلی را مطلقاً ممنوع کرده است🔹کنوانسیون خزر امنیت منطقهای و حاکمیت کشورهای ساحلی را تقویت میکند🔹کنوانسیون خزر سهم کشورها از منابع انرژی را تغییر نمیدهد🔹نامه محمد جواد ظریف، وزیر خارجه وقت به کشورهای ساحلی؛ مستندی برای تثبیت موضع ایران درباره خزر است🔹تحدید حدود بستر خزر خارج از کنوانسیون است؛ مذاکرات ایران با همسایگان ادامه دارد🔹تعیین سهم کشور از منابع خزر به توافقهای آتی کشورهای ساحلی موکول شده است🔹خطوط مبدا خزر از کنوانسیون کنار گذاشته شد؛ ۱۱ نشست برای تعیین آن برگزار شده است🔹شکل نامساعد سواحل کشور در ترسیم خطوط مبدا مورد پذیرش قرار گرفته است🔹امنیت دریای خزر باید توسط پنج کشور ساحلی تضمین شود🔹کنوانسیون خزر امکان اقدام پیشگیرانه برای حفاظت از محیط زیست را فراهم میکند🔹ایران میتواند پروژههای پرخطر زیستمحیطی در خزر را به ارزیابی فرامرزی بکشاند🔹سازوکارهای متنوعی برای تضمین حفاظت از گونههای در معرض خطر و مبارزه با صید غیرقانونی در نظر گرفتهشدهاست irna.ir/xjXZLw@samassoumi
جهان دیپلماسی pinned «سردار باقرزاده: دولت قطر به جای تکذیب مسئله، مجوز حضور تیم کارشناسی نیروی هوایی را بدهد 🔻فرمانده کمیته جستجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح در پاسخ به تکذیبیه قطریها مبنی بر عدم اسارت خلبانان ایرانی گفت: تیمی متشکل از کارشناسان زبده نیروی هوایی کشورمان چندین…»