‍ برت مک‌گورک، هماهنگ‌کننده پیشین امور خاورمیانه در شورای امنیت ملی آمریکا: ⭕️ایران تنگه هرمز را به…

‍ برت مک‌گورک، هماهنگ‌کننده پیشین امور خاورمیانه در شورای امنیت ملی آمریکا: ⭕️ایران تنگه هرمز را به یک اهرم راهبردی تبدیل کرد؛ همسایگان به دنبال دور زدن این گذرگاه هستند🔹شبکه سی‌ان‌ان در تحلیلی به قلم برت مک‌گورک، هماهنگ‌کننده پیشین امور خاورمیانه در شورای امنیت ملی آمریکا، می‌نویسد که جنگ با ایران اکنون وارد مرحله‌ای شده که دیگر موضوع اصلی آن برنامه هسته‌ای یا تغییر رفتار تهران نیست، بلکه به رقابت بر سر کنترل تنگه هرمز و آینده امنیت انرژی جهان تبدیل شده است.🔹اهداف اولیه جنگ، از تغییر نظام سیاسی ایران تا محدود کردن توان هسته‌ای و نظامی این کشور، به تدریج جای خود را به نبردی بر سر کنترل یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان داده است. به نوشته او، ایران نشان داده که هم توانایی و هم اراده لازم برای هدف قرار دادن کشتی‌های تجاری عبوری از تنگه هرمز را دارد، مگر آنکه عبور و مرور مطابق قواعد مورد نظر تهران انجام شود.🔺برتری کوتاه‌مدت ایران🔹به اعتقاد این تحلیلگر، ایران در شرایط کنونی نیازی به بستن فیزیکی تنگه هرمز ندارد. حملات پهپادی و موشکی به کشتی‌های تجاری برای متوقف کردن جریان حمل‌ونقل کافی است و همین مسئله، فرض دیرینه مصون ماندن تنگه هرمز از درگیری‌های نظامی را از میان برده است.🔹مک‌گورک با اشاره به تجربه حملات انصارالله یمن در دریای سرخ می‌نویسد که آمریکا پیش‌تر نیز با وجود تشکیل ائتلاف نظامی و اجرای عملیات گسترده هوایی، نتوانست امنیت کامل کشتیرانی را بازگرداند و در نهایت حملات تنها پس از دستیابی به توافق با انصارالله متوقف شد.🔺پیامدهای جهانی بحران هرمز🔹نویسنده یادآور می‌شود که تنگه باب‌المندب حدود ۱۰ درصد تجارت دریایی جهان را در اختیار دارد، اما سهم تنگه هرمز از تجارت جهانی انرژی حدود ۲۰ درصد است. به همین دلیل، هرگونه اختلال در این مسیر می‌تواند پیامدهایی به مراتب گسترده‌تر از افزایش تورم داشته باشد و حتی به یک بحران اقتصادی جهانی منجر شود.🔺واکنش کشورهای منطقه؛ کاهش وابستگی به هرمز🔹راهبرد ایران برای افزایش فشار بر آمریکا از طریق تهدید تنگه هرمز، در بلندمدت ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد. به نوشته این رسانه، کشورهای منطقه و شرکت‌های بزرگ انرژی اکنون سرمایه‌گذاری گسترده‌ای را برای ایجاد مسیرهای جایگزین انتقال نفت و گاز آغاز کرده‌اند تا وابستگی خود به هرمز را کاهش دهند؛ روندی که با حمایت مستقیم آمریکا نیز همراه شده است. گرچه تنگه هرمز همچنان اهمیت خود را حفظ خواهد کرد، اما برای نخستین بار طی چند دهه گذشته، کشورهای منطقه به صورت جدی در حال برنامه‌ریزی برای آینده‌ای هستند که در آن این گذرگاه دیگر تنها مسیر صادرات انرژی نباشد.🔺پروژه‌های جایگزین🔹در این تحلیل به مهم‌ترین طرح‌های زیرساختی اشاره شده است:🔹عربستان سعودی در حال توسعه خط لوله شرق به غرب است تا ظرفیت انتقال نفت از دریای سرخ را به حدود ۹ میلیون بشکه در روز برساند.امارات متحده عربی قصد دارد ظرفیت خط لوله و پایانه فجیره در جنوب تنگه هرمز را تا پایان سال ۲۰۲۷ دو برابر کرده و به ۳.۶ میلیون بشکه در روز افزایش دهد.عراق و سوریه با حمایت شرکت‌های آمریکایی به دنبال احیای خطوط انتقال نفت به دریای مدیترانه هستند.خط لوله عراق ـ ترکیه نیز قرار است پس از سال‌ها رکود، بار دیگر به یکی از مسیرهای اصلی صادرات نفت تبدیل شود.پروژه عراق ـ اردن نیز با هدف انتقال نفت بصره به بندر عقبه در دریای سرخ با سرعت بیشتری دنبال می‌شود. بر اساس برآورد مؤسسه گلدمن ساکس که در این گزارش به آن اشاره شده، این مسیرهای جایگزین می‌توانند تا پایان سال ۲۰۲۸ حدود ۶۰ درصد نفتی را که پیش‌تر از تنگه هرمز عبور می‌کرد، منتقل کنند.🔹اگرچه اجرای این پروژه‌ها با چالش‌هایی مانند هزینه‌های سنگین، مشکلات مالی، موانع اجرایی و حتی احتمال حملات ایران روبه‌رو خواهد بود، اما مسیر راهبردی منطقه تغییر کرده است. بکشورهای خاورمیانه دیگر تداوم باز بودن همیشگی تنگه هرمز را قطعی نمی‌دانند و در حال ایجاد شبکه‌ای از مسیرهای موازی برای صادرات انرژی هستند. راهبرد ایران بر این فرض استوار است که جهان جایگزینی برای تنگه هرمز ندارد اما ممکن است تهران با تبدیل این گذرگاه به یک ابزار فشار، همسایگان خود را به سمت ساخت زیرساخت‌هایی سوق داده باشد که در آینده وابستگی آنها به هرمز را به میزان قابل توجهی کاهش دهد./ جهان دیپلماسی@samassoumi