🔵اگر وزیری آمده و چند سال وزارت کرده و رفته، چه اثری از خود بر جای نهاده است.«آثار الوزرا نام کتابی…
انتشار: 2026/07/04 15:04 UTC
🔵اگر وزیری آمده و چند سال وزارت کرده و رفته، چه اثری از خود بر جای نهاده است.«آثار الوزرا نام کتابی است از قرن نهم هجری، تألیف سیفالدین حاجیبن نظام عقیلی، از وزرای دوران سلطان حسین بایقرا، که در هرات نوشته شده است و به بررسی زندگی و کارهای وزیران در تاریخ اسلام و ایران اختصاص دارد. فارغ از محتوای کتاب، نام آن نشانهای است از اینکه ایرانیان از دیرباز به کارنامهی وزرای مملکت توجه داشتهاند، در پی ارزیابی کارشان بودهاند و میخواستهاند بدانند که اگر وزیری آمده و چند سال وزارت کرده و (معمولاً بهعلت قتل از دنیا) رفته، چه اثری از خود بر جای نهاده است. مقصودشان البته وزرایی بوده مانند خواجه نظام الملک طوسی که کشور را اداره میکرد، نه همچون وزرای دوران ما که فقط مسئول بخشی از کارها مثلاً آموزش و پرورش یا بهداشت هستند. به هر حال، کار وزرا امروز هم مانند گذشته مورد توجه عموم مردم قرار میگیرد، چنانکه در روزگار ما نام قوام السلطنه یادآور جمع کردن غائلهی پیشهوری و بازگشت آذربایجان به دامن مام میهن است؛ نام مصدق یادآور ملی شدن صنعت نفت است؛ نام ارسنجانی یادآور اصلاحات ارضی است ...یکی از مشهورترین و معتبرترین وزیران دوران محمدرضا شاه پهلوی، #علینقی_عالیخانی بود، وزیر اقتصاد دههی ۱۳۴۰، که از دوران وزارتش با عنوان «دوران طلایی اقتصاد ایران» ایران یاد میکنند. در این دوره رشد اقتصادی ایران به بیش از ۱۰ درصد و تورم به کمتر از ۲ درصد رسید و پایدار ماند. این رشد پایدار پس از آن هیچوقت در ایران تکرار نشد. بسیاری از کارخانههای بزرگ و معروف ایران، از جمله ایرانناسیونال، ذوبآهن اصفهان، تراکتورسازی تبریز، ماشینسازی اراک، لولهنورد اهواز، ارج، مینو، آزمایش و پارستوشیبا (پارسخزر) در این دوره تأسیس شدند. برخی از سازمانهای مهم صنعتی، نظیر سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، سازمان صنایع کوچک و نواحی صنعتی ایران، سازمان صنایع دستی و مرکز توسعهی صادرات و مرکز نمایشگاههای بینالمللی نیز در این دوره پا گرفتند. عالیخانی در دورهی وزارتش آثار زیادی از خود بر جا گذاشت که برخی از آنها را میتوان در خیابانهای تهران، تبریز، اصفهان، قزوین، اراک و بسیار جاهای دیگر دید. دههی ۱۳۴۰ اساساً دههی مهمی بود اما کارهای علینقی عالیخانی به این دهه معنای عمیقتری بخشید. در این یادداشت از چند اثر باقیمانده از دوران مسئولیت این وزیر با تدبیر در خیابانهای ایران، بهویژه در تهران، یاد کردهام.»/آسو