🔵ضرورت مذاکره بزرگ✍محمدحسین باقی/روزنامه نگار و مترجم.....چرا ایران را در زمره «قدرت های میانی» قر…
انتشار: 2026/08/25 03:46 UTCدریافت: 2026/08/25 07:45 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/25 07:45 UTC
🔵ضرورت مذاکره بزرگ✍محمدحسین باقی/روزنامه نگار و مترجم.....چرا ایران را در زمره «قدرت های میانی» قرار میدهم؟ با جستوجویی ساده در اینترنت میتوانید ببینید که در زمانی که ایران درگیر پرونده هستهای و تحریمها بود، کشورهایی مانند عربستان، ترکیه و امارات به رشد اقتصادی شتابانی دست یافتند. در همان حال، اقتصاد ایران در حال آب رفتن بود. درحالیکه کشورهایی مانند ترکیه با «جی دی پی» ۱.۶ تریلیون دلاری و عربستان با جی دی پی ۱.۲۸ تریلیون دلاری [سال ۲۰۲۵]، پیش میرفتند، ایران رشد اقتصادیاش کاهش یافت و جی دی پی این کشور به زیر ۴۰۰ میلیارد دلار کاهش یافت و در برخی رتبهبندی های اقتصادی جایگاه ۴۴ اقتصادی را در جهان به دست آورد. دوم) ایران بهعنوان یک «قدرت میانی» برای رشد اقتصادی خود نیازمند بستری آرام است. به قول چینیها «تواناییهایت را پنهان کن و منتظر زمان مناسب بمان». در این راستا، مذاکره با همسایگان و منطقه «فرا پیرامون» [به شرط اعتمادسازی در داخل] میتواند راهگشا باشد. با این توصیف، میتوان به دو نوع مذاکره اشاره کرد: مذاکره تاکتیکی و مذاکره استراتژیک. در مذاکره تاکتیکی، هدف خرید زمان برای دستیابی به یک توانمندی خاص، عبور از یک بحران، ائتلافسازی و غیره است. در این نگاه، دستیابی به یک هدف مشخص، مطرح نیست بلکه - به تعبیر عامیانه - رویکرد «از این ستون به آن ستون فرج است» مطرح و موضوع مذاکره است. در مذاکره استراتژیک، دو طرف مذاکره اختلافات خود را روی «دایره» میریزند. در این رویکرد، کشور «الف» برای دستیابی به رشد اقتصادی و محیط مناسب مشکلات خود را با کشور «ب» در میان گذاشته، به راهحلی میرسند تا اختلافات برطرف شود و روابط به حالت عادی درآید یا لااقل گره از پیوندها و روابط خارجی گشوده شود. سوم) اما چرا مذاکره؟ صاحب این قلم البته منکر «تنهایی استراتژیک» است ولی ایران به دلیل رویکردهای ضد غربی و ضد نظم بینالمللی همواره در سیبل فشارهای تحریمی غرب بوده و بنابراین، توان اقتصادی کشور تحلیل رفته و ایران از مدار توسعه اقتصادی عقبمانده و رقبا جای ما را گرفتهاند. افزون بر این، بر اساس تحلیل هزینه - فایده، خسارتهای جنگ برای ایران بهمراتب سنگینتر است. چرا؟ بهدلیل سالها تحریم و محدودیتهای تحمیلی مالی، سبد روابط (منطقهای و جهانی) ایران بسیار محدود شده و کمتر شرکت خارجی حاضر است ریسک تحریم و فشار غرب را برای سرمایه گذاری در ایران به جان بخرد.اکنون صندوق ثروت ملی کشورهای عربستان و امارات بیش از یکتریلیون دلار است. افزون بر این، این دو کشور مبالغ سنگینی هم در خارج از کشور سرمایه گذاری کردهاند و با داشتن روابط گسترده، از امکان جذب سرمایه و فناوری برخوردار بوده و - برخلاف ایران - فاقد ریسک سیاسی بالا هستند. بنابراین، فضا برای بازسازی اقتصادی آنها آسانتر است. قدرت فقط در بُعد سختافزاری و قدرت نظامی خلاصه نمیشود. قدرت ابعاد دیگری هم دارد که مهمترین آنها قدرت در ابعاد اقتصادی و فرهنگی است. محدودکردن قدرت به فقط «قدرت سخت» مهلکترین اشتباه سیاستگذار است. تردیدی نیست که داشتن قدرت سخت یک الزام است؛ اما تقلیل تمام ابعاد قدرت به قدرت سخت اشتباهی است سختتر.باتوجهبه اینکه ایران هیچگونه ائتلافی با همسایگانش ندارد، دارای سبد روابط به نسبت محدودتری نسبت به همسایگانش است و اکنون هم در وضعیت جنگی قرار دارد، هرگونه خسارت ناشی از جنگ میتواند تا دیر زمانی پایدار بماند؛ چراکه نه سرمایه مالی لازم برای بازسازی وجود دارد و نه آزادی عمل در روابط و انتخاب بازیگران خارجی. درعینحال، درگیری با یکی از بزرگترین قدرتهای جهان (به قول «اوبر ودرین»، وزیر خارجه سوسیالیست فرانسه «ابرترین قدرت») هزینه های نظامی، سیاسی و اقتصادی بالایی دارد. 🔗متن کامل 🔻donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-4290700#… ═─┅─🆔 t.me/sanatir 🌐کانال #مدیرانصنعت