بمباران ابوالظهور؛ حمله‌ای به یک فرودگاه یا پیامی به دمشق و آنکارا؟حمله هوایی اسرائیل به فرودگاه نظ…

بمباران ابوالظهور؛ حمله‌ای به یک فرودگاه یا پیامی به دمشق و آنکارا؟حمله هوایی اسرائیل به فرودگاه نظامی ابوالظهور در شرق ادلب را نمی‌توان در چارچوب عملیات‌های متعارف علیه زیرساخت‌های سوریه تحلیل کرد. اهمیت این حمله بیش از آنکه به ارزش نظامی فعلی فرودگاه مربوط باشد، به موقعیت ژئوپلیتیکی آن و تحولات پس از سقوط حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ بازمی‌گردد. ابوالظهور سال‌ها از چرخه عملیاتی خارج بوده است؛ پس چرا اسرائیل اکنون چنین تأسیساتی را هدف قرار می‌دهد؟پاسخ را باید در تغییر موازنه قدرت جست‌وجو کرد. با ورود سوریه به مرحله‌ای جدید، ترکیه به مهم‌ترین حامی حکومت دمشق تبدیل شده و در حال بازسازی ساختارهای نظامی و امنیتی این کشور است.در مقابل، اسرائیل می‌کوشد مانع شکل‌گیری هرگونه ظرفیت نظامی جدیدی شود که آزادی عمل هوایی تل‌آویو را محدود کند. گزارش‌ها نشان می‌دهد نگرانی اصلی اسرائیل، احتمال استقرار نیروهای ترکیه در این فرودگاه بوده است.از این منظر، هدف حمله صرفاً «انهدام یک باند فرودگاه» نیست؛ چراکه باند قابل بازسازی است، اما پیام سیاسی آن اهمیت بالاتری دارد. تل‌آویو با این اقدام آشکارا اعلام کرد بازسازی توان نظامی سوریه—به‌ویژه با مشارکت آنکارا—بدون در نظر گرفتن خطوط قرمز اسرائیل پیش نخواهد رفت. مخاطب این پیام هم دمشق است و هم آنکارا؛ چراکه حضور روزافزون ترکیه، توازن منطقه‌ای را برهم زده است.بنابراین، حمله ابوالظهور نشان‌دهنده شکل‌گیری الگوی تازه‌ای از رقابت در سوریه است. برخلاف گذشته که تقابل عمدتاً میان اسرائیل و ایران بود، اکنون ترکیه نیز به بازیگر تعیین‌کننده معادلات امنیتی تبدیل شده است. این تحول، صحنه سوریه را به عرصه‌ای پیچیده از تلاقی منافع اسرائیل، ترکیه، سوریه، آمریکا و کشورهای عربی بدل می‌کند.زمان‌بندی حمله نیز حائز اهمیت است. واشنگتن در تلاش است تا از برخورد مستقیم میان متحدان منطقه‌ای خود جلوگیری کند. تام باراک، نماینده ویژه آمریکا در امور سوریه، این حمله را «تشدیدی غیرضروری» خوانده و بر ایجاد کانال ارتباطی سه‌جانبه تأکید کرده است. در سطح سیاسی نیز آنکارا این اقدام را نقض حاکمیت سوریه دانست و کشورهایی مانند مصر و عربستان سعودی به منتقدان آن پیوستند؛ موضوعی که نشان می‌دهد عملیات اسرائیل، هزینه‌های دیپلماتیک مشخصی به همراه داشته است.استدلال اسرائیل مبنی بر «حمله پیشگیرانه برای جلوگیری از تغییر وضعیت امنیتی»، از نگاه دمشق و آنکارا توجیه‌کننده نقض حاکمیت سرزمینی نیست. این اختلاف برداشت، خطر بی‌ثباتی را افزایش می‌دهد. از سوی دیگر، گزارش‌های امنیتی اتحادیه اروپا درباره استقرار نیروهای اسرائیلی در مناطق جنوبی سوریه نشان می‌دهد تل‌آویو پس از اسد استراتژی خود را رها نکرده، بلکه آن را با واقعیت‌های جدید تطبیق داده است.در نهایت، ابوالظهور نماد رقابت بر سر معماری امنیتی سوریه پس از اسد است. خطر اصلی، عادی‌شدن منطق «حملات پیشگیرانه» و تبدیل بازسازی ارتش سوریه به موضوعی مورد مناقشه میان قدرت‌های خارجی است.پیام سه‌لایه این حمله مشخص است: به دمشق درباره نادیده گرفتن خطوط قرمز تل‌آویو، به آنکارا درباره خطرات گسترش حضور نظامی، و به واشنگتن درباره ضرورت مدیریت سریع‌تر این رقابت. ابوالظهور پایان یک ماجرا نیست، بلکه آغاز فصل تازه‌ای از تنش‌هاست.محمدعلی سوره@KhatNegaar