❎ فشار انتظارات و قفل شدن ذهن «کنکوری‌ها»👤فاطمه ویسمه‌ای روانشناس:▫️استرس ذاتاً دشمن یادگیری نیست و…

❎ فشار انتظارات و قفل شدن ذهن «کنکوری‌ها»👤فاطمه ویسمه‌ای روانشناس:▫️استرس ذاتاً دشمن یادگیری نیست و مقدار مناسبی از آن می‌تواند توجه و آمادگی فرد را افزایش دهد؛ اما وقتی استرس از یک آماده‌باش کوتاه‌مدت به فشاری مداوم تبدیل شود، خواب، تمرکز، حافظه فعال و تنظیم هیجان را مختل می‌کند.▫️فشار انتظارات والدین نیز می‌تواند باعث شود ذهن دانش‌آموز در جلسه امتحان «قفل» کند. وقتی موفقیت تحصیلی به ارزشمندی یا رضایت والدین گره بخورد، کنکور می‌تواند به یک تهدید اجتماعی تبدیل شود و نگرانی، بخشی از ظرفیت محدود حافظه فعال را اشغال کند.▫️دانش‌آموزی که با وجود مطالعه زیاد، در جلسه آزمون احساس می‌کند همه‌چیز را فراموش کرده، لزوماً اطلاعات را از دست نداده است؛ استرس می‌تواند دسترسی به اطلاعات را مختل کند. به همین دلیل ممکن است فرد پس از خروج از جلسه دوباره پاسخ‌ها را به یاد بیاورد.▫️برای کنترل اضطراب در لحظه ورود به جلسه، هدف صفر کردن اضطراب نیست، بلکه تنظیم آن و بازگرداندن توجه است. تنفس آهسته، شامل ۴ ثانیه دم، ۲ ثانیه حبس و ۶ ثانیه بازدم، و تمرکز بر کاری که همان لحظه باید انجام شود، می‌تواند کمک‌کننده باشد.▫️همچنین بهتر است به جای جنگیدن با اضطراب، آن را بپذیریم و به خود بگوییم: «مضطرب هستم، اما می‌توانم به سوال‌ها جواب بدهم.» هدف، آرامش کامل نیست؛ بلکه عملکرد مناسب با وجود سطح قابل‌تحملی از اضطراب است.▫️مواجهه مکرر با اخبار جنگ و تنش‌های اجتماعی نیز می‌تواند اضطراب و اشتغال ذهنی را افزایش دهد، خواب را مختل و تمرکز و یادگیری را کاهش دهد. برای کاهش این فشار، باید زمان مشخصی برای پیگیری اخبار تعیین کرد، استفاده از شبکه‌های اجتماعی را محدود کرد و تا حد امکان روتین خواب، مطالعه و فعالیت بدنی را حفظ کرد.▫️تاب‌آوری به معنای نترسیدن یا حفظ همیشگی عملکرد نیست؛ بلکه ظرفیت سازگاری و بازگشت تدریجی پس از فشار است. رابطه امن با والدین، احساس تعلق و حفظ بخش‌های قابل‌کنترل زندگی می‌تواند به افزایش تاب‌آوری دانش‌آموز کمک کند.▫️والدین نیز باید به جای «ناظر نتیجه»، پناهگاه آرامش و منبع امنیت و حمایت باشند. پرسش‌هایی مانند «چقدر درس خواندی؟» یا «اگر قبول نشوی چه می‌شود؟» می‌تواند خانه را نیز به بخشی از فضای ناامن تبدیل کند. بهتر است والدین به فرزند خود اطمینان دهند که سلامت او مهم است و برای حل مسائل کنارش هستند.▫️هدف نباید بیشترین مطالعه به هر قیمتی باشد؛ هدف، بهترین عملکرد با حفظ سلامت روان است. رتبه فقط یک نتیجه است و نوجوان قرار است سال‌ها پس از کنکور نیز به زندگی خود ادامه دهد.▫️اگر نوجوان خود را با رتبه، رشته و قبولی تعریف کند، شکست تحصیلی ممکن است به قضاوتی کلی درباره شخصیت او تبدیل شود. بهتر است به جای جمله «من آدم موفقی نیستم»، بگوید: «فقط در مرحله کنکور موفق نشدم.»▫️در شرایط بحرانی نمی‌توان انتظار داشت نوجوان تهدید را نبیند، اما می‌توان کمک کرد تهدید تمام ظرفیت روانی او را اشغال نکند؛ هدف، حذف ترس نیست، بلکه بازگرداندن بخشی از ذهن به زندگی روزمره، یادگیری و انتخاب کردن است.@SchoolBank