🔴 مهندسی افکار به سبک «بیعاطفه»📍درباره حواشی نظرسنجی اخیر پیج «سینما نوین» و پیامدهای آننظرسنجیها…
انتشار: 2026/08/03 15:16 UTCدریافت: 2026/08/10 15:30 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/10 15:30 UTC
🔴 مهندسی افکار به سبک «بیعاطفه»📍درباره حواشی نظرسنجی اخیر پیج «سینما نوین» و پیامدهای آننظرسنجیها قرار است آینه سلیقه مخاطب باشند، نه ابزاری برای قلب و دستکاری واقعیت. اعتبار هر نظرسنجی نیز به همین اصل وابسته است که نتیجه آن، بازتاب نظر واقعی مردم باشد، نه محصول مداخلات بیرونی یا رقابتهای پشتپرده و تبلیغات.نمونه تازه سلب اولویت از نظر مردم و استفاده ابزاری از نظرسنجی را میتوان در نظرسنجی اخیر صفحه «سینما نوین» درباره بهترین سریال ایرانی سال جاری مشاهده کرد. در روزهای ابتدایی و زمانی که ترکیب آراء مردم در این نظرسنجی تا حد زیادی تثبیت شده به نظر میرسید، سریال «گل سنگ» ساخته ابراهیم ایرجزاد در جایگاه نخست قرار دارد و «بدنام» نیز رتبه دوم را به خودش اختصاص داده است. در پایین جدول، «کلاغ» تازهترین ساخته محمدحسین مهدویان در پایینترین رده سریالهای نمایش خانگی دیده میشد که شکست مایوسکنندهای برای این پروژه پربازیگر به شمار میرفت.ناگهان اما، اتفاقی رخ داد که پرسشهای فراوانی را به وجود آورد. آرای «گل سنگ» به شکلی غیرمنتظره کاهش یافت و در مقابل، «بیعاطفه» ساخته کمال تبریزی به صدر جدول رسید؛ نتیجهای که دستکم با رصد فضای مجازی، بازتاب نظرات مخاطبان و میزان گفتگوهای شکلگرفته پیرامون سریالهای ایرانی، برای بسیاری از کاربران عجیب و دور از انتظار است و نسبت معناداری با واقعیت برقرار نمیکند.واکنشهای مجازی به این اتفاق، حاکی از حساسیت مخاطبان بودند و این شائبه را برجسته کرد که شاید روند نظرسنجی، تحت تأثیر ملاحظات اقتصادی خارج از رأی طبیعی مخاطبان قرار گرفته باشد. در همین چارچوب، گمانهزنیهایی نیز درباره نقش برخی افراد در حوزه تولید و عرضه آثار شبکه نمایش خانگی مطرح شد. در این اتفاق عجیب، رد پای کسی که اصرار داشت «بیعاطفه» را به فیلیمو بفروشد و در این مسیر ناکام بود به وضوح دیده میشود؛ یکی از مدیران سابق سینما که پستهای مدیریتی جدی نیز در سینما داشته و اتفاقا صاحب مجوز پلتفرمی است که هرگز بالا نیامده و چند سریال سفارش داده شده برای آن پلتفرم روی دستش مانده و هماکنون نیز در تدارک فروختن سریال «زرافه» به فیلیمو است. این مدیر سابق تلاش میکند تا با وساطت «سینما نوین» و تلاش برای دستکاری نظرسنجیها، سریالهای مدنظر خودش را بعنوان محصولاتی پرمخاطب، برای پلتفرمها پرزنت کند. در واقع تلاشهای او برای پررنگ نشان دادن اقبال نسبت به سریال «بیعاطفه»، با هدف تقویت موقعیت تجاری، صورت میگیرند: درحالیکه نفس شکلگیری چنین تردیدهایی نشان میدهد که فقدان یک سازوکار قابل اتکا، چگونه میتواند اعتبار نظرسنجیها را با تردید مواجه سازد.واقعیت این است که شبکه خانگی ایران، در کنار همه موفقیتهایی که طی سالهای اخیر به دست آورده، هنوز از یک ضعف ساختاری رنج میبرد؛ یعنی نبود مرجعی مستقل، منسجم و قابل اعتماد برای سنجش میزان استقبال مخاطبان. امروز هر کانال، هر صفحه اینستاگرامی و هر رسانهای میتواند نظرسنجی خود را برگزار کند، اما هیچکدام از این نتایج، پشتوانهای رسمی و قابل استناد برای تحلیلگران و پژوهشگران ندارند.شاید زمان آن رسیده باشد که در کنار سامانههایی مانند «سمفا» که برای سینمای ایران به مرجع آمار تبدیل شدهاند، سازوکاری مشابه نیز برای محصولات شبکه نمایش خانگی طراحی شود؛ بانکی اطلاعاتی موثقی که بتواند با اتکا به دادههای دقیق، تصویری روشن از میزان استقبال مخاطبان، تعداد بینندگان و جایگاه واقعی هر اثر ارائه کند. در چنین شرایطی، دیگر نه شائبه دستکاری نظرسنجیها به وجود میآید و نه امکان روایتسازی از سلیقه مردم فراهم خواهد بود.با این همه، تجربه شبکه خانگی در سالهای گذشته نشان داده که این قبیل رفتارها، حتی اگر در کوتاهمدت بتوانند تصویری متفاوت از واقعیت ترسیم کنند، در بلندمدت راه به جایی نمیبرند. مخاطب، برخلاف نمودار دستکاریشده، حافظهای زنده دارد. آثاری که نتوانند با مردم ارتباط برقرار کنند، خیلی زود از چرخه گفتگوها کنار میروند و جای خود را به آثاری میدهند که با اتکا به کیفیت ساختاری و روایی خود، در ذهن مخاطب ماندگار میشوند، نه با نتایج یک نظرسنجیهای بعضا ساختگی.علاوه بر این، رقابت میان پلتفرمهای نمایش خانگی نیز وارد مرحله تازهای شده است. امروز دیگر باید پذیرفت که «شیدا» بعنوان قطب جدید در این عرصه پا به میدان گذاشته و نشان داده برای حضور در این رقابت، برنامهریزی کرده و حرفهایی برای گفتن دارد که نه با تبلیغات اغراقآمیز، بلکه در قالب درام و از مسیر ارتباط با مخاطب، بیان میشوند.🆔️ @setare30nama




