@SHAMAT94🔴 مرکز مطالعات سیاسی و راهبردی مصر (ECSS)؛ نگاهی به آینده نظم منطقهایمرکز مطالعات سیاسی و…
انتشار: 2026/07/30 16:11 UTCدریافت: 2026/08/05 09:22 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/05 09:22 UTC
@SHAMAT94🔴 مرکز مطالعات سیاسی و راهبردی مصر (ECSS)؛ نگاهی به آینده نظم منطقهایمرکز مطالعات سیاسی و راهبردی مصر (ECSS) به عنوان یکی از معتبرترین اندیشکدههای جهان عرب، نقشی کلیدی در تحلیل تحولات منطقهای و ارائه چشماندازهایی برای آینده خاورمیانه ایفا میکند. در ادامه، به بررسی رویکردها، روندها و مهمترین یافتههای این مرکز در سال ۲۰۲۶ میپردازیم.🔹 معرفی و جایگاه ECSSاین مرکز در سال ۱۹۶۸ به عنوان بازوی پژوهشی حزب حاکم سابق (اتحادیه سوسیالیست عربی) تأسیس شد و پس از آن، با تغییرات سیاسی مصر، به استقلال نسبی دست یافت. ECSS به عنوان یکی از قدیمیترین و تأثیرگذارترین مراکز مطالعاتی در جهان عرب، به ویژه در حوزههای امنیت ملی مصر، مسائل خاورمیانه و روابط بینالملل شناخته میشود. این مرکز با انتشار گزارشهای تحلیلی، برگزاری همایشها و همکاری با نهادهای پژوهشی منطقهای و بینالمللی، به مرجعی مهم برای تصمیمگیران مصری و عربی تبدیل شده است.🔹 رویکرد کلیدی ECSS در سال ۲۰۲۶؛ بازخوانی نظم منطقهایبر اساس گزارشها و نشستهای اخیر این مرکز، رویکرد اصلی ECSS در سال جاری، بازخوانی بنیادین نظم منطقهای خاورمیانه و جایگاه مصر در آن است. در این چارچوب، چند محور اصلی قابل شناسایی است:گذار از نظم دولتی به نظم شبکهای: ECSS بر این باور است که نظم منطقهای مبتنی بر دولتهای ملی، در حال جایگزینی با نظمی شبکهای است که در آن بازیگران غیردولتی (گروههای مسلح، شرکتهای خصوصی، شبکههای مالی) نقش فزایندهای ایفا میکنند. در این مدل، مصر باید از «متحد راهبردی» به «بازیگر شبکهساز» تبدیل شود.چندقطبی شدن و کاهش نفوذ آمریکا: بر اساس تحلیلهای این مرکز، خاورمیانه وارد فاز «چندقطبی پیچیده» شده است که در آن آمریکا دیگر تضمینکننده انحصاری نظم نیست و بازیگرانی مانند چین، روسیه و قدرتهای منطقهای (ترکیه، عربستان، ایران) هر یک به دنبال تعریف حوزه نفوذ خود هستند. مصر در این فضا باید سیاستی «مبتنی بر توازن هوشمند» (Smart Balancing) را در پیش گیرد.🔹 مهمترین محورهای تحلیلی ECSS درباره سوریه و نظم جدید عربیهمزمان با تحولات سوریه، این مرکز مجموعهای از تحلیلها را درباره جایگاه جدید سوریه در جهان عرب منتشر کرده است که در ادامه به مهمترین آنها اشاره میشود:سوریه، کانون ثقل جدید عربی: کارشناسان ECSS معتقدند سوریه در حال بازگشت به نقش تاریخی خود به عنوان «قلب جهان عرب» است، اما این بار در قالبی کاملاً متفاوت. بر خلاف دوره اسد که سوریه «دروازه نفوذ ایران» بود، سوریه جدید میتواند به «پل ارتباطی جهان عرب» تبدیل شود و حلقه اتصال میان شام، خلیج فارس و مصر را تقویت کند.رقابت ترکی-عربی در سوریه: در حالی که عربستان و ترکیه در مهار نفوذ ایران همگرا هستند، ECSS بر واگراییهای پنهان آنها تأکید دارد. به عقیده این مرکز، آنکارا به دنبال تثبیت نفوذ بلندمدت خود در شمال سوریه است، در حالی که ریاض بر بازسازی یک دولت مرکزی قدرتمند تحت رهبری مورد حمایت خود متمرکز است. مصر به عنوان بازیگر میانجی، میتواند این شکاف را مدیریت کند.چالش بازسازی و امنیت: گزارشهای ECSS هزینه بازسازی سوریه را تایید کرده و نسبت به خطرات ناشی از «دولتهای شکستخورده» هشدار میدهند. به باور تحلیلگران این مرکز، عدم تثبیت اقتصادی و امنیتی سوریه میتواند بار دیگر آن را به «کانون بحرانهای منطقهای» تبدیل کند.🔹 جمعبندی و سناریوهای مطرح در ECSSمرکز مطالعات سیاسی و راهبردی مصر، آینده منطقه را در گرو موفقیت «پروژههای نظمسازی» جدید میداند. سه سناریوی اصلی در گزارشهای این مرکز قابل تشخیص است:۱. همگرایی عربی با محوریت مصر و عربستان: موفقیتآمیزترین سناریو که در آن کشورهای عربی با هماهنگی و نقش محوری مصر و عربستان، نظم جدیدی را بر اساس همکاری اقتصادی و امنیتی مشترک شکل میدهند.۲. رقابتهای منطقهای تشدیدشونده: سناریویی که در آن رقابتهای ترکیه-عربستان-ایران و رویکرد چندپارهساز اسرائیل در سوریه و عراق، به بیثباتی مزمن دامن میزند.۳. بازگشت نظم تحتالحمایگی غرب: سناریویی که در آن آمریکا و اروپا با اصلاح رویکرد خود، بار دیگر نقش هژمونیک را ایفا کرده و نظم مطلوب خود را تحمیل میکنند.🔻 آیا ECSS به درستی سوریه را به عنوان «کانون ثقل» نظم جدید عربی معرفی کرده است، یا این تحلیلی خوشبینانه از ظرفیتهای سوریه جدید است؟#مرکز_مطالعات_سیاسی_مصر #نظم_منطقه_ای #سوریه #مصر #عربستان #آینده_پژوهی #شامات
