🔺مجموعه اصلاح رفتاری در حوضه آبریز زایندهرود تا احیای رودخانه آن🔹کمتر کسی است که نسبت به رخدادهای…
انتشار: 2026/06/24 14:04 UTC
🔺مجموعه اصلاح رفتاری در حوضه آبریز زایندهرود تا احیای رودخانه آن🔹کمتر کسی است که نسبت به رخدادهای رودخانه زایندهرود بیاطلاع باشد و به دلیل نمود بیرونی آن افراد، نخبگان، مدیران و مسئولان و آحاد جامعه در سطح ملی بسته به آگاهی خود برداشتهای متفاوت و راهحلهای مختلفی ارائه میدهند. در این یادداشت سعی بر آن است به جنبههای مختلف شرایط بهوجودآمده برای این رودخانه همراه با راهحلهای پایدار برای احیای آن پرداخته شود.🔹رودخانه زایندهرود تا اواخر دهه ۷۰ شمسی تنها رودخانه دائمی در فلات مرکزی ایران بود، بدون توجه به تابآوری این رودخانه توسعه بدون برنامهریزی در جهات گوناگون شامل توسعه بخشهای کشاورزی، شرب و صنعت این رودخانه را از حالت دائمی خارج و به رودخانهای عمدتا خشک تبدیل کرده است. آبخوانهای اطراف این رودخانه از زایش آب به داخل رودخانه به جذب آب از رودخانه تغییر ماهیت دادهاند، در کنار این شرایط تغییر اقلیم نیز قابل توجه است. متوسط بارش در حوضه آبریز زایندهرود از ۱۵۰۰ میلیمتر در ارتفاعات کوهرنگ تا حدود ۵۰ میلیمتر در بخش انتهایی این حوضه آبریز متغیر است و طی بالغ بر دو دهه اخیر متوسط بارشها کاهش محسوس و مهمتر اینکه نوع بارش و تواتر آن نیز تغییر داشته است.🔹بر روی رودخانه زایندهرود سد زایندهرود در سال ۱۳۴۹ به بهرهبرداری رسیده است. مطابق آمارهای ثبتشده طی دوره ۱۰ ساله ۱۳۶۴-۱۳۵۴ متوسط آب ورودی سالانه این سد برابر حدود ۱۴۰۰ میلیون مترمکعب شامل منابع آب زایندهرود طبیعی و تونل اول کوهرنگ بوده است. با بهرهبرداری از تونل دوم کوهرنگ در سال ۱۳۶۴، طی دوره ۱۰ ساله ۱۳۷۵-۱۳۶۵ متوسط آب ورودی سالانه این سد به حدود ۱۶۰۰ میلیون مترمکعب افزایش یافت اما طی دوره ۱۰ ساله ۱۳۸۵-۱۳۷۵ متوسط آب ورودی سالانه این سد به حدود ۱۴۰۰ میلیون مترمکعب علیرغم بهرهبرداری از فاز اول تونل چشمه لنگان کاهش یافت. همچنین طی دوره ۱۰ ساله ۱۳۹۵-۱۳۸۵ این حجم به کمتر از ۱۱۰۰ میلیون مترمکعب با توجه به تکمیل طرح انتقال آب چشمه لنگان رسید. این روند کاهشی ادامهدار طی سالهای اخیر متوسط آب ورودی سالانه سد زایندهرود را به زیر ۱۰۰۰ میلیون مترمکعب در سال رسانده است.💢یادداشت رضا آقایی را اینجا بخوانید👇sharghdaily.com/fa/tiny/news-1111560@shar…



