🔺لایحه مقابله با جنایات بینالمللی؛ تجلی عدالت کیفری ملی🔹کتاب «قدرت» اثر برتراند راسل و کتاب کالبدش…
انتشار: 2026/07/29 13:35 UTC
🔺لایحه مقابله با جنایات بینالمللی؛ تجلی عدالت کیفری ملی🔹کتاب «قدرت» اثر برتراند راسل و کتاب کالبدشکافی اقتدار اثر گالبرایت یک دغدغه مشترک را بر میانگیزانند که زشتترین و هولناکترین صورتهای قدرت در تاریخ، جولان حس مسئولیتناپذیری و بیکیفرمانی است، اینکه صاحب زوری دست خود را مطلق بیند و دل بر خلق عالم کژ کند. نظم حقوقی به دنبال قاعدهپردازی برای کنترل قدرت و جلوگیری از خونریزی و جنایت است.🔹حال و پس از روزهای جنگی این دوران، نخستین جلسه مجلس شورای اسلامی، با بررسی لایحه یکفوریتی مقابله با جنایات بینالمللی همراه شد؛ لایحهای که صرفا یک اصلاح قانون کیفری نیست، بلکه پاسخی حقوقی به یکی از مهمترین خلأهای نظام عدالت کیفری ایران در مواجهه با شدیدترین جنایات علیه ملت ایران به شمار میآید. عارضه بیکیفرمانی جانیان همیشه یک دغدغه در عدالت کیفری جهانی است. برای راهکاریابی سزاوار باید سراغ تقنین متناسب رفت. اما ملاحظات:🔹۱- پرسش بنیادین این است که آیا نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران امروز ابزارهای قانونی کافی برای تعقیب کسانی که علیه ملت ایران مرتکب جنایت جنگی، جنایت تجاوز، نسلکشی یا جنایت علیه بشریت میشوند، در اختیار دارد؟ پاسخ، دستکم بر اساس قوانین موجود، منفی است.🔹۲- اگر یک دولت خارجی به صورت سازمانیافته مراکز غیرنظامی، بیمارستانها، مدارس، زیرساختهای حیاتی و شهروندان ایرانی را هدف حمله قرار دهد، آیا میتوان این اقدامات را صرفا در قالب عناوینی مانند قتل عمد، تخریب عمدی یا معاونت در قتل مورد رسیدگی قرار داد؟ بدیهی است که چنین رویکردی نه با ماهیت حقوق بینالملل کیفری سازگار است و نه پاسخگوی ابعاد واقعی این جنایات خواهد بود.🔹۳- اصل تناسب و اصل قانونیبودن جرم و مجازات از موازین بنیادین در نظم حقوقی است. در وضعیت کنونی، دستگاه قضائی ناگزیر است بسیاری از این رفتارها را ذیل عناوین سنتی حقوق کیفری داخلی مانند قتل، ایراد صدمه بدنی، تخریب یا معاونت در این جرائم مورد تعقیب قرار دهد. این عناوین، هرچند برای جرائم عادی مناسباند، اما در برابر جنایات سازمانیافته و گسترده بینالمللی از چند جهت ناکارآمد هستند.💢یادداشت صالح نقرهکار را اینجا بخوانید👇sharghdaily.com/fa/tiny/news-1118036@shar…
