🔺گرامیداشت انقلاب مشروطه، همراه با گذری کوتاه بر احوال آن روزگار🔹چهاردهم اَمرداد هر سال، برابر با س…

🔺گرامیداشت انقلاب مشروطه، همراه با گذری کوتاه بر احوال آن روزگار🔹چهاردهم اَمرداد هر سال، برابر با سالروز «انقلاب مشروطه» است؛ مشروطه از آن‌ دست رخدادهایی‌ است که در دو سده اخیر و بیش از ۱۲۰ سال که از آن می‌گذرد، هماره در ذهن عموم «ملت ایران» و به‌ویژه آنان که در پی کنکاش و چون‌وچرایی و نیز تداوم برخی زمینه‌هایش- تا روزگار کنونی- هستند، جا خوش کرده است. اینکه چرا بخش‌هایی از «مشروطه» هنوز به‌عنوان آرمانی زنده، حضور دارد و همچون جنگ‌های ایران و روس و جدایی بخش‌هایی از وجود «میهن»، کانونی برای حسرت اندیشمندان و عامه ملت ایران قرار گرفته، از ظرفیت و توان یک یادداشت روزنامه‌ای بیرون است و نیاز به نگارش جستاری بلند دارد.🔹برای کسب دانش و پژوهش درباره مشروطه و احوال روزگاران پیش و یا هم‌زمان با آن، کتاب‌ها و مقاله‌های ارزشمندی موجودند؛ از ‌جمله آنها می‌توان کتاب‌ها و نوشته‌های محمدحسن‌خان اعتمادالسلطنه، فریدون آدمیت، احمد کسروی، ناظم‌الاسلام کرمانی، یحیی دولت‌آبادی و ماشاءالله آجودانی را نام برد. کتاب «سیاحت‌نامه ابراهیم بیک» نوشته زین‌العابدین مراغه‌ای از آن آثار درخشان در «تاریخ ادبیات ایران» است که نقش بزرگی در روشنایی اندیشه و نگاه ملت ایران در روزگار نزدیک به وقوع مشروطه داشته است. در نوشته‌های مربوط به رخدادهای تاریخ مشروطه، منابع دست‌اولی می‌توان یافت که بسیار نزدیک به وقایع آن دوره و شخصیت‌های مؤثر آن روزگار- چه مثبت و چه منفی- هستند.🔹درست است که «جنبش مشروطه» ظاهرا از بازار تهران و در اعتراض به استبدادِ حاکم تهران شعله‌ور شد، اما آن حادثه، جنبشی ناگهانی یا تنها در پاسخ به پافشاری و لجاجت «عین‌الدوله» و حمایت از «مسیو نوز» بلژیکی و تفسیر اختیاری قوانین و اِعمال خودسرانه تعرفه در گمرکات و به بیانی کلان‌تر، تفسیر اختیاری از قانون نبود؛ بلکه ریشه‌هایش را باید در گذشته و در کارنامه پادشاهان و وزرای قاجار، دگرگونی‌های اجتماعی و سیاسی در اروپا، جنگ ایران و روسیه و فرجام تلخ آن برای ایرانیان و نیز نیازهای «درون‌زای» جامعه ایرانی (که عاملی کهن‌تر و بسیار مهم است و معمولا آن را نادیده می‌انگارند) جست.💢یادداشت نوید مجیدی را اینجا بخوانید👇sharghdaily.com/fa/tiny/news-1119329@shar…