«هنر عمیق پرسیدن» ❇️ فلسفه، هنر پرسیدن پرسشهای عمیق است و کوشش نظاممند برای یافتن پاسخهایی درخو…
انتشار: 2026/06/30 18:45 UTC
«هنر عمیق پرسیدن» ❇️ فلسفه، هنر پرسیدن پرسشهای عمیق است و کوشش نظاممند برای یافتن پاسخهایی درخور. این پرسشها درباره علم، منجر به پدید آمدن فلسفهعلم شدهاست؛ اما آنچه که در کلاسهای فلسفهعلم شریف به آن پرداخته میشود، گسترهای بسیار فراتر از فلسفهعلم…«هنر عمیق پرسیدن(۲)»❇️ پیشتر و در این پیام، قسمتی از یادداشت "هنر عمیق پرسیدن" را که دکتر #حامد_منوچهری، عضو هیئت علمی گروه #فلسفه_علم در شمارهٔ ۹۷۹ روزنامه راجع به معرفی برخی از حوزههای مختلف فلسفه علم، و پرسشهای مطرح در آنها نوشتهبود منتشر کردیم. در این پیام هم به معرفی بخش دیگری از گسترهٔ بزرگ حوزههای فلسفهٔ علم میپردازیم.▫️ فلسفه فیزیک:در گروه فلسفه علم، به فلسفه برخی از علوم خاص نیز پرداخته میشود. فیزیک بهعنوان بنیادیترین شاخه علم و پیشگام توسعه علم جدید در این بین جایگاه ویژهای دارد. در فلسفه فیزیک، ما به ژرفنگری در باب مسائل بنیادین نظریات مختلف فیزیکی میپردازیم. برای مثال، به این پرسش میپردازیم که آیا شواهد مکانیک کوانتومی ما را مجبور میکند که برخی از باورهای شهودی اساسی خود را کنار بگذاریم؟ باورهایی مانند اصل علیت یا اینکه جهان مستقل از مشاهدهٔ ما دارای واقعیت است؟ آیا مکانیک کوانتومی اثرگذاری فوق نوری را مجاز میشمرد؟ آیا سفر در زمان ممکن است؟ و...▫️ فلسفه ذهن:برخی رشتههای علمی چون علوم اعصاب و علوم شناختی به مسائلی نزدیک میشوند که از دیرباز مورد علاقهٔ فلاسفه بوده است و امروزه با ادبیات و پرسشهایی نوین تحت عنوان فلسفه ذهن شناخته میشود. ماهیت آگاهی و بهطور کلی امور ذهنی چیست؟ آیا آنها چیزی نیستند جز فعالیتهای فیزیکی مغز ما؟ در این صورت، چگونه میتوان خصلتهای اولشخص و کیفی امور ذهنی یا بهعبارت دقیقتر جنبه پدیداری آنها را (نظیر احساس خاص دیدن رنگ قرمز، افسرده بودن یا عاشق شدن) بر مبنای معادلات فیزیک و شیمی بنا کرد؟ اگر امور ذهنی درواقع کاملا قابل تقلیل به فرآیندهای فیزیکی مغز است، آیا اراده آزاد یک توهم است؟ آیا یک هوش مصنوعی پیشرفته آگاهی و فهم دارد؟ آیا به همان معنایی که انسان میاندیشد، هوش مصنوعی هم قادر به فکر کردن است؟ اصلا ما چگونه مطمئن هستیم که بقیه انسانها هم مثل ما دارای ذهن و آگاهی هستند و تنها یک زامبی (به معنای فلسفی) نیستند؟ و...▫️ فلسفه کلاسیک غرب و متافیزیک معاصر:پیگیری عمیقتر چنین پرسشهایی، ما را ناگزیر میسازد تا علاوهبر مرور آراء فلاسفه کلاسیک غرب، نظیر دکارت، هیوم، کانت، بارکلی و اسپینوزا، به مطالعه مباحث مطرح در متافیزیک معاصر نیز بپردازیم. مسائلی مانند اینکه وجود داشتن به چه معناست؟ آیا امور کلی (نظیر زیبایی، انسان و الکترون) فارغ از امور جزئی و مصادیق آنها وجود دارند؟ امور انتزاعی نظیر اعداد و مجموعهها چطور؟ اصلا چرا چیزی هست، در صورتی که میتوانست هیچ نباشد؟ آیا زمان واقعی است؟ رویدادهای گذشته و آینده وجود دارند؟ آیا ارادهٔ آزاد با موجبیت عِلّی و دترمینیسم سازگار است؟ و...🆔 @SharifDaily



