امروز ۱۴ مرداد، علاوه بر اینکه سالروز صدور فرمان مشروطیته، روز حقوق بشر اسلامی هم هست!به نظر من،…
انتشار: 2026/08/05 13:34 UTCدریافت: 2026/08/13 18:43 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/13 18:43 UTC
امروز ۱۴ مرداد، علاوه بر اینکه سالروز صدور فرمان مشروطیته، روز حقوق بشر اسلامی هم هست!به نظر من، بخش بزرگی از اتفاقاتی که تا امروز سر ایران اومده، حاصل برخورد همین دو نگاه کاملاً متضاده.بدون شک مشروطیت یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخ ایرانه و به همین واسطه ایران رو در شمار نخستین کشورهای منطقه و آسیا قرار داد که صاحب پارلمان و حکومت قانون شد.اما همونجا یک اشتباه بزرگ اتفاق افتاد؛ اینکه برای روحانیون جایگاهی در ساختار قانونگذاری تعریف شد تا بتونن قوانین مغایر با شرع رو رد کنن. یعنی از همون ابتدا، «مشروطه» و «مشروعه» کنار هم قرار گرفتن؛ دو مفهومی که به نظر من اساساً با هم قابل جمع نیستن!نتیجه این شد که سالها کشمکش بین مشروطه و مشروعه ادامه پیدا کرد و بسیاری از اصلاحات، برای مثال حقوق زنان، با مقاومت جدی روبهرو شد بهشکلی که حتی حق رای هم نداشتن!در مشروطه، قانون باید حاصل ارادهی مردم و نمایندگانشون باشه؛ اما در حکومت مبتنی بر شریعت، قانون مشروعیتش رو از دین میگیره. این دو منطق، در نهایت دیر یا زود با هم به تعارض میرسن.تا اینکه رضا شاه بسیاری از این موانع رو کنار زد و محمدرضا شاه هم مسیر اصلاحات رو ادامه داد. اما روحانیت طی اون سالها هم نفوذ اجتماعی خودش رو حفظ کرده بود و هم پایگاه فکری گستردهای ساخته بود!و در نهایت، خروجی همون پایگاه فکری، شد انقلاب ۵۷به همین دلیله که من امروز بههیچوجه، از مشروطه دفاع نمیکنم!نه به خاطر اصل حکومت قانون، بلکه چون معتقدم همون مدلی که روحانیت رو به ساختار قدرت وارد کرد، اگر دوباره تکرار بشه، میتونه به بازسازی همون پایگاه اسلامی کمک کنه؛ پایگاهی که امروز بیش از هر زمان دیگهای در جامعه ایران تضعیف شده!