🔺چرا بزرگترین مسجد جهان در اربیل تاسیس می شود؟(۱) ✍صلاح الدین خدیو_مهاباد نخستوزیر اقلیم کردستان ب…
انتشار: 2026/06/22 21:22 UTC
🔺چرا بزرگترین مسجد جهان در اربیل تاسیس می شود؟(۱) ✍صلاح الدین خدیو_مهاباد نخستوزیر اقلیم کردستان با رونمایی از ابرپروژهی مسجد جامع بارزانی پا جای پای ترکیه و امارات و عربستان در مسابقهی مسجدسازی گذاشت. مسجد بزرگ بارزانی در قلب اربیل در زمینی به مساحت… 🔺چرا بزرگترین مسجد جهان در اربیل تاسیس می شود؟(٢)✍صلاح الدین خدیو-مهابادبا تحولات پیشآمده در خاورمیانه که از قضا جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران گوشههایی از آن را نمایان کرد، متوازنسازی روابط خارجی و تنوعبخشی به شرکای منطقهای و فرامنطقهای نمیتواند مد نظر رهبران کرد قرار نگیرد.مسجد جامع بارزانی میتواند نوعی اسم رمز عملیاتی سیاسی تحت نام بازگشت کردها به جهان اسلام و امت اسلامی باشد.دهههای متمادی ناسیونالیسم چپگرا و سپس سکولار کرد در پی ترویج این ایده بود که کردها از سوی برادران مسلمان خود طرد و سرنوشت آنها کاملا به قدرتهای بزرگ غربی گره خورده است.با افول نسبی حضور و نفوذ غرب در منطقه و اهمیت یافتن نقش قدرتهای منطقهای نظیر ترکیه، ایران و عربستان، نیاز به اصلاح و جرح و تعدیل رهیافت بالا، به بخشی از یک ملاحظهی ژئوپولتیک مرتبط با امنیت ملی بدل شده است.مسجد جامع بارزانی اربیل را به گذشتهی تاریخی و مدرسی خود به عنوان یکی از کانونهای اسلام سنی در کردستان پیوند میزند. امری که با ملاحظات سیاسی و راهبردی حزب حاکم و تعریف جایگاه آن در محوربندی منطقهای و اتحاد با کشورهایی چون ترکیه و عربستان و جایگاه داخلی آن در سیاست عراق همراستاست. علاوه بر این تاکید مجدد و دیرهنگام روی هویت دینی و هویت کردی، ظرفیتهای مغفولی را فراروی ناسیونالیسم کرد قرار میدهد.شایان ذکر است که نخستین بروز و ظهور ناسیونالیسم کرد در اواخر قرن نوزده نه از طریق منورالفکران مکلا بلکه از درگاه مساجد و خانقاهها و روحانیون و مشایخ اتفاق افتاد.حزب دمکرات کردستان که ریشههای مهمی در یک خانقاه نقشبندی دارد، به صورت طبیعی مستعد برساختن تلفیق دین و ناسیونالیسم است و دست آن در اینباره از رقبا پرتر است.علیرغم همهی این موارد، آیا میتوان بدون بیم از چالشها و مشکلات ناشی از قانون عواقب ناخواسته یک سیاست دینی گلخانهای و کنترلشده را پیش برد؟کردستان امارات متحدهی عربی نیست که یک دولت اقتصادی تمام عیار با اکثریت جمعیت غیربومی و نامسلمان به شمار میرود.اسلام در کردستان از نفوذی عمیق و بیهمتا برخوردار است و بازی با کارت آن نمیتواند خالی از خطر باشد.علاوه بر آن در یک فضای منقسم، حزب رقیب بیتردید به جبران مافات پرداخته و برای دلربایی از گروههای اجتماعی محافظهکار و مذهبی، سخاوت بیشتری به خرج میدهد.بدون فهرستی از اصلاحات بنیادین سیاسی و اقتصادی که در درجهی اول به تفرق موجود خاتمه دهد و در مراحل بعد از غلظت حزبسالاری موجود بکاهد، هیچ سیاست راستینی موفق نخواهد شد.


