🟢مقاومت و عدم خشونت؛ «تنها ره رهایی»!✍🏻حسن یوسفی اشکوری🔻یادنامه پانزدهمین سالگرد پرواز ▪️«مقاومت و…
انتشار: 2026/07/04 16:48 UTC
🟢مقاومت و عدم خشونت؛ «تنها ره رهایی»!✍🏻حسن یوسفی اشکوری🔻یادنامه پانزدهمین سالگرد پرواز ▪️«مقاومت و عدم خشونت» سابقهای دیرین در تاریخ معاصر جهان دارد. نمونه بارز آن در لهستان و مشهورترش در هندوستان تحت استعمار «بریتانیای کبیر». در اواخر دوران فعالیت مهاتما گاندی در جریان مبارزات ضداستعماری اش، به دلایلی، خشونت در شبه قاره هندوستان شدت پیدا کرد. 🍃گاندی در دفاع از حقوق مسلمانانی که بیش از حد تحت خشونت سیکهای متعصب قرار گرفته بودند، با تمام قوا به یاری برخاست. او به عنوان اعتراض به کشتار مسلمانان، روزه مخصوص خود را گرفته بود و برای اتمام آن به معبد میرفت که در راه یک فرد سیک مسلک او را به جرم همیاری و حمایت از مسلمانان به گلوله بست و در فرجام آن گاندی به خون غلطید و کشته شد. ⚡️این نشان میدهد مقاومت و عدم خشونت فقط برای دفاع از حقوق و یا افراد همفکر و وابسته نیست؛ بلکه عدم خشونت بیش از همه باید شامل مخالفان فکری و مسلکی و مذهبی باشد. بیهوده نیست که گاندی هنوز هم در جهان به عنوان نمونه عالی از عدم خشونت شناخته شده و شهرت دارد. ⭐️در ایران ما نیز عدم خشونت و البته همراه با مقاومت و پایداری در راه هدف، سابقهای دیرین دارد. این سنت از عصر مشروطه به بعد، البته به مقتضای روز، ادامه پیدا کرده است. هرچند در جنبش مشروطه خواهی جریانی رادیکال و گاه افراطی، عمدتا در قالب انجمنهای مخفی ظهور پیدا کرده و گاه نیز دست به ترور برخی مخالفان زدند، اما در مجموع سنت اعتدالی و حداکثر رادیکالیسم آرمانخواه ادامه پیدا کرد. 💐در این میان دو نکته مهماند و شایسته است مورد دقت و تأمل قرار گیرند. نخست آن که بین رادیکالیسم و افراط گرایی فرق فارقی است. رادیکالیسم و به ویژه افراطی گری بیشتر حاشیه بر متن بوده و غالبا برآمده از تحولات بی ثبات کننده و خروج جامعه از نظم و انتظام لازم بوده و به ویژه ضعف و ناتوانی حکومت مرکزی زمینههای رشد و برکشیده شدن نوعی رادیکالیسم و حتی افراط گرایی غالبا زیانبار را تولید کرده است. ⚡️نکته دیگر آن که به طور خاص اقدامات تندروانه و حتی اقدامات مسلحانه را غالبا حکومت و حاکمان بر شماری از افراد و جمعیتها و حزبها تحمیل کرده اند. از این رو مسئولیت این نوع اقدامات در تاریخ معاصر عمدتا بر عهدۀ حاکمان و مسئولان وقت است. نمونههای آن را میتوان از جنبش مشروطه خواهی تا هم اکنون پی گرفت. 🪷اما در این میان تاریخ تحولات حداقل معاصر گواه است که مطمئن راه غلبه بر تمامی موانع آزادی و عدالت و دموکراسی و حتی تحقق اعلامیه جهانی حقوق بشر، مقاومت در راه اهداف مشروع و قابل تحقق همراه با پرهیز از هر نوع خشونت ورزی و یا اصطلاحا تندروی غیرضرور است. شریعتی، به رغم ادبیات گاه تند و رادیکالی اش، جمله مشهوری دارد که به نیکی مرادم را روشن میکند. 👤او سخنی به این مضمون دارد: در تغییرات اجتماعی، کوتاه ترین راه مهم نیست، مطمئن ترین راه مهم است. رادیکالیسم و به ویژه افراط گری و غالبا بی تحملی، راه هر نوع تغییرات محتمل را میبندد. مهندس بازرگان در دوران نخست وزیری اش که گاه در تلویزیون ظاهر میشد و با مردم سخن میگفت، یک بار گفت: کریم شیرهای (دلقک دربار ناصری) نزد شاه آمد و گفت: اعلیحضرت! پول میخوام، خیلی میخوام، زود هم میخوام! فکر میکنم این تمثیل عامیانه نمونه خوبی برای نشان دادن چنین بی حوصلگی اجتماعی برای مبارزان آزادیخواه و عدالت طلب باشد. 🌱در نیم قرن اخیر جریان مشهور به ملّی-مذهبی مصداقی برای چنین مشی و منشی در مبارزات اجتماعی بوده و هستند. شاخصها و سخنگویان این جریان در چند دهه نسبتا طولانی، از این مشی پیروی کرده اند. جز بازرگان و نهضت آزادی، مهندس سحابی به طور خاص مصداقی از مقاومت و مداومت در راه تحقق اهداف مشخص اجتماعی و سیاسی و اقتصادی و در یک بیان «اهداف ملی» شمرده میشود....... 🔻متن کامل: b2n.ir/gz3683#%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9… @sobhema_ir


