⭕️جنگ سوم یا راهبرد فشار در حین مذاکره✍🏻حمید حسامی⚡️در جنگ ۳۹روزه، تنگه هرمز به یکی از کلیدیترین…
انتشار: 2026/07/09 12:24 UTC
⭕️جنگ سوم یا راهبرد فشار در حین مذاکره✍🏻حمید حسامی⚡️در جنگ ۳۹روزه، تنگه هرمز به یکی از کلیدیترین اهرمهای فشار ایران علیه متجاوزان و کشورهای حامی آنان تبدیل شد؛ تا جایی که اهمیت بازگشایی آن برای ایالات متحده، وزنی بهمراتب بیشتر از سایر خواستهها و حتی مسئله هستهای پیدا کرد و سایر بندهای توافق را نیز تحتالشعاع قرار داد. مواضع و اظهارات اخیر دونالد ترامپ در فضای مجازی و رسانهها نیز نشان میدهد که وی تلاش میکند آزادسازی این آبراهه بینالمللی را به عنوان مصداق بارز تحقق اهداف خود در جنگ معرفی کند.🌱با توجه به این وضعیت و کارکرد راهبردی انسداد تنگه هرمز در بازدارندگی ایران، بدیهی است که جمهوری اسلامی از این کلیدواژه به عنوان پاشنه آشیل متجاوزان استفاده کرده است. از این رو، ایران در هیچ توافقی و با هر میزان از امتیاز و عقبنشینی، نقش کنترلی و مدیریتی خود بر این تنگه را — ولو در سطح هماهنگی ترددها — واگذار نخواهد کرد. بر همین اساس، تهران توانست به هر شکل ممکن، حق اعمال ترتیبات تردد کشتیها در تنگه هرمز را برای خود محفوظ داشته و آن را به صراحت در بند ۵ توافقنامه بگنجاند.🪸اقدام اخیر آمریکا در گشودن کریدور عمان با پشتیبانی هوایی خود برای عبور کشتیها — آن هم بدون هماهنگی با ایران — صرفاً یک رویداد عادی و بیغرض نیست؛ بلکه نوعی ارزیابی (تست) واکنش ایران در برابر نقض توافق (بنا بر تفسیر تهران) از سوی آمریکا و تلاشی برای اثرگذاری بر مذاکرات آتی پیرامون جزئیات توافق بود. این امر در حالی رخ داد که ایران پیش از این، تفسیر خود از بند ۵ توافق را مکرراً اعلام و نسبت به لزوم رعایت آن هشدار داده بود. منطقاً مخالفت با این تفسیر باید از طریق گفتوگو در مذاکرات بعدی پیگیری میشد، نه اقدام عملی مستقیم در تغییر ترتیبات تردد.🌿اکنون ایران مصمم است از همین ابتدا نسبت به هرگونه اقدام یکجانبه و خارج از چارچوب گفتوگو توسط طرف مقابل، هیچگونه اغماضی نشان نداده و واکنشی قاطع و جدی بروز دهد. رویکرد ایران بر این منطق استوار است که اگر قرار باشد در بررسی جزئیات بندهای توافق در مذاکرات بعدی، تنشی شوکآور به جامعه تحمیل شود و در نهایت به جنگ سومی بینجامد، بهتر است تکلیف طرفین در همین گامهای نخست مشخص شود. این تصمیم ایران دقیقاً منطبق بر قواعد بازی طرف مقابل، یعنی راهبرد «فشار در حین مذاکره» است؛ رویکردی که البته ریسک بالایی به همراه دارد.🔻با توجه به این صورتوضعیت، توجه به چند نکته کلیدی دیگر نیز ضروری است:اطلاعات ناظران از محتوای اتاق فکر مدیریت جنگ در ایران بسیار محدود است و صرفاً میتوان به خروجیها و نتایج ملموس آن در این مدت استناد کرد. روشنترین مستند در این زمینه، مفاد توافق اخیر است که در مجموع به سود ایران تدوین شد. با پذیرش این فرض، میتوان با احتمال بالا گمانهزنی کرد که اقدامات فعلی ایران صرفاً ناشی از خطای محاسباتی یا با هدف راضی کردن تندروهای داخلی نیست؛ بلکه بر پایه تحلیل دادههای پنهان و به عنوان اقدامی پیشدستانه برای خنثیسازی تحرکات بعدی دشمن و در راستای همافزایی عناصر «دیپلماسی» و «میدان» صورت میگیرد.🪷با این حال، نگرانی اصلی همچون گذشته، ویژگیهای شخصیتی ترامپ و رفتارهای پیشبینیناپذیر نتانیاهو است که به نظر میرسد در محاسبات ایران تا حدی مغفول مانده است. نمود آشکار این غفلت، اکراه تهران از ایجاد یک خط ارتباطی مستقیم و بدون واسطه با طرف مقابل است. اگر محاسبات ایران در این بازی پیچیده آسیب ببیند، باید منتظر پیامدهای نگرانکننده و وضعیت دشواری بود.@sobhema_ir


