🟢آیا جنگ آمریکا با ایران همان چیزی است که چین میخواهد؟✍🏻حامد شفیعی، روزنامهنگار و عضوشورایمرکزی…
انتشار: 2026/07/18 09:43 UTC
🟢آیا جنگ آمریکا با ایران همان چیزی است که چین میخواهد؟✍🏻حامد شفیعی، روزنامهنگار و عضوشورایمرکزی حزب مجمع ایثارگران🔱این گزاره که «اگر چین نگران تمرکز آمریکا بر مهار خود باشد، بهترین سناریو برای پکن گرفتار شدن واشنگتن در یک جنگ طولانی با ایران است» در نگاه نخست شاید اغراقآمیز به نظر برسد؛ اما در ادبیات روابط بینالملل، این استدلال ریشه در یکی از شناختهشدهترین نظریههای واقعگرایی دارد.🪽این تحلیل را جان مرشایمر، نظریهپرداز برجسته واقعگرایی تهاجمی، مطرح کرده است. از نگاه او، چین بزرگترین رقیب راهبردی ایالات متحده در قرن بیستویکم است و بنابراین هر عاملی که منابع نظامی، اقتصادی و سیاسی آمریکا را از شرق آسیا دور کند، در نهایت به سود پکن تمام میشود.✨منطق این استدلال ساده است. اگر ایالات متحده وارد جنگی گسترده با ایران شود، ناچار خواهد بود بخشی از توان نظامی خود، از جمله مهمات پیشرفته، سامانههای پدافندی، ناوهای جنگی، توان لجستیکی و سرمایه سیاسی خود را در خاورمیانه صرف کند. افزون بر این، توجه تصمیمگیران آمریکایی نیز از راهبرد اصلی مهار چین در منطقه هند-اقیانوس آرام منحرف خواهد شد. در چنین شرایطی، چین با فشار کمتری از سوی آمریکا روبهرو میشود.🍃این تحلیل از منظر نظریه واقعگرایی تهاجمی که خود جان مرشایمر آن را نمایندگی میکند، کاملاً منسجم است. در این چارچوب، قدرتهای بزرگ همواره میکوشند رقیب خود را در جبهههای دیگر درگیر نگه دارند تا آزادی عمل بیشتری برای خود ایجاد کنند. از همین رو، اگر آمریکا در خاورمیانه گرفتار شود، این وضعیت میتواند فرصت راهبردی مهمی برای چین ایجاد کند.🎋با این حال، از این استدلال نمیتوان به این نتیجه رسید که «چین خواهان وقوع جنگ با ایران است». این دو گزاره تفاوت اساسی دارند.اینکه یک کشور از پیامدهای یک جنگ سود ببرد، لزوماً به معنای آن نیست که آغاز آن جنگ را خواسته یا برای وقوع آن تلاش کرده است. در علوم سیاسی، میان «بهرهبرداری از یک وضعیت» و «ایجاد آن وضعیت» تفاوت روشنی وجود دارد.افزون بر این، منافع چین تنها به تضعیف آمریکا محدود نمیشود. اقتصاد چین وابستگی قابل توجهی به واردات انرژی از خلیج فارس دارد و ثبات مسیرهای تجاری و بازار جهانی انرژی برای رشد اقتصادی این کشور اهمیت حیاتی دارد. یک جنگ گسترده در خاورمیانه میتواند قیمت نفت را افزایش دهد، زنجیرههای تأمین را مختل کند و هزینههای اقتصادی سنگینی برای پکن به همراه داشته باشد. بنابراین، همان جنگی که ممکن است از نظر ژئوپلیتیکی بخشی از توان آمریکا را مستهلک کند، همزمان میتواند از منظر اقتصادی به چین آسیب برساند.🪻رفتار عملی پکن نیز تاکنون بیشتر بر مدیریت بحران، دعوت به کاهش تنش و حفظ روابط با همه بازیگران منطقه استوار بوده است. این رفتار نشان میدهد که چین ترجیح میدهد از فرصتهای ناشی از رقابت قدرتهای بزرگ بهرهبرداری کند، نه اینکه خود در ایجاد بحرانهای پرهزینه نقشآفرینی کند.در نتیجه، اگر سخن مرشایمر را در چارچوب نظریه او تفسیر کنیم، میتوان گفت این تحلیل از انسجام نظری برخوردار است: گرفتار شدن آمریکا در یک جنگ طولانی با ایران میتواند بخشی از ظرفیت واشنگتن برای رقابت با چین را کاهش دهد. اما اگر از این گزاره نتیجه بگیریم که «چین خواهان چنین جنگی است»، از مرز تحلیل نظری عبور کردهایم و وارد حوزه ادعایی شدهایم که برای اثبات آن به شواهد مستقل نیاز است؛ شواهدی که دستکم در منابع عمومی و تأییدشده تاکنون ارائه نشدهاند.🐦🔥شاید دقیقترین این باشد که چین ممکن است از برخی پیامدهای راهبردی درگیر شدن آمریکا در خاورمیانه منتفع شود، اما این امر بهخودیخود اثبات نمیکند که پکن آغاز یا تداوم چنین جنگی را خواسته یا در پی تحقق آن بوده است.@sobhema_ir

