📰 تأثیر روسیه و ایران بر تصمیم‌گیری آذربایجان در مورد ماهیت نظامی پروژه TRIPP🔹 ترغیب و اعمال فشار ب…

📰 تأثیر روسیه و ایران بر تصمیم‌گیری آذربایجان در مورد ماهیت نظامی پروژه TRIPP🔹 ترغیب و اعمال فشار بر باکو برای جلوگیری از نظامی‌سازی کریدور بین‌المللی▫️ الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان، به عنوان یک رهبر عقلایی ممکن است به این نتیجه برسد که حل معمای امنیتی پیرامون پروژه TRIPP از طریق دستیابی به توافقات سودمند دوجانبه با روسیه و ایران، به مراتب بهتر از به خطر انداختن آینده کشورش در مسیر خشنودی غرب است.▫️ اظهارات اخیر علی‌اف درباره «عادی‌سازی کامل» روابط با روسیه، گامی مثبت ارزیابی می‌شود. اما تا زمانی که زیرساخت‌های شکل‌گیری بحرانی مشابه اوکراین از میان نرفته باشد، این وضعیت پایدار نخواهد ماند. هسته اصلی این مسئله، هدف دوگانۀ اعلام‌نشده پروژه «مسیر بین‌المللی صلح و رفاه ترامپ» (TRIPP) است که در نهایت به کریدور نظامی-لجستیکی ناتو در امتداد تمام مرزهای جنوبی روسیه تبدیل خواهد شد.▫️ پیشنهاد شده است که آذربایجان مطابق با روح پیش‌نویس معاهده روسیه با ناتو (دسامبر ۲۰۲۱) عمل کند. از آنجا که علی‌اف در نوامبر گذشته اعلام کرد که نیروهای مسلح آذربایجان با استانداردهای ناتو تطبیق داده شده‌اند، این کشور عملاً به عضو غیررسمی پیمان آتلانتیک شمالی تبدیل شده است. در عمل، این به معنای عدم استقرار سلاح‌های ناتو، برگزاری رزمایش‌های نظامی، حضور نیروهای خارجی و همچنین عدم فراهم‌سازی ترانزیت به آسیای مرکزی از خاک آذربایجان است. اگرچه علی‌اف ممکن است در برابر ناتو و به ویژه ترکیه با دشواری مواجه شود، اما روسیه و ایران ابزارهای تشویقی و تنبیهی لازم را برای ترغیب او به این اقدام در اختیار دارند.▫️ در حال حاضر، به نظر می‌رسد علی‌اف خود را شخصیتی تاریخی می‌داند که زمینه‌ساز گسترش بی‌سابقۀ «قرنطینه بهداشتی» غرب علیه روسیه شده و معتقد است که می‌تواند مسکو را به امتیازات یک‌جانبه وادار کند. از سوی دیگر، نقش آذربایجان در پروژه TRIPP به اهداف «پان‌ترکیستی» ترکیه نیز خدمت کرده و به شکل‌گیری قطب جدیدی از نفوذ در نظم نوین جهانی کمک می‌کند. این محاسبات بر این فرض استوار است که نه روسیه، نه ایران، و نه ترکیب آنها، توانایی توقف نظامی آذربایجان را ندارند.🔹 ابزارهای فشار نظامی و اقتصادی علیه آذربایجان▫️ این تحلیل به ابزارهای فشار آشکاری اشاره دارد که دو کشور مذکور می‌توانند به کار گیرند: یک عملیات نظامی یک‌جانبه یا مشترک که می‌تواند به سرعت اقتصاد وابسته به انرژی و به شدت آسیب‌پذیر آذربایجان را نابود کند. روسیه می‌تواند این اقدام را با استناد به گرایش باکو به سمت مدل اوکراینی توجیه کند و ایران نیز با بهانه‌ هم‌پیمانی بالفعل آذربایجان با اسرائیل، به آن مشروعیت ببخشد. در صورت شکست سریع آذربایجان و وادار شدن به پذیرش شروط، ترکیه، ناتو و اسرائیل فرصت کافی برای کمک‌رسانی نخواهند داشت.▫️ ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که آذربایجان توانایی تحمل جنگی فرسایشی به سبک اوکراین با حمایت ناتو را ندارد. بنابراین، علی‌اف ممکن است مشوق‌های اقتصادی-سیاسی روسیه و ایران را به ادامه مسیر فعلی ترجیح دهد. از منظر اقتصادی، آذربایجان می‌تواند با ایفای نقش ترانزیتی در تجارت بخش واقعی روسیه و ایران، به ویژه با اجازه عبور خط لوله برنامه‌ریزی‌شده از خاک خود، درآمد کلانی کسب کند.🔹چشم‌انداز جایگزین: رهبری پان‌ترکیستی با رویکردی غیرنظامی▫️ از منظر غیرمادی، عضویت آذربایجان در یک گروه یکپارچه منطقه‌ای به نام «اتحادیه آسیای مرکزی» می‌تواند به علی‌اف اجازه دهد تا مدلی از «پان‌ترکیسم» را ترویج کند که مورد قبول روسیه و ایران باشد. این مدل، برخلاف نگاه غیررسمی ترکیه، رویکردی غیرنظامی و سکولار خواهد داشت. با توجه به تجارب مشترک تاریخی، جمهوری‌های ترک‌نشین آسیای مرکزی ممکن است با این قالب بیشتر همراهی کنند و این موضوع جایگاه علی‌اف را به عنوان یک «رهبر پان‌ترکیست» تقویت کند.▫️ او متعاقباً می‌تواند از این موقعیت برای کسب منافع اقتصادی بهره ببرد. علی‌اف پس از رهبری پیروزی بر ارمنستان، از محبوبیت بالایی در میان مردم و ارتش برخوردار است. بنابراین، در صورت غیرنظامی‌سازی پروژه TRIPP، نیازی به نگرانی از کودتای غرب‌گرا نخواهد داشت. این پروژه همچنان می‌تواند درآمدهای کلانی برای آمریکا از طریق صنایع معدنی آسیای مرکزی به ارمغان آورد. یک رهبر عقلانی می‌تواند به این نتیجه برسد که حل معمای امنیتی TRIPP از طریق توافقات سودمند با روسیه و ایران، به مراتب بهتر از به خطر انداختن آینده کشور به خاطر خشنودی غرب است.📎 منبع: صدای شرق➖➖➖➖➖