«مالیات بدون مشروعیت: چرا اعتماد به خزانه دولت رخت بربسته؟»مشروعیت هر حکومتی از یک قرارداد نانوشته…
انتشار: 2026/07/29 18:14 UTCدریافت: 2026/08/01 00:05 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:05 UTC
«مالیات بدون مشروعیت: چرا اعتماد به خزانه دولت رخت بربسته؟»مشروعیت هر حکومتی از یک قرارداد نانوشته با شهروندانش سرچشمه میگیرد: من مالیات میدهم، تو در ازای آن امنیت، رفاه، زیرساخت و آبادانی برایم فراهم میکنی. وقتی این حلقهی پاسخگویی میشکند، تمکین مالیاتی هم بهتدریج معنای خود را از دست میدهد.بخش قابلتوجهی از جامعهی ایران امروز این باور را دارد که میان آنچه پرداخت میکنند و آنچه در ازایش دریافت میکنند، فاصلهای عمیق افتاده است. درآمدهای نفتی که روزگاری قرار بود موتور توسعهی کشور باشد، و مالیاتی که از جیب مردم گرفته میشود، در نگاه بخش بزرگی از افکار عمومی دیگر صرف جاده، بیمارستان، مدرسه یا تولید نمیشود؛ بلکه به سمت هزینههای نیابتی در منطقه، نهادهای موازی و غیرشفاف، و شبکههایی که پاسخگوی هیچ نهاد نظارتی مستقلی نیستند، هدایت میشود.این شکاف ادراکی - چه بهطور کامل درست باشد چه اغراقآمیز - پیامد مستقیمی دارد: وقتی شهروند احساس کند در تصمیمگیری دربارهی مصرف منابع عمومی سهمی ندارد و بازخواستی هم از حاکمیت ممکن نیست، انگیزهاش برای همکاری داوطلبانه با نظام مالیاتی تحلیل میرود. فرار مالیاتی، اقتصاد زیرزمینی، و بیاعتنایی به الزامات رسمی، در چنین فضایی نه یک رفتار فردی مجزا، بلکه واکنشی جمعی به احساسِ نبودِ بازنمایی و شفافیت تلقی میشود - همان منطقی که در تاریخ سیاسی جهان با شعار «بدون نمایندگی، مالیاتی نیست» شناخته شده است.🆔 @taxinformation


