📜 قاعده کلی حقوقی: عدم تسری تفسیر قوانین به پرونده های مختومهاصل قاعده:هرگاه مجلس شورای اسلامی قانو…
انتشار: 2026/08/25 21:08 UTCدریافت: 2026/08/26 11:30 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/26 11:30 UTC
📜 قاعده کلی حقوقی: عدم تسری تفسیر قوانین به پرونده های مختومهاصل قاعده:هرگاه مجلس شورای اسلامی قانونی را به صورت «تفسیری» وضع کند (یعنی صرفاً مراد واقعی خود را از قانون پیشین روشن نماید)، این تفسیر اگرچه از زمان وضع قانون اصلی لازم الاجراست، اما به پرونده هایی که پیش از تاریخ لازم الاجرا شدن تفسیر، به صورت قطعی و مختومه رسیدگی شدهاند ، تسری پیدا نمیکند . به عبارت سادهتر ، تفسیر جدید قانون، پروندههای بستهشدن قبلی را تحت تأثیر قرار نمیدهد و فقط شامل پروندههای جاری و غیرمختومه میشود .مستندات حقوقی این قاعده:۱. اصل ۷۳ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که صلاحیت تفسیر قوانین عادی را در انحصار مجلس شورای اسلامی قرار داده است.۲. ماده ۴ قانون مدنی ایران که مقرر میدارد: «اثر قانون نسبت به آتیه است و قانون نسبت به ما قبل خود اثر ندارد، مگر اینکه در خود قانون، مقررات خاصی نسبت به عدم آن اتخاذ شده باشد.» این ماده، اصل کلی عدم عطف به ماسبق شدن قوانین را بیان میکند .۳. نظریه تفسیری شورای نگهبان به شماره ۷۹/۲۱/۱۵۴۰ مورخ ۱۳۷۹/۱۰/۲۰ که صراحتاً بیان داشته: «تفسیر از زمان بیان مراد مقنن در کلیه موارد لازمالاجراء است با این قید که به موارد مختومه تسری نمییابد .»۴. نظریه تفسیری پیشین شورای نگهبان به شماره ۷۶/۲۱/۵۸۳ مورخ ۱۳۷۶/۳/۱۰ که مبنای نظریه فوق بوده و بر همین قاعده تأکید دارد.مصداق عینی در رویه قضایی:هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در دادنامه شماره ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۱۱۶۹۱۰۴ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۱۱، طی رسیدگی به شکایت شرکتهای حملونقل نسبت به بخشنامه شماره ۲۰۰/۲۶۱۰۶/د مورخ ۱۴۰۴/۰۴/۱۷ سازمان امور مالیاتی، که معافیت مالیاتی جدید را صرفاً به پروندهها ی غیرمختومه تسری داده بود، با استناد به نظرات فوق الذکر شورای نگهبان، بخشنامه را مغایر قانون ندانسته و شکایت را رد کرده است.جمعبندی نهایی:قاعده کلی این است که تفسیر قوانین، عطف به ماسبق نمیشود و پروندههای مختومه، از شمول تفسیر جدید خارج هستند. این قاعده در تمامی حوزههای حقوقی (مالیاتی، مدنی، کیفری، اداری و ...) جاری است، مگر اینکه قانونگذار در خود قانون تفسیری، استثنایی تصریح کرده باشد.☎️ تنظیم لوایح تخصصی مالیاتی برای مراجع مالیاتی، مرکز عالی دادخواهی مالیاتی ،دیوان عدالت اداری (حضوری /غیرحضوری) شماره تماس 09012670348 🆔 @taxinformation


