بسم الله الرحمن الرحیمظهور پیچ تاریخی مردم ایران بر سَرِ نظم جهانی:سرگذشت تنگه هرمزإِنَّ اللّهَ لا…
انتشار: 2026/08/14 19:04 UTCدریافت: 2026/08/15 05:12 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 05:12 UTC
بسم الله الرحمن الرحیمظهور پیچ تاریخی مردم ایران بر سَرِ نظم جهانی:سرگذشت تنگه هرمزإِنَّ اللّهَ لا یُغَیِّرُ مَا بِقَومٍ حَتّی یُغَیِّروُا مَا بِأَنفُسِهِم. رعد/۱۱خداوند سرنوشت هیچ ملتی را تغییر نمی دهد مگر آنکه آن ها خود را تغییر دهند.💠 قرآن مجید یک قاعده کلی و عمومی را بیان می کند، قانون سرنوشت ساز، حرکت آفرین و هشدار دهنده ملت ها.تنگه هرمز از هزاران سال پیش به دلیل موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد خود، به عنوان پلی بین تمدنهای شرق و غرب شناخته میشد. این آبراه نهتنها مسیر تجارت بلکه محل تبادل فرهنگی و سیاسی بوده است. تنگه یعنی به آن آبراهه طبیعی یا باریکه ای گفته می شود که دو دریا را به هم وصل کند، هرمز یک آبراه استراتژیک مهمی است که دریای مدیترانه را به خلیج عمان، دریای عرب و اقیانوس هند متصل کرده است. مدیریت آن می تواند دریای مدیترانه را به دو خلیج فارس و عمان، دریای عرب و سپس کشتی ها را به اقیانوس هند متصل کند، و دستاوردهای فراوانی را خواهد توانست در اقتصاد، سیاست، فرهنگ، معیشت مردم و اقتدار ملی جمهوری اسلامی ایران ایفا کند.💠 ایرانی های قدیم دریانوردان خوبی بودنند، زیرا دریای خزر دریایی بسته و دور از تجارت بود و در کنار خلیج فارس هم فقط قسمتی از ایران می زیستند. با وجود این از بعضی قراین صریحا بر می آید، همه ی خلیج فارس و جزائر پیرامونی آن در کتاب ها و نقشه های جغرافی دانان قدیم به عنوان سرزمین ایران ترسیم شده است .۱ طبری در کتاب تاریخ طبری خود اشاراتی به محدوده سرزمین های پادشاهان ایران باستان دارد که خلیج فارس و سواحل استان فارس را مُلکِ ایران می داند.۲ خلیج فارس و خلیج عرب در نقشه جهان کلودیوس بطلمیوس_قرن دوم میلادی(متن لاتین) نقل از: اطلس نقشه های برابر با اصل آ.ا.نوردنسکیولد چاپ شده در قرن های 15 و 16 میلادی ترسیم شده است.۳ البته این نقشه اقتباس از کتاب نزهه المشتاق فی اختراق آالافاق ابوعبدالله ادریسی متوفی(560 ه) ترسیم شده است، که به گفته دکتر نیکولا زیاده کتاب ادریسی مرجع جغرافی دانان اروپا است.۴💠 در دوران هخامنشیان در عصر داریوش(550-486 پ.م) از جمله کارهای او در مصر می توان به مواردی اشاره کرد: ساختن مدرسه عالی طب، مجموعه نوشته های که بر روی پنج ستون و به چهار زبان رسمی باستان، زبان های پارسی باستان، عیلامی، بابلی و مصری حک شده اند. همچنین مهندسین ایرانی به دستور داریوش کانالی را ساختند که رود نیل را به دریاچه بزرگ تلخ و دریای سرخ، که ارتباط با خلیج فارس و دریای مدیترانه داشته باشد.۵در دوران ارشیر بابکان(180- 240 م)، عمان و مسقط بخشی از قلمرو ایران و تمام آسیای صغیر را تحت اقتدار خود داشت.۶💠 در دوران خسرو انوشیروان(501-571 م توانست یمن را به قلمرو ایران در آورد، این فتح سبب شد که بستن تنگه باب المندب در اختیار ایرانیان در آید و راه فرار کشتیان از دریای سرخ را ببندد.۷منابع و مآخذ:۱-اصطخری، ابراهیم بن محمد، المسالک و الممالک، الهیئة العالمه لقصور ثقافة، قاهره،۲۰۰۴م،ص۲۹ ؛ بکری، عبدالله بن عبدالعزیز، الممالک و الممالک، دار الغرب الاسلامی، بیروت،۱۹۹۲م، ۱/۱۳۷ ؛ یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، دارصادر، بیروت، ۱۹۹۵م، ۱/۲۴۷.۲-طبری،محمدبن جریر، تاریخ الأمم و الملوک، محقق محمد ابوالفضل ابراهیم، بی نام، بیروت، بی تا، ۲/ ۵۵-۳۹.۳-قرچانلو، حسین، جغرافیای تاریخی کشورهای اسلامی، سمت، ۱۳۸۰ش، نقشه ص ۱۲۳.۴-نقولا زیاده، الجغرافیة و الرحالات عند العرب، دار الکتب المصر،۱۹۸۷م، ص۱۵.۵- پیرنیا،حسن، ایران باستان، پَر، تهران، ۱۳۹۵ش،۱/ ۵۶۱؛ رضایی، عبدالعظیم، تاریخ ده هزار ساله ایران، اقبال، تهران، ۱۳۷۵ش، ۱/ ۲۱۶ ۶-طبری، همو، ۲/ ۳۹ ؛ پیرنیا، همو، ۲/ ۹۱۵,۹۱۴.۷-مشکور، محمدجواد، تاریخ سیاسی ساسانیان، دنیای کتاب، تهران، ۱۳۶۶ش، ص۱۹۶.وَ ٱ نصُرنٰا عَلٰي القُومِ الكٰافِريٖنَ.آل عمران/۱۴۷.ادامه دارد.....✍دکتر محمد ابراهیم رفیعی کاریزی مدرس دانشگاه و پژوهشگر تاریخ و تمدن ملل اسلامی📲در کوتاه ترین زمان به روزترین باشید👇@taybad_salam
