#یدالله#نزولاللهوقال الترمذي في سننه، في كتاب الزكاة بعد روايته لحديث الله يقبل الصدقة ويأخذها بيم…
انتشار: 2026/07/23 18:30 UTCدریافت: 2026/08/06 15:47 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 15:47 UTC
#یدالله#نزولاللهوقال الترمذي في سننه، في كتاب الزكاة بعد روايته لحديث الله يقبل الصدقة ويأخذها بيمينه... قال رحمه الله: وقد قال غير واحد من أهل العلم في هذا الحديث وما يشبه هذا من الروايات من الصفات ونزول الرب تبارك وتعالى كل ليلة إلى السماء الدنيا، قالوا: قد تثبت الروايات في هذا ويؤمن بها ولا يتوهم ولا يقال كيف. هكذا روي عن مالك وسفيان بن عيينة وعبد الله بن المبارك أنهم قالوا في هذه الأحاديث أمروها بلا كيف. وهكذا قول أهل العلم من أهل السنة والجماعة. وأما الجهمية فأنكرت هذه الروايات وقالوا: هذا تشبيه، وقد ذكر الله عز وجل في غير موضع من كتابه اليد والسمع والبصر فتأولت الجهمية هذه الآيات ففسروها على غير ما فسر أهل العلم، وقالوا: إن الله لم يخلق آدم بيده، وقالوا: إن معنى اليد ههنا القوة، وقال إسحاق بن إبراهيم: إنما يكون التشبيه إذا قال: يد كيد أو مثل يد أو سمع كسمع أو مثل سمع، فإذا قال سمع كسمع أو مثل سمع فهذا التشبيه، وأما إذا قال كما قال الله تعالى يد وسمع وبصر ولا يقول كيف ولا يقول مثل سمع ولا كسمع، فهذا لا يكون تشبيها وهو كما قال الله تعالى في كتابه: ليس كمثله شيء وهو السميع البصير. انتهى.امام ترمذی رحمه الله در کتاب سنن ترمذی، در کتاب زکات بعد از آوردن حديت.الله صدقات را قبول میکند و آن را با دست راستش میگیرد ( این قبلا کامل آوردیم يد الله دنبال کنید)امام همچون شرح حديث و بيان عقیده صحیح سلف، بعد این حدیث میفرمایند : بیشتر از یک عالم، از علما ( یعنی فقط سخن یک عالم نیست، این عقیده سخن کل سلف) در مورد این حدیث ( که الله صدقات با دستش میگیرد)و همچنین احادیث شبیه به این حدیث، از احادیث صفات.همچون نزول الله تبارک و تعالی به آسمان دنیا در هر شب ( یک سوم آخر شب)علما سلف فرمودهاند : این احادیث صحیح و ثابت هستند. و ایمان به آنان داریم.و در آنان دچار فکر و خیال و توهم نمیشویم.و در مورد این ( آیات و احادیث صفات) نمیگویم : چگونه( و سوال و تشبیه در فکر)؟!و این سخن و عقیده، مالک بن أنس، سفيان بن عيينة، ابن مبارک رحمهم الله است که آنان راجب این احادیث گفته اند : آن ( آیات و احادیث صفات) را بپذیرید و قبول کنید. بدون سوال و تعیین کیفیت برای آنان (بیایی آن صفات را در ذهن تجسیم کنی بعد راجبش سوال بپرسی و تعیین کیفیت)و این سخن و عقیده، اهل علم هست. از اهل سنت و جماعت ( اهل حدیث و اثر، سلف صالح امت)اما جهمیه آمدند و این روایت ها را انکار کردند.و گفتند : اثبات صفات برای الله، يعني تشبیه ( الله به مخلوقاتش)و الله نه در یک آیه بلکه در چندین آيات از کتابش، دست و شنیدن و دیدن را بیان فرمود.و جهمیه این آیات را تفسیر کردند. به تفسیری غیر از آنچه اهل علم ( سلف صالح) بیان کرد بودند.و جهمیه گفتند : همانا الله، آدم را با دو دستش خلق کرد.منظور از، يد، در اینجا قدرت هست. ( تفسیر يد در آیه به قدرت و نعمت، سخن جهمیه هست نه سلف صالح)و امام اسحاق بن راهویه رحمه الله میفرمایند : تشبیه اینگونه است بگویی : دست الله، همچون دست من است. و شنیدن الله، همچون شنیدن من است. و این تشبیه هست.اما اگر شخص بگوید : همانگونه که الله تعالی فرمود دست و شنیدن و دیدن دارد.و نگوید چگونه ( چگونه دست دارد، چقدر و حد تعیین کردن، جسم یا نیست، هیچ نگويد و در فکرش نیاید)و نگوید : مثل شنیدن و شبیه شنیدن من( فقط صفت ثابت کند برای الله، بدون این خیال و توهمات دیگر)پس این تشبیه نیست.زیرا الله تعالی در کتابش فرمود است : هیچ شيء مثل الله نیست و او شنوا و بینا هستاین سخن سلف و عقیده سلف امت، که امام ترمذی رحمه الله در کتاب سنن شان بیان کردن برای هدایت امت و بر آن بودند.متاسفانه گاهی این نوادگان جهم و جعد میان فقط یک قسمت کلام امام بیان میکنند. و میگویند نباید معنا کرد و تفسیر و... در حالی که امام وقتی در دو جا در سنن شبیه همین سخن بیان میکنند.دست اثبات میکنند. نزول اثبات میکنند و صفت پا روپس برای بار هزارم خواهران و برادرانم، از یک جمله عقیده گرفته نمیشود. به کل عقیده آن امام نگاه میشود.و شک نکنید هرگاه شخصی جهمی، سخن از علما سلف آورد.یا قیچی کرد. یا برداشت غلط خودش رو در آن قالب میکند. یا سخن ضعيف هست. و یا ممکن صفت ثابت کرد امام و معنا دیگر هم بیان در کنار اثبات صفت و یا امور اختلافی هست بین علما سلف، که میخوانیم راجبش ان شاءاللهپس فریب نخورید و کل سخنان آن امام و سلف، بر فهم سلف نگاه کنیم
