⏺همانژیوم شیرخوارگی (Infantile Hemangioma): فراتر از پوست⬅️اگرچه اکثر همانژیومهای شیرخوارگی (IH) خ…
انتشار: 2026/07/05 06:25 UTC
⏺همانژیوم شیرخوارگی (Infantile Hemangioma): فراتر از پوست⬅️اگرچه اکثر همانژیومهای شیرخوارگی (IH) خوشخیم بوده و تنها نیاز به پیگیری دارند، اما برخی الگوهای بالینی با درگیری ارگانهای داخلی یا ناهنجاریهای ساختمانی همراه هستند و نیازمند ارزیابی فوری و ارجاع به مراکز تخصصی میباشند.نکات کلیدی که باید همیشه در معاینه مدنظر باشند:1️⃣. همانژیوم سگمنتال (Segmental IH)ضایعاتی که یک ناحیه وسیع از پوست را درگیر میکنند (و نه یک ضایعه موضعی کوچک)، بیشترین احتمال همراهی با ناهنجاریهای سیستمیک را دارند. این بیماران همچنین بیشتر در معرض اولسر، اسکار و تغییر شکل دائمی هستند و معمولاً به درمان طولانیتر با پروپرانولول نیاز دارند.2️⃣. همانژیومهای متعدد (Multifocal IH)وجود ۵ ضایعه یا بیشتر باید زنگ خطر باشد.در این بیماران انجام سونوگرافی کبد توصیه میشود، زیرا احتمال همانژیومهای کبدی افزایش مییابد.در صورت وجود همانژیوم کبدی باید موارد زیر نیز بررسی شوند:نارسایی قلبی با برونده بالاکمکاری تیروئید مصرفی (Consumptive hypothyroidism)سندرم کمپارتمان شکم در موارد منتشر⭕️ کمکاری تیروئید ناشی از همانژیومهای کبدی معمولاً در غربالگری نوزادی تشخیص داده نمیشود و در فاز تکثیر ضایعه ایجاد میشود.3️⃣. همانژیوم سگمنتال صورت و پوست سرضایعات بزرگ سگمنتال صورت یا پوست سر (بهویژه بیش از ۵ سانتیمتر) باید از نظر سندرم PHACE بررسی شوند.که PHACE شامل:🟣ناهنجاریهای مغز (بهویژه حفره خلفی)🟡ناهنجاریهای شریانی مغز و گردن🔵بیماریهای قلبی (خصوصاً Coarctation of Aorta)🟢اختلالات چشمی🟣همانژیوم وسیع صورتارزیابی اولیه شامل: MRI مغز و MRA سر، گردن و قوس آئورتاکوکاردیوگرافیمعاینه کامل چشمپزشکیدر بیماران پرخطر، بهتر است پیش از شروع پروپرانولول وضعیت عروق مغزی مشخص شود، هرچند در همانژیومهای تهدیدکننده حیات یا عملکرد، درمان را نباید بهطور غیرضروری به تأخیر انداخت.4️⃣. همانژیوم ناحیه Beardهمانژیوم سگمنتال فک تحتانی، چانه و گردن با خطر همانژیوم راه هوایی همراه است.⭕️ علائم هشدار:استریدورتنفس پرسروصداگریه خشنسرفه شبیه کروپتمام این بیماران باید حتی در صورت نداشتن علائم تنفسی، توسط متخصص گوش و حلق و بینی ارزیابی شوند، زیرا ممکن است همانژیوم راه هوایی دیرتر تظاهر پیدا کند.5️⃣. همانژیوم سگمنتال لومبوساکرال یا پرینهاین بیماران باید از نظر سندرم LUMBAR بررسی شوند.ناهنجاریهای همراه ممکن است شامل:تتردکورد (Tethered cord)دیسرافیسم نخاعهمانژیوم داخل کانال نخاعناهنجاریهای دستگاه ادراری تناسلیناهنجاریهای کلیهناهنجاریهای آنورکتالاختلالات استخوانی و عروقیو MRI ستون فقرات روش ارجح بررسی است و در برخی شیرخواران کوچکتر از ۳ ماه، سونوگرافی میتواند بهعنوان غربالگری اولیه استفاده شود، هرچند حساسیت آن محدود است.6️⃣. همانژیوم اطراف چشمهمانژیوم پریاوربیتال میتواند باعث:آمبلیوپیآستیگماتیسمآنیزومتروپیانسداد محور بیناییبنابراین ارجاع فوری به چشمپزشک ضروری است.❓چه زمانی باید بیمار را سریع ارجاع دهیم؟همانژیوم سگمنتال صورت یا پوست سرهمانژیوم ناحیه Beardهمانژیوم سگمنتال لومبوساکرال یا پرینهوجود ≥۵ همانژیوم پوستیهمانژیوم اطراف چشمهمانژیوم نوک بینی یا لبهمانژیوم اولسرههمانژیومهای بزرگ با احتمال تغییر شکل دائمیپیام بالینیدر برخورد با همانژیوم شیرخوارگی، تنها به اندازه ضایعه توجه نکنید؛ «الگوی توزیع»، «محل ضایعه» و «تعداد همانژیومها» مهمترین عوامل تعیینکننده خطر درگیری خارجپوستی هستند. شناسایی این بیماران در هفتههای نخست زندگی و ارجاع بهموقع میتواند از عوارضی مانند انسداد راه هوایی، سکته مغزی، اختلالات بینایی، ناهنجاریهای نخاعی و آسیب دائمی زیبایی جلوگیری کند.منبع:Kittler NW, Frieden IJ, Garzon MC. Hemangiomas: Beyond the Skin. Pediatrics in Review. 2026;47(7):371–380.✍️ خانم دکتر رزا مصطفایی (متخصص کودکان)🚩🚩@TebeAtfal


