در بابِ جنونی که پس از گشودهشدنِ چشم پدید میآیدعلی اشکان نژادهر روز میلیونها انسان در خیابان راه…
انتشار: 2026/08/19 04:15 UTCدریافت: 2026/08/21 02:45 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/21 02:45 UTC
در بابِ جنونی که پس از گشودهشدنِ چشم پدید میآیدعلی اشکان نژادهر روز میلیونها انسان در خیابان راه میرود، رانندگی میکند، به محل کار میرود، خرید میکند، غذا میخورد و شب به خانه بازمیگردد؛ بیآنکه لحظهای بایستد و از خود بپرسد دقیقاً چه میکند. عادیبودنِ زندگی، شاید فقط نتیجهٔ این باشد که انسان دیگری نیز همین کار را میکند. کافی است این زنجیره برای یک لحظه قطع شود؛ کافی است انسان با یک آشناییزدایی و عادتزدایی ناگهانی به خیابان، بدن، کار، پول، خانه، ازدواج و تمام آنچه «زندگی» نامیده میشود نگاه کند. آنگاه ممکن است بفهمد تقریباً هیچچیز را خودش آغاز نکرده است. نسلهای پیشین کاری کردهاند، انسان دیگری نیز همان کار را انجام داده، و او کورکورانه ادامه داده است. آنچه «طبیعی» به نظر میرسد، اغلب فقط چیزی است که بیش از حد تکرار شده است.اما اگر انسان بدون این سابقه، بدون دیدنِ انسانهای پیشین و بدون هیچ الگوی بیرونی، یکباره بر روی زمین ظاهر میشد، آیا حتی چند ثانیه میتوانست ادامه دهد؟ شاید خیابان او را وحشتزده میکرد، بدن برایش موجودی ناشناخته میشد، حرکتکردن بیدلیل به نظر میرسید و خودِ بودن، بهجای آنکه بدیهی باشد، به صورت یک حادثهٔ هولناک ظاهر میشد. مشکل اینجاست که انسان هرگز نمیفهمد چه اندازه از «عقلانیت» او حاصلِ عادت است. برای ادامهدادن، لازم نیست جهان معنا داشته باشد؛ کافی است انسانهای دیگری را ببیند که همچنان دارند ادامه میدهند. شاید تمدن دقیقاً همین باشد: انسان به انسان نگاه میکند و از زندهبودنِ دیگری نتیجه میگیرد که زندگیکردن هنوز ممکن است. کافی است این نگاه برای لحظهای از کار بیفتد تا عادیترین روز جهان، به چیزی بدل شود که شاید انسان دیگر جرات نزدیکشدن به آن را نداشته باشد.@towardinside
پستهای تلگرام — رو به درون
پاساژگردی تفریح نیست؛نمایشِ میلِ بیموضوع است: سوژه میان ویترینها پرسه میزند، بیآنکه بداند چه میخواهد، و با مصرفِ تصویر، خلأِ میلِ خود را موقتاً میپوشاند. از نگاه روانکاوانه، این دیگر تفریح نیست؛ نوعی اسارتِ کودکانه در برابر ابژههای درخشان است، چنان سادهلوحانه که گویی ابتداییترین جنبندگان نیز برای این سطح از بیفکری، اندکی غرور میطلبند.@towardinside
زندگی خندهدار است؛با هیچ میآیی، برای همهچیز میجنگی، و با هیچ میروی.- فرانکلین دی@towardinside
تقدمِ نفی (یعنی فضا و زمان) بر ایجاب (یعنی واقعیت) … چیزی جز تقدمِ صورتِ محسوس بر مادهی محسوس نیست.—بئاتریس لونگونس—کانت و ظرفیت داوری@towardinside
از آنجا که نادیدهگرفتهشدن دردناکترین زخم خودشیفتگی است، سوژه ترجیح میدهد منفور شود اما نادیده نماند؛ چرا که نگاه دیگری (حتی خشمگینانه) دستکم به او حس بودن میبخشد.لکان@towardinside
پسرکانی با ریشهای سفید: وقتی اختگی، نهایتِ لذت استعلی اشکان نژادمردی که پیشرفتِ صِرفِ تکنولوژی را با ارتقای هستیشناختی و بلوغ بشر یکسان میپندارد، در ساحت روان، سوژهای «مخنث» است. او درگیر یک واپسروی (Regression) عمیق به دوران کودکی است؛ پسرکی خردسال که هنوز در احاطه فانتزیهای مهدکودکی و اسباببازیهای پر زرقوبرقش به سر میبرد و توهمِ قدرت دارد. برای چنین فردی، ابزارهای تکنولوژیک، در غیابِ یک عاملیتِ بالغانه، به ابژههایی تبدیل شدهاند تا ضعف درونی و فقدانِ معنای زندگیاش را زیر نقابِ توسعه و سرعت پنهان کنند.اما در پسِ این شیفتگی، حقیقتی هولناکتر نهفته است: در ناخودآگاه بعضی، این اختگی (Castration) در برابر تکنیک، یک لذت عظیم و مازوخیستی به همراه دارد. سوژه با تسلیم کردنِ اراده و خردِ خود به ماشین، در واقع از بارِ سنگینِ مسئولیت و «اضطرابِ آزادی» رها میشود. این لذتِ تاریک، ناشی از تن دادن به یک «دیگریِ بزرگ» مکانیکی است؛ جایی که فرد خرسندانه عاملیت و تفکرِ انتقادی خود را قربانی میکند تا در آغوشِ امن اما بیروحِ تکنولوژی، به همان وابستگیِ مطلق و منفعلانه دوران نوزادی بازگردد.@towardinside
pecritique.com/2026/07/15/%da%a9%d9%88%d8… بهسوی سرمایهداری / کامران نیری@towardinside