محدودیت ورود اتباع ایران به آمریکا: چه کسانی مشمول‌اند و چه کسانی معاف‌اند؟ این نوشته مروری است بر…

محدودیت ورود اتباع ایران به آمریکا: چه کسانی مشمول‌اند و چه کسانی معاف‌اند؟ این نوشته مروری است بر محدودیت‌های ورود و صدور ویزا برای اتباع ایران بر اساس فرمان ریاست‌ جمهوری ژوئن ۲۰۲۵ دانلد ترامپ و تغییراتی است که فرمان بعدی، از ۱ ژانویه ۲۰۲۶، در آن ایجاد…استثناهای موردی بر اساس منافع ملیفردی که مشمول ممنوعیت است و هیچ معافیت خودکاری ندارد، ممکن است به‌صورت موردی استثنا دریافت کند.مقام‌های زیر اختیار دارند تشخیص دهند که ورود شخص در راستای منافع ملی آمریکاست:وزیر خارجه یا نماینده او؛وزیر امنیت داخلی یا نماینده او؛دادستان کل، در موارد مرتبط با وزارت دادگستری.برای مثال، ممکن است حضور یک فرد به‌عنوان شاهد در یک پرونده مهم کیفری یا برای انجام کاری که منفعت ویژه‌ای برای آمریکا دارد، مبنای درخواست استثنا قرار گیرد.این استثنا کاملاً اختیاری است و هیچ فردی حق قطعی برای دریافت آن ندارد.⸻وضعیت بستگان شهروندان آمریکاهمسر شهروند آمریکادر فرمان ژوئن ۲۰۲۵، ویزاهای مهاجرتی همسر شهروند آمریکا، مانند IR-1 و CR-1، معاف بودند.اما فرمان بعدی این معافیت خودکار را از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ حذف کرد.بنابراین همسر ایرانی یک شهروند آمریکا، اگر در تاریخ اجرای فرمان خارج آمریکا و فاقد ویزای معتبر بوده باشد، صرفاً به دلیل ازدواج معاف نیست.داشتن I-130 تأییدشده نیز به‌تنهایی معافیت ایجاد نمی‌کند.فرزند یا والد شهروند آمریکامعافیت‌های مربوط به IR-2، CR-2 و IR-5 نیز در فرمان بعدی حذف شدند.بنابراین فرزند یا والد ایرانی یک شهروند آمریکا، صرفاً به دلیل رابطه خانوادگی، معافیت خودکار ندارد.فرزندخواندگیفرمان ژوئن برای برخی ویزاهای فرزندخواندگی مانند IR-3، IR-4، IH-3 و IH-4 معافیت داشت.این معافیت دسته‌ای نیز در فرمان بعدی حذف شد. چنین پرونده‌ای ممکن است فقط از طریق استثنای موردی منافع ملی بررسی شود.⸻پرونده‌های مهاجرتی داخل آمریکادرخواست I-485 در حال بررسیاگر فرد ایرانی در داخل آمریکا درخواست I-485 داده باشد، این فرمان در اصل درباره ورود و صدور ویزا است و مستقیماً دستور به رد I-485 نمی‌دهد.اما داشتن I-485 معلق به معنای داشتن گرین‌کارت نیست.همچنین ممکن است سیاست‌های جداگانه USCIS بر سرعت یا نحوه رسیدگی به پرونده اثر بگذارند.درخواست I-130 یا I-140 تأییدشدهتأیید I-130 یا I-140 به‌تنهایی معافیت ایجاد نمی‌کند.اگر متقاضی خارج آمریکا باشد و ویزای معتبر نداشته باشد، همچنان ممکن است مشمول ممنوعیت باشد، حتی اگر دادخواست خانوادگی یا شغلی او تأیید شده باشد.ویزای H-1B، F-1، L-1 یا O-1این دسته‌های ویزا به‌خودی‌خود معافیت محسوب نمی‌شوند.عامل مهم این است که فرد در تاریخ اجرای فرمان کجا بوده و آیا ویزای معتبر داشته است.برای مثال:فرد ایرانی با H-1B که در ۱ ژانویه ۲۰۲۶ داخل آمریکا بوده، طبق متن فرمان مشمول نیست.فرد ایرانی که در همان تاریخ خارج آمریکا و بدون ویزای معتبر H-1B بوده، ممکن است مشمول ممنوعیت باشد.Advance ParoleAdvance Parole در فهرست معافیت‌های صریح فرمان ذکر نشده است.اگر شخص در تاریخ اجرای فرمان داخل آمریکا بوده و بعداً با Advance Parole سفر کند، طبق متن فرمان شرط «خارج بودن در تاریخ اجرا» را نداشته است. بااین‌حال، Advance Parole ورود را تضمین نمی‌کند و تصمیم نهایی در مرز با مقام‌های مهاجرتی است.اگر شخص در تاریخ اجرای فرمان خارج آمریکا بوده، ویزای معتبر نداشته و فقط Advance Parole داشته، نباید فرض کند که به‌طور خودکار معاف است.⸻پناهندگی و حمایت‌های انسانیاین فرمان حق درخواست موارد زیر را به‌طور کامل از بین نمی‌برد:پناهندگی؛پذیرش به‌عنوان پناهنده؛منع اخراج؛حمایت تحت کنوانسیون منع شکنجه.همچنین فردی که قبلاً در آمریکا پناهندگی گرفته یا به‌عنوان پناهنده پذیرفته شده است، در وضعیت متفاوتی از یک متقاضی عادی ویزا قرار دارد.اما امکان درخواست این حمایت‌ها به معنای تضمین تأیید نیست.⸻مهم‌ترین تغییرات فرمان بعدی نسبت به فرمان ژوئن ۲۰۲۵فرمان بعدی که از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ اجرا شد، محدودیت کامل اتباع ایران را حفظ کرد، اما چند تغییر مهم ایجاد کرد:تاریخ اجرای جدید برای تعیین شمول افراد تعیین شد؛معافیت خودکار همسر شهروند آمریکا حذف شد؛معافیت خودکار فرزند و والد شهروند آمریکا حذف شد؛معافیت ویزاهای فرزندخواندگی حذف شد؛اختیار صدور استثنای موردی برای وزیر امنیت داخلی نیز به‌صراحت اضافه شد؛معافیت‌های محدود جدید، از جمله برای برخی اقلیت‌های قومی یا مذهبی تحت آزار در ایران، باقی ماند.نتیجه نهاییبرای تعیین وضعیت یک فرد دارای تابعیت یا گذرنامه ایران، باید به این پرسش‌ها پاسخ داد:در ۱ ژانویه ۲۰۲۶ داخل آمریکا بود یا خارج از آن؟در همان تاریخ ویزای معتبر آمریکا داشت یا نه؟‌کارت سبز دارد یا فقط پرونده اقامت او در حال بررسی است؟تابعیت و گذرنامه کشور دیگری را نیز دارد؟در یکی از معافیت‌های رسمی، دیپلماتیک، ورزشی، بشردوستانه یا اقلیت‌های تحت آزار قرار می‌گیرد؟آیا ممکن است واجد استثنای موردی منافع ملی باشد؟