✅️ کتابداران بهعنوان راهنما در عصر هوش مصنوعی؛ تحول نقش کتابخانهها در آموزش، پژوهش و سواد اطلاعات…
انتشار: 2026/08/05 12:57 UTCدریافت: 2026/08/07 11:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 11:10 UTC
✅️ کتابداران بهعنوان راهنما در عصر هوش مصنوعی؛ تحول نقش کتابخانهها در آموزش، پژوهش و سواد اطلاعاتی گزارش تحلیلی منتشرشده توسط Elsevier نشان میدهد که گسترش ابزارهای هوش مصنوعی در آموزش عالی و پژوهش دیگر یک روند فناورانه صرف نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای بازتعریف نقش کتابداران و کتابخانههای دانشگاهی محسوب میشود. این گزارش که بر اساس مباحث «انجمن آینده کتابخانهها» (Library Futures Forum) و نظرسنجیهای مرتبط تدوین شده، تأکید میکند که استفاده روزافزون دانشجویان و پژوهشگران از هوش مصنوعی مولد (GenAI)، نیازمند بازنگری اساسی در مفهوم «تفکر انتقادی» است. برخلاف تصور رایج که هوش مصنوعی را جایگزین تفکر انسانی میداند، بهرهگیری مؤثر از این فناوری مستلزم سواد اطلاعاتی نوین، مهارت در پرامپتنویسی و ارزیابی دقیق خروجیهای تولیدشده توسط ماشین است و اینجاست که کتابداران بهعنوان راهنمایان اصلی در این اکوسیستم جدید ایفای نقش میکنند. بر اساس این گزارش، تحول نقش کتابداران حوزههای اصلی دانشگاه از جمله کشف منابع، فرایندهای پژوهشی، خدمات مرجع و مدیریت دادهها را دربرمیگیرد. بهرهگیری از ابزارهای هوش مصنوعی امکان جستوجوی پیشرفته در پایگاههای داده پیچیده، تسریع در انجام مرورهای دامنهای (Scoping Reviews)، تجسم دادههای آزمایشگاهی و ارتقای دانش تخصصی پژوهشگران را فراهم میکند. با این حال، کتابداران تأکید میکنند که ابزارهای هوش مصنوعی برای پشتیبانی از پژوهش و آموزش باید بر پایه محتوای معتبر و باکیفیت بنا شده و دارای ویژگیهایی نظیر شفافیت، حاکمیت دادهای، تعاملپذیری با سامانههای موجود و نظارت انسانی باشند. همچنین، خودکارسازی فرایندهایی نظیر مدیریت ابردادهها (Metadata) و توسعه مجموعهها، موجب آزاد شدن زمان کتابداران برای تمرکز بر تعاملات انسانی و خدمات تخصصیتر میشود. در بخش دیگری از گزارش، به مزایای راهبردی این تحول اشاره شده که از جمله آنها میتوان به افزایش قابلیت کشف منابع، بهبود کیفیت تصمیمگیری پژوهشی، توسعه سواد هوش مصنوعی در دانشگاهها و ارتقای تعاملات چهرهبهچهره کتابداران با کاربران اشاره کرد. در مقابل، چالشهایی مانند عدم آمادگی کتابداران برای پذیرش فناوریهای نوین، شکاف عمیق میان اعتماد دانشجویان به ابزارهای تاییدشده توسط کتابخانه (۵۸ درصد) و احساس عدم آمادگی ۷۰ درصدی کتابداران برای بهکارگیری GenAI در سال آینده، مهمترین موانع اجرای موفق این تحول معرفی شدهاند. گزارش تأکید میکند که این چالشها تنها از طریق توسعه حرفهای مستمر، آموزش هدفمند و حضور فعال کتابداران در تدوین سیاستها و چارچوبهای اخلاقی هوش مصنوعی در سطح دانشگاه برطرف میشوند. در ادامه، گزارش با بررسی دیدگاههای مطرحشده در انجمن آینده کتابخانهها نشان میدهد که موفقیت در ادغام هوش مصنوعی در جریان پژوهش، بیش از آنکه به خود فناوری وابسته باشد، به نظارت انسانی، ارزیابی دقیق ابزارها و مداخله فعال کتابداران بستگی دارد. شرکتکنندگان تأکید کردند که هوش مصنوعی میتواند مرورهای نظاممند را بهبود بخشد، اما هرگز نمیتواند جایگزین فرایند تصمیمگیری انسانی شود. در مجموع، این گزارش نتیجه میگیرد که کتابدار آینده، کتابداری پیشکنشگر، توانمند و انسانمحور است که با عبور از رویکرد انفعالی، سیاستها و خطوط راهنمای اخلاقی را ترسیم کرده و هوش مصنوعی را نه بهعنوان جایگزین، بلکه بهعنوان ابزاری برای ارتقای کیفیت آموزش، پژوهش و سواد اطلاعاتی در دانشگاه به کار میگیرد. Elsevier. (2025). Librarians as guides in the age of AI. Elsevier Connect. elsevier.com/en-in/connect/librarians-as-… t.me/UT_Central_Libraryble.ir/Library_UT_…
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 9 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
aparat.com/playlist/26254785/%F0%9F%9F%A2 «کنگره بینالمللی 15 قرن تجلی نور نبوی»🔶نشست ها با محوریت موضوع « اخلاق».▪️مرکز دینپژوهی حنیف🔻۱.نظریه اخلاقی قرآن درباره صلح و جنگ | دکتر یحیی صباغچی🔻۲.اخلاق صلح و اخلاق جنگ در سیره نبوی | دکتر اصغر افتخاری🔻۳.سیمای اخلاقی پیامبر در هنر نگارگری و شعر فارسی | دکتر مهرداد آقاشریفیان🔻۴.سیمای اخلاقی پیامبر در سینمای ایران و جهان | دکتر حسین نوروزیفر🔻۵.ترسیم اخلاق پیامبر در بشارتهای به ظهور و بعثت | دکتر محمدمهدی جندقیان🔻۶.مبانی حقوقی اخلاق جنگ در سیره نبوی | دکتر اصغر قائدان🔻۷.جلوههای اخلاق نبوی در مغازی | دکتر سعید طاووسی مسرور🔻۸.مروری بر تصویر پیامبر نزد اروپاییان | دکتر فرهاد قدوسی@BetweenDichotomiesسخنرانی ها را در لینک آپارات گوش دهید
🔷 به مناسبت سالروز درگذشت کمال الملک (۲۷ مرداد ۱۳۱۹)🎨 پدر نقاشی نوین ایران را بیشتر بشناسیم...🔷 محمد غفاری، مشهور به کمال الملک (۱۲۲۶–۱۳۱۹)، نقاش بزرگ ایرانی که با شکستن قالبهای نگارگری کهن، سبک رئالیسم و ناتورالیسم اروپایی را به هنر ایران آورد. او سالها نقاش باشی دربار ناصرالدین شاه بود و شاهکارهایی چون تالار آینه را خلق کرد.🔷 با سفرهایش به اروپا، تکنیکهای غربی را با نگاه ایرانی پیوند زد و در سال ۱۲۸۹ خورشیدی، مدرسهٔ صنایع مستظرفه را در باغ نگارستان بنیان نهاد؛ مدرسه ای که بعدها به زیربنای اصلی دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران تبدیل شد و مسیر هنر معاصر ایران را دگرگون کرد.t.me/UT_Central_Libraryble.ir/Library_UT_… به مناسبت سالروز درگذشت کمال الملک (۲۷ مرداد ۱۳۱۹)🎨 پدر نقاشی نوین ایران را بیشتر بشناسیم...🔷 محمد غفاری، مشهور به کمال الملک (۱۲۲۶–۱۳۱۹)، نقاش بزرگ ایرانی که با شکستن قالبهای نگارگری کهن، سبک رئالیسم و ناتورالیسم اروپایی را به هنر ایران آورد. او سالها نقاش باشی دربار ناصرالدین شاه بود و شاهکارهایی چون تالار آینه را خلق کرد.🔷 با سفرهایش به اروپا، تکنیکهای غربی را با نگاه ایرانی پیوند زد و در سال ۱۲۸۹ خورشیدی، مدرسهٔ صنایع مستظرفه را در باغ نگارستان بنیان نهاد؛ مدرسه ای که بعدها به زیربنای اصلی دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران تبدیل شد و مسیر هنر معاصر ایران را دگرگون کرد.t.me/UT_Central_Libraryble.ir/Library_UT_…
هلالی جغتاییآه! از آن شوخ، که تا تر نشود خاک درشبر سر عاشق بیچاره نیفتد گذرشای که از عاشق خود دیر خبر می پرسیزود باشد که بپرسی و نیابی خبرشآه سرد از دل پر درد کشیدم سحریغافلان نام نهادند: نسیم سحرشمن که رشک آیدم از خال سیه بر لب اوچون پسندم که نشیند مگسی بر شکرش؟همچو فرهاد بهر کوه که بردم غم خویشزیر آن بار گران سنگ شکستم کمرشزاهد از عشق بتان خواست مرا توبه دهدمدعی بین، که خدا عقل نداد اینقدرشگر دلم زار شد از عشق بتان، غم مخوریدبگذارید، که می خواهم ازین زار ترشلاله بر خاک شهید تو جگر گوشه ماستکه برآورده بداغ دل خونین جگرشمنظر چشم هلالی وطنش باد، که هستمیل هم صحبتی مردم صاحب نظرشt.me/UT_Central_Library
ibna.ir/news/553069/%D9%88%D9%82%D8%AA%DB… از وضعیت علم در دانشگاه
از مکافات میندیش که در شرع مبینگردن شمع به خون خواهی پروانه زدندt.me/UT_Central_Library
