تکامل باعث شده است بینی انسان نسبت به بوی باران حدود ۲۰۰ هزار برابر حساستر از حساسیت کوسه به خون…
انتشار: 2026/08/27 19:34 UTCدریافت: 2026/08/27 20:54 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/27 20:54 UTC
تکامل باعث شده است بینی انسان نسبت به بوی باران حدود ۲۰۰ هزار برابر حساستر از حساسیت کوسه به خون در آب باشد.کوسهها به توانایی بالای خود در تشخیص مقدار بسیار کمی خون در آب معروف هستند، اما انسانها نیز روی خشکی توانایی بویایی شگفتانگیزی دارند: حساسیت بسیار زیاد به بوی خاک پس از باران که به آن «پتریکور» گفته میشود.این بوی خاص بیشتر به دلیل مادهای به نام ژئوسمین (Geosmin) ایجاد میشود که توسط باکتریهای موجود در خاک تولید میشود. بینی انسان میتواند مقدار بسیار ناچیزی از این ماده، حتی در حد چند قسمت در تریلیون را تشخیص دهد.بر اساس این مقایسه، آستانه تشخیص این بو توسط انسان حدود ۲۰۰ هزار برابر پایینتر از آستانه تشخیص خون توسط کوسه عنوان شده است؛ توانایی بسیار بالایی که ممکن است در طول تکامل شکل گرفته باشد.احتمال داده میشود این حساسیت برای اجداد انسان یک مزیت مهم برای بقا بوده باشد. در دورانی که دسترسی به منابع مطمئن آب وجود نداشت، تشخیص نشانههای باران میتوانست به انسانها در پیدا کردن آب تازه، مناطق حاصلخیز و تصمیمگیری درباره حرکت یا پیدا کردن سرپناه کمک کند.بویی که امروزه برای بسیاری از ما آرامشبخش و نوستالژیک است، ممکن است زمانی یک نشانه مهم محیطی برای پیدا کردن آب و انتخاب محل زندگی بوده باشد.امروزه این توانایی بویایی را میتوان یکی از یادگارهای جالب تکامل انسان دانست و نمونهای از حساسیت بالای سیستم بویایی ما به برخی ترکیبات خاص است.منبع:Polak, E. H., & Provasi, J. (1992). Odor sensitivity to geosmin: An exercise in sensory psychology. Perception & Psychophysics._Fahim teb_@uttweet

