🌐گزارش ویژهٔ نشست علمی و معنوی «کارگاه هنر ترجمه»؛ رهنمودهای ارزشمند استاد مفتی محمدقاسم قاسمیاشاره…
انتشار: 2026/07/05 06:56 UTCدریافت: 2026/08/15 02:11 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 02:11 UTC
🌐گزارش ویژهٔ نشست علمی و معنوی «کارگاه هنر ترجمه»؛ رهنمودهای ارزشمند استاد مفتی محمدقاسم قاسمیاشاره: شامگاه پنجشنبه، ۱۱تیرماه ۱۴۰۵، چهارمین کارگاه هنر ترجمه میزبان نشست ارزشمند و تخصصی استاد «مفتی محمدقاسم قاسمی» بود. این نشست که در فضای معنوی و علمی برگزار گردید، فرصتی بینظیر برای تامل در جایگاه والای ترجمه و آداب حرفهای این عرصه فراهم آورد.استاد مولانا مفتی محمدقاسم قاسمی حفظهاللهتعالی سخنان خویش با حمد و ثنای الهی و صلوات بر خاتم المرسلين صلیاللهعلیهوسلم، آغاز کردند، سپس با عرض تبریک به هنرجویان چهارمین کارگاه هنر ترجمه و همچنین استاد راهنمای دوره، جناب استاد «ولیالله رفیعی»، سخنان خود را با تبیین جایگاه تاریخی و اجتماعی ترجمه آغاز کردند.جایگاه ترجمه، میان خدمت و مسئولیتاستاد قاسمی در تحلیل ماهیت ترجمه خاطرنشان کردند:«ترجمهٔ آثار و تألیفات بزرگان در گذشته و در همهٔ جوامع مرسوم بوده و است. بیشک ترجمه یک خدمت بزرگ است، اما کار سختی نیز هست؛ نویسندگی از یک لحاظ مشکل است و از لحاظی دیگر آسان؛ چراکه نویسنده در نوشتن اختیار دارد. مترجم نیز از این حیث که نیازی به تلاش در ذکر منابع تألیفات ندارد، کارش آسانتر است، اما از این حیث که باید کاملاً امانتدار باشد تا مطلب را در زبان مقصد به درستی بیان کند، مسئولیت بزرگی بر عهده دارد. در بسیاری از جوامع، ترجمه همواره منشأ تحول بوده است.»🔹دستورالعملهای یازدهگانه برای مترجمان تازهکارایشان در ادامه، با نگاهی دقیق و راهبردی، ۱۱توصیهٔ کلیدی را برای مترجمان عزیز و دوستداران این عرصه تبیین نمودند که در ادامه خلاصه و متن اصلی آنها تقدیم میگردد:۱. اصلاح نیتدر هر فعالیتی، نیت، محور اصلی است. انگیزه از ترجمه باید فراتر از کسب مال، شهرت یا سرگرمی باشد؛ نیت باید در جهت خدمت به دین و جلب رضای الهی باشد. همانگونه که رسولالله صلیاللهعلیهوسلم میفرماید: «إنما الأعمال بالنیات».۲. پرهیز از شتابزدگیدقت در ترجمه، مستلزم آرامش و تامل است؛ هرگونه شتابزدگی در کار ترجمه آسیبهای جبرانناپذیری به بار میآورد. پختگی کار سبب جلب اعتماد و اثربخشی در خوانندگان میشود.۳. انتخاب هوشمندانه موضوع انتخاب اثر مورد نظر برای ترجمه، باید مطابق با نیاز جامعه و پس از مشورت و رایزنیهای لازم صورت گیرد.۴. تسلط دو سویه بر زبانهامترجم باید در هر دو زبان مبدأ و مقصد (اعم از عربی، بلوچی، انگلیسی و...) مهارت کامل داشته باشد و با فنون و رموز هر زبان آشنا باشد.۵. اهمیت دقت در کار ترجمهکارِ ناقص، نتیجه و اثرش ناقص است؛ گاهی عدم دقت در ترجمه، به معنای خیانت به متن اصلی خواهد بود.۶. استراتژی شروعپیشنهاد میشود برای کسب تجربه و سرعتبخشیدن به انتشار، از ترجمهٔ آثار ضروری و مختصر آغاز کرد تا در صورت وجود نقص، اصلاح شود و در صورت کیفیت، مورد تحسین قرار گیرد.۷. ویرایش و بازخوانیترجمه نباید در انزوا باقی بماند؛ حتماً باید به دیگران ارائه گردد تا بازخوانی و ویرایش شود.۸. نقدپذیریمترجم موفق، از انتقادات نمیهراسد و همواره آماده پذیرش نقدها برای بهبود کار است.۹. رعایت امانت و حقوق معنویرعایت امانت از اصول بنیادین است. اگر مؤلف در قید حیات است، باید با او مشورت کرد که اثرش کامل ترجمه شود یا اخذ و اقتباس صورت گیرد، اما اگر رحلت کرده است، باید اثر او را به صورت کامل و امینانه ترجمه نمود. در ترجمهٔ آثار قدیمی، حتماً باید مشخص شود که اثر به صورت «ترجمهٔ کامل» است یا «اقتباس».۱۰. مترجم و استفاده از هوش مصنوعیاستفاده از تکنولوژیهای نوین و هوش مصنوعی اشکالی ندارد، اما سپردن کلِ فرآیند ترجمه به جناب هوش مصنوعی و سپس ثبت آن به نام خود، امری بسیار خطرناک است. هوش مصنوعی هرگز نمیتواند جایگزین کار یک انسان عاقل و فرهیخته شود.۱۱. اتصال به منبع قدرت(رجوع الی الله)در آغاز، در میان و پایان کار، باید همواره به درگاه خداوند رجوع کرد و از او طلب قبولیت نمود. مترجم باید همواره مراقب باشد که انگیزههای غیرالهی در قلب و کار او رخنه نکند.این نشست ویژه با دعا و مسئلت از خداوند متعال برای قبولی اعمال و برکت در فعالیتهای علمی شرکتکنندگان به پایان رسید. امید است ثمرات این رهنمودهای ارزشمند در آثار آتی هنرجویان متبلور گردد ✍ تهیه و تنظیم، سمیرا برآهویی، هنرجوی چهارمین کارگاه هنر ترجمه#مهمان_ویژه#بوستان_ترجمه#هنر_ترجمه#هنرجوی_ترجمه#تابستان۱۴۰۵#اختتامیه🆔 @bustan_tarjome🆔 @bustan_tarjome🆔 @bustan_tarjome
