.✅ معنای نام ماههای گاهشماری ایرانینام ماههای امروزی تقویم ایران بازمانده از « گاهشماری اوستایی…
انتشار: 2026/07/14 22:56 UTC
.✅ معنای نام ماههای گاهشماری ایرانینام ماههای امروزی تقویم ایران بازمانده از « گاهشماری اوستایی نو » است. این تقویم در اواخر دوره هخامنشی تنظیم شده و نام ماههای آن برگرفته از نام « ایزدان دین زرتشتی » است.📚 نام ۶ ماه این تقویم برگرفته از نام « امشاسپندان » ( ایزدان برتر زرتشتی ) است که در زیر با نشانه 🔴 مشخص شدهاند. و ۶ نام دیگر هم به شماری دیگر از ایزدان رده پایینتر اشاره دارد. نکته جالب : از چهار فصل سال، پاییز امشاسپند ندارد و هر دوماه آخر هر فصل، نام یک امشاسپند است.۱- فروردین : از پهلوی ساسانی fravartīn و از ایرانی باستان fra - varti یعنی ماه « بازگشت فروهرها » یا همان روان درگذشتگان ؛ در اوستا فَروَهَر ذره ای از پرتو اهورایی است که آفریننده جهان در وجود آدمیان قرار داده است و این ذره پس از مرگ به سوی آفریننده باز میگردد. فروهر با روح تفاوت دارد و بمعنی « فرشته نگهبان آدمی » است.۲- 🔴 اردیبهشت : از پهلوی ساسانی artvahišt و از ایرانی باستان arta - vahišta بمعنی « بهترین راستی » است. واژگان اردشیر و اردوان و ارژنگ نیز از همین ریشه « ارته، اشه » هستند که بمعنای « نظم، قانون، راستی و اخلاق » است. اردیبهشت از زیباترین امشاسپندان است..۳- 🔴 خرداد : از پهلوی ساسانی xurdād و از اوستایی haurvatāt بمعنای « تمامیت و کمال » از ریشه haurva بمعنای « هر » است که امشاسپند موکل بر آبهاست.۴- تیر : از پهلوی ساسانی tīr از ایرانی باستان tīra ؛ در اوستایی tištrya تیشتریه ؛ نام ستاره شباهنگ، نام سیاره عطارد ؛ ایزد « باران آوری » در ایران باستان ؛ سرور و ناظر بر همه ستارگان آسمان و از ریشه tī, tai بمعنای دیدن و نگریستن .۵- 🔴 امرداد : از پهلوی ساسانی amurdat و از ایرانی باستان a-martāt بمعنای « بیمرگی، فناناپذیری » از پیشوند نفی اَ و ریشه mar مُردن ؛ از امشاسپندان است و سرور گیاهان و نماینده رویش و زندگی .۶- 🔴 شهریور : از پهلوی ساسانی šahrēvar ؛ در اوستایی xšaθra - vairya بعمنای « شهریاری و سلطنت مطلوب ». از امشاسپندان است و مظهر شکوه و قدرت آفریدگار است ۷- مهر : از پهلوی ساسانی mihr و از ایرانی باستان miθra ( مـِثره ) ؛ نام یکی از مهمترین ایزدان ایران باستان ؛ ایزد روشنایی و خورشید و ناظر بر عهد و پیمانها ؛ نامهای مهران، مهرداد، میترا و ... ریشه در ایزد مهر دارند. مهر بمعنای محبت و مهربانی نیز از همینجا ریشه گرفته است.۸- آبان : از پهلوی ساسانی ābān از ریشه « آب » ؛ یعنی ماه آبها ؛ ماه ریزش باران ؛ گویا به ایزد « اَپام نپات » بمعنای فرزند آبها اشاره دارد، او همانند مزدا لقب اهوره دارد و همان « ایزد ورونه » میباشد. آب از پارسی باستان āp آپ ریشه گرفته است.۹- آذر : از پهلوی ساسانی ātur ؛ و در اوستایی ātar ؛ ایزد آتش است. سه آتش بزرگ و اساطیری در ایران باستان ؛ آتش موبدان، آتش ارتشتاران و آتش کشاورزان بوده است که به ترتیب در فارس، آذربایجان و خراسان قرار داشتهاند..۱۰- دی : خوانش درست آن دَی میباشد ؛ از پهلوی ساسانی dadv ؛ و در اوستایی daδvah : بمعنای « ایزد » ، ایزد خالق و آفریدگار ؛ از ریشه dā بمعنای نهادن، آفریدن.۱۱- 🔴 بهمن : از پهلوی ساسانی vahuman ؛ و در اوستایی vohu - manah بمعنای « دارای اندیشه نیک ». از امشاسپندان است و مظهری از خـرد آفریدگار ؛ موکل جانداران سودمند در جهان است و اندیشه نیک را به ذهن آدمیان میبرد.۱۲- 🔴 اسفند : شکل کامل آن « اسپندارمد » میباشد ؛ از پهلوی ساسانی spandarmad ؛ در اوستایی spəṇta - ārmaiti بمعنای « اخلاص و بردباری مقدس ». از امشاسپندان است و مظهری از تحمل و بردباری اهورامزدا است. ایزدبانوی زنان و زمین است. ایزدان آناهیتا، دین و اَرد یاران او هستند🔹 هر ۳۰ « روز » ماه نیز « نامی ویژه » داشته که ۱۲تای آنها همین ۱۲ نام ماهها بوده است. هرگاه نام روز با نام ماه برابر میشد، آن روز را به افتخار آن ایزد جشن میگرفتند. جشن مهرگان، تیرگان، آذرگان و ...👑👑👑


