📍 قدرتی که مردم میسازد؛ تحلیلی از اینکه مردم ایران چگونه در بستر انقلاب، نهادها و تجربه تاریخی به…
انتشار: 2026/07/05 08:31 UTC
📍 قدرتی که مردم میسازد؛ تحلیلی از اینکه مردم ایران چگونه در بستر انقلاب، نهادها و تجربه تاریخی به یک سوژه سیاسی تبدیل شدهاند📝 چکیدهحمید ملکزاده: حضور مردم در تشییع پیکر رهبر شهید، پدیدهای نیست که بتوان به عاطفه، وفاداری یا عادت تاریخی فروکاست. مسأله اصلی این است که چه نوع مردمی در چنین لحظهای ظاهر میشوند و چگونه ساخته شدهاند. «مردم جمهوری اسلامی ایران» یک مفهوم سیاسی است؛ نه صرفاً جمعیت شهروندان، بلکه صورتی از مردم که در نسبت با انقلاب، جنگ، نهاد، قانون، شهادت، انتخابات، امنیت، مقاومت، عدالت، دین و دولت پدید آمدهاند؛ تربیتیافته درون تاریخ جمهوری اسلامی، اما چیزی بیش از مخاطبان منفعل قدرت.برای فهم این حضور باید از فهم ساده قدرت عبور کرد. قدرت فقط فرمان از بالا نیست؛ وقتی نهادمند شود، در مدرسه، مسجد، دانشگاه، خانواده، رسانه، هیأت، انتخابات، مراسم تشییع و آیینهای ملی جا میگیرد، تربیت میکند و به شیوهای از زندگی و معنا دادن تبدیل میشود. در دوران رهبری شهید خامنهای، مسأله اصلی تبدیل نیروی انقلاب به شبکهای از نهادها بود تا انقلاب از لحظه تأسیس به زندگی سیاسی پایدار منتقل شود؛ راهی برای هم دولت بودن و هم انقلاب را از دست ندادن.نهاد فقط ساختمان و آییننامه نیست؛ به قدرت تداوم و به مردم امکان تشخیص میدهد و واسطهای میان حکومت و مردم است. مسجد، هیأت، بسیج، مدرسه، دانشگاه و انتخابات، دستگاههای تربیت سیاسیاند که به مردم میآموزند خود، تاریخ، دوست و دشمن، رنج، مرگ و حضور عمومی را چگونه بفهمند. البته این تربیت همواره با چالش فرسودگی و بروکراتیکشدن روبهروست، اما اهمیت حکمرانی شهید خامنهای در همین حفظ امکان تاریخی جمهوری اسلامی، نه صرفاً ساختار رسمی، بود.حضور در تشییع، فقط بزرگداشت یا پایان یک دوره نیست، بلکه عرصه آشکارشدن نتیجه یک دورهی تربیت نهادی است؛ مردمی که آموختهاند سیاست را فراتر از دولت، در حافظه، سوگ، وفاداری، آیین، امنیت و سرنوشت مشترک تجربه کنند. آنها ممکن است ناراضی باشند، اما در لحظهای تاریخی نام مشترک خود را مییابند. پرسش اصلی درباره کمیّت حضور نیست، بلکه این است که چه تاریخی باید طی شده باشد تا چنین مردمی ظهور کنند.حکمرانی وقتی نهادی و معنابخش فهمیده شود، مردم را به حاملان یک جهان سیاسی تبدیل میکند. جمهوری اسلامی در قویترین معنای خود، تلاش برای ساختن صورتی از مردم است که در نسبت با انقلاب، دین، ایران، دولت، شهادت و آینده معنا پیدا کنند. تشییع، نشانه ظهور همین مردم است و فهم آن، شرط فهم آیندهی نظام سیاسی؛ چرا که آینده هر نظام در گرو مردمی است که توانسته تربیت کند و در لحظات سرنوشتساز به صحنه بیاورد.متن کامل را در سایت وطن امروز بخوانید:🔗 vatanemrooz.ir/fa/news/419452✉️ @vatanemrooz





