🔰وزارت فرهنگ در حالت کما || وقتی مدیران خسته، میدان فرهنگ را به حال خود رها کردهاند!✍ اختصاصی "۹ د…
انتشار: 2026/08/21 09:41 UTCدریافت: 2026/08/22 03:34 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 03:34 UTC
🔰وزارت فرهنگ در حالت کما || وقتی مدیران خسته، میدان فرهنگ را به حال خود رها کردهاند!✍ اختصاصی "۹ دی" || جامعه ایران با انبوهی از آسیبهای اجتماعی دستوپنجه نرم میکند؛ از بحران خانواده و کاهش فرزندآوری گرفته تا اعتیاد، خشونت، تنهایی، شکاف نسلی، بحران هویت و کاهش سرمایه اجتماعی. همه اینها میتواند سوژه و میدان اثرگذاری هنر باشد؛ هنری که اگر درست سیاستگذاری و هدایت شود، قادر است یک مسئله اجتماعی را به دغدغه عمومی تبدیل کند و حتی مسیر اصلاح را تغییر دهد.◼️اما در ایران، نهتنها از این ظرفیت عظیم استفاده نمیشود، بلکه گاهی خودِ برخی محصولات فرهنگی و هنری به بازتولید و عادیسازی ناهنجاریها کمک میکنند. اینجاست که باید پرسید: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دقیقاً کجای این میدان ایستاده است؟◽️وزارت فرهنگ قرار نیست یک ساختمان اداری با چند معاونت، اداره، جشنواره و ردیف بودجه باشد. وظیفه اصلی آن سیاستگذاری، راهبری، حمایت، هدایت و موجآفرینی فرهنگی است. اما آنچه امروز دیده میشود، بیشتر شبیه یک دستگاه گرفتار روزمرگی است؛ دستگاهی که به جای آنکه برای فرهنگ کشور «مسئلهسازی» کند، منتظر میماند مسائل خودشان به درِ اتاق مدیران برسند.◼️وزارت فرهنگ نیازمند تحرک است، نه رخوت؛ فرماندهی میخواهد، نه مدیریت روزمره. وقتی جامعه با دهها بحران فرهنگی و اجتماعی مواجه است، نمیتوان با برگزاری چند نشست، صدور چند مجوز و حضور تشریفاتی در چند مراسم، مدعی مدیریت فرهنگی کشور بود.◽️واقعیت تلخ این است که در بخشی از مدیریت فرهنگی کشور، نشانههای آشکاری از بیحالی، محافظهکاری و بیانگیزگی دیده میشود. انگار برخی مدیران سالهاست به جای آنکه برای آینده فرهنگ کشور بجنگند، صرفاً تلاش میکنند امروز را بدون دردسر به پایان برسانند. و اینجاست که نقد متوجه شخص وزیر فرهنگ نیز میشود.◼️وزیر فرهنگ قرار است موتور محرک فرهنگ کشور باشد، نه تماشاگر اتفاقات فرهنگی. وزیر باید مسئله ایجاد کند، مطالبه کند، مدیرانش را به حرکت وادارد، دستگاههای فرهنگی را پای کار بیاورد و برای جامعه «روایت» بسازد. اما اگر بالای هرم مدیریتی، انرژی، انگیزه و اراده لازم برای چنین میدانداری وجود نداشته باشد، طبیعی است که بدنه نیز گرفتار روزمرگی شود.◽️مسئله فقط شخص وزیر نیست؛ ساختار مدیریتی فرسوده و بعضاً سالمند وزارت فرهنگ نیز نیازمند بازنگری جدی است. مدیری که سالها در ساختار اداری مانده، لزوماً برای مدیریت مسائل فرهنگی نسل جدید مناسبتر نیست. نسل جدید را نمیتوان با مدیران خسته و نسخههای تاریخمصرفگذشته مدیریت کرد. مدیریت فرهنگی باید جوان، چابک، میداندار، ایدهپرداز و جسور باشد؛ مدیری که جامعه را بشناسد، فضای مجازی را بفهمد، هنر را ابزار تحول بداند و از ورود به مسائل واقعی مردم نترسد.◼️امروز اگر اعتیاد، طلاق، خشونت، تنهایی، بحران هویت، سالمندی، کاهش فرزندآوری و دهها آسیب دیگر داریم، چرا وزارت فرهنگ نباید برای هرکدام یک نهضت هنری و رسانهای راه بیندازد؟ چرا نباید سینما، تئاتر، ادبیات، موسیقی و هنرهای تجسمی را برای حل مسائل واقعی جامعه بسیج کرد؟ چرا باید منتظر ماند هنرمند خودش مسئله را پیدا کند، خودش اثر بسازد و خودش هزینه کند؟◽️این دقیقاً همان جایی است که سیاستگذار باید وارد میدان شود. وزارت فرهنگ اگر صرفاً ناظر تولیدات فرهنگی باشد، در بهترین حالت یک اداره مجوز دهنده است؛ اما اگر سیاستگذار و راهبر باشد، میتواند یک جریان فرهنگی ایجاد کند. امروز جامعه بیش از هر چیز به همین موجآفرینی فرهنگی نیاز دارد؛ و این کار با مدیرانی که گرفتار روزمرگی، محافظهکاری و بیانگیزگی شدهاند، ممکن نیست.◼️وزارت فرهنگ باید از خود بپرسد: چند مسئله اجتماعی را تبدیل به مسئله هنری کردهایم؟ چند جریان فرهنگی برای حل مشکلات جامعه ساختهایم؟ چند هنرمند را برای ورود به مسائل واقعی کشور پای کار آوردهایم؟ و اصلاً نقشه فرهنگی ما برای پنج سال آینده چیست؟◽️اگر پاسخی برای این پرسشها وجود ندارد، مشکل فقط کمبود بودجه یا امکانات نیست؛ مشکل، فقدان فرماندهی فرهنگی است. فرهنگ را نمیتوان با صندلیهای مدیریتیِ مادامالعمر، جلسات بیپایان و مدیرانی که انگیزه حرکت ندارند، اداره کرد. وزارت فرهنگ به خانهتکانی مدیریتی، خون تازه و فرماندهی جسور نیاز دارد.◼️چون اگر متولی فرهنگ میدان را خالی کند، این میدان خالی نمیماند؛ شبکههای اجتماعی، پلتفرمها و جریانهای فرهنگی دیگر آن را پر خواهند کرد. و آن روز، دیگر نمیتوان تقصیر را گردن هنرمند انداخت. وقتی سیاستگذار خواب باشد، فرهنگ را دیگران بیدار میکنند؛ اما شاید نه در جهتی که جامعه و نظام فرهنگی کشور میخواهد.🇮🇷 هفتهنامه «۹ دی» را به دوستانتان معرفی کنید: 🇮🇷 t.me/www_9day_ir

