✅ تعزیه حُرّ، بازخوانی یک موقعیت تراژیک✍️ احمد مسجدجامعی | روزنامه ایران | ۹ تیر ۱۴۰۵حُر بن یزید ریا

✅ تعزیه حُرّ، بازخوانی یک موقعیت تراژیک✍️ احمد مسجدجامعی | روزنامه ایران | ۹ تیر ۱۴۰۵حُر بن یزید ریاحی از فرماندهان سپاه اموی بود. در مراسم تعزیه و عزاداری او را «حُر ریاحی» می‌خوانند و به عمد نامی از پدرش، یزید، در میان نیست. او به دلاوری و جنگاوری در کوفه معروف بود. در بعضی از نسخه‌های تعزیه، حُر با لحن پهلوانی خود را چنین معرفی می‌کند:منم حُر جوان ریاحی نسب / نباشد هماورد من در عربمنم حُر نام‌آور و نامدار / به فوج پیاده چو سام سواردر همین معرفی، تعزیه‌خوان با آوردن نام سام، پهلوان نامدار ایرانی در شاهنامه، بی‌آنکه از فضای عاشورایی فاصله بگیرد، حر را در ذهن مخاطب در جایگاه یک قهرمان اسطوره‌ای ایرانی، به سبک و سیاق شاهنامه می‌نشاند. این شگرد باعث می‌شود تماشاگر پیش از شنیدن ماجرای توبه حر، او را در قامت یک دلاور ایرانی‌گونه ببیند؛ تصویری که سپستر، بازگشت او را باشکوه‌تر می‌کند.در تعزیه حتی دشمنان هم زبان به ستایش توان رزمی حر می‌گشایند. شمر در صحنه‌ای، درباره او می‌گوید:دوباره ببین حر به جنگ آمده / ز کهسار خونین پلنگ آمدهچنان تنگ بسته کمربند خود / تو گویی که رستم به جنگ آمدهدر اینجا تعزیه‌خوان از دو تصویر استفاده می‌کند: پلنگ کهسار و رستم؛ هر دو یادآور قدرت بدنی و دلاوری بی‌مانندند. این نوع توصیف حماسی از زبان دشمن، در ادبیات نمایشی و حماسی، نشانه عظمت قهرمان است؛ چرا که حتی خصم نیز بر شجاعتش اذعان دارد. ابن‌زیاد نیز در کوششی برای تحریک حر، او را با رستم می‌سنجد و چنین می‌گوید:ابلق بزن به مغفر و بر کف عمود گیر / جنگی تو رستمانه، به فصل شباب کنواژه «رستمانه» اینجا بار فرهنگی سنگینی دارد: به مخاطب می‌گوید که این نبرد، هم‌سنگ نبردهای حماسی پهلوانان کهن ایران است. چنین ارجاعی، حتی اگر از زبان شخصیت منفی باشد، نشان می‌دهد که رستم معیار نهایی شجاعت در ذهن جمعی است.تعزیه از دل سنت نقالی و قصه‌خوانی و پرده‌خوانی برآمده که تباری ایرانی دارد و اهل پژوهش در سینما بر این باورند که رشد سریع سینما در ایران مسبوق به چنین پیشینه‌ای است. تئودوروس آنجلوپولوس از برگزیدگان یونانی جایزه اسکار در حاشیه جشنواره فجر، در سال‌هایی که مسئولیت وزارت ارشاد را برعهده داشتم، نکته‌ای را به من گفت که خود نیز شناختی از این تبار داشت.متن کامل یادداشت 👇🏼👇🏼👇🏼https://vista.ir/n/irna/23i2h🆔 @A_MASJEDJAMEI