✅ گنجشکت کجاست؟✍️ احمد مسجدجامعی | ایرنا🔸 نظام خلافت در دوره‌های مختلف، برای مشروعیت‌بخشی و نیز تدا

✅ گنجشکت کجاست؟✍️ احمد مسجدجامعی | ایرنا🔸 نظام خلافت در دوره‌های مختلف، برای مشروعیت‌بخشی و نیز تداوم فتوحات، نیازمند آن بودند که چهرۀ پیامبر را بیش از هر چیز در قامت یک فرماندۀ جنگی بازنمایی کنند. از سوی دیگر، جامعۀ عرب نیز بر پایۀ سنت دیرینه‌اش، تاریخ خویش را عمدتا در قالب روایت نبردها، هماوردی‌ها، خونریزی‌ها و کشمکش‌های قبیله‌ای به خاطر می‌سپرد. تلاقی این نیاز سیاسی با آن سنت ریشه‌دار عربی، سبب شد که تاریخ‌نگاران نخستین، در تدوین سیرۀ پیامبر، بیش از دیگر ابعاد حیات ایشان، بر جنگ‌ها و امور نظامی تأکید ورزند.🔹 قرآن کریم دربارۀ پیامبر می‌فرماید: «وَ مَا یَنْطِقُ عَنِ الْهَوَی * إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَی» (سوره نجم، آیات ۳ و ۴)؛ یعنی او از سر هوی و هوس سخن نمی‌گوید و گفتارش چیزی جز وحیِ نازل‌شده نیست. این آیات بر پیوند پیامبر با وحی دلالت دارند؛ با این همه، از منظر تاریخی نیز توفیق او در بنیان‌گذاری اسلام، نه فقط به‌مثابۀ یک دین، بلکه به‌عنوان یک فرهنگ، نظام اخلاقی و شیوۀ زیستن در دل جامعه‌ای بدوی، امری درخور تأمل است. در کلام الهی نیز آمده است: «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ»؛ بدین معنا که قرآن، مسلمانان را فرامی‌خواند تا پیامبر را به‌منزلۀ الگویی جامع در زندگی خویش بنگرند.🔸 می‌توان به پیامبر از منظر سلفی‌گرایانه نگریست و تنها بر جهاد اصغر تأکید کرد و همان بُعد را برجسته ساخت؛ اما واقعیت آن است که شخصیت پیامبر را باید در تمامیت آن دید، آنجا که بر جهاد با نفس تأکید می‌ورزد و آن دو را همراه یکدیگر می‌داند. نمی‌توان یک صفت یا یک رفتار را از مجموع صفات و سیرۀ او جدا کرد و بر سایر ابعاد شخصیتش برتری داد. چنان‌که گفته‌اند، مرام و اندیشه‌ای را می‌توان پیروز دانست که رقیبان و دشمنان دیروز، به‌تدریج به آن بپیوندند؛ و این رخداد دربارۀ پیامبر به‌روشنی دیده می‌شود. در روزگار خود او، کسانی چون ابوسفیان، عمروعاص و خالد بن ولید، که زمانی در شمار دشمنان و مخالفان بودند، دست از خصومت و جنگ برداشتند و به او پیوستند؛ و پیامبر نیز آنان را پذیرفت.🔹 در فتح مکه، درحالیکه یکی از اصحاب از انتقام سخن گفت، پیامبر اعلام کرد که امروز روز رحمت است. خانۀ ابوسفیان را با وجود آن همه دشمنی دیرینه و جنگ‌افروزی مأمن و خانۀ امن قرار داد. اگر جز این رفتار می‌کرد، شاید در تاریخ در شمار فاتحان بزرگ جای می‌گرفت. اما جایگاه پیامبری در ارتباط با او معنایی نداشت؛ پیامبر در ردیف آن فاتحانی نیست که شهرها را ویران کنند و مردمان را از دم تیغ بگذرانند.🔸 رفتار او با عمروعاص نیز از همین جنس بود. پیامبر او را پذیرفت و حتی مأموریتی نظامی به او سپرد. مأموریت جنگی را معمولاً به کسی واگذار می‌کنند که نسبت به او اعتماد وجود داشته باشد. نمونه‌هایی از این دست در سیره و زندگی پیامبر کم نیست.متن کامل یادداشت 👇🏼👇🏼👇🏼https://www.irna.ir/news/86250264/%DA%AF%D9%86%D8%AC%D8%B4%DA%A9%D8%AA-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA 🆔 @A_MASJEDJAMEI