از تهران تا کلن؛ صنعت غذای جهان به کدام سو می‌رود؟امروز ایمیلی برای حضور در نمایشگاه Anuga FoodTec 2

از تهران تا کلن؛ صنعت غذای جهان به کدام سو می‌رود؟امروز ایمیلی برای حضور در نمایشگاه Anuga FoodTec 2027 کلن دریافت کردم. عناوین و محورهای مطرح‌شده در این دعوت‌نامه، توجه مرا به واکاوی بیشتر وب‌سایت و رویکرد این نمایشگاه جلب کرد.از آنجا که نمایشگاه آگروفود ایران به‌تازگی به کار خود پایان داده و در یادداشت قبلی به برخی مشاهدات و برداشت‌های خود از آن پرداخته بودم، این بار بر آن شدم تا با نگاهی مقایسه‌ای، مروری بر مهم‌ترین محورهای آنوگا فودتک داشته باشم و ببینم صنعت غذای جهان امروز درباره چه موضوعاتی گفتگو می‌کند و آینده را در کدام مسیر می‌بیند.آنچه بیش از هر چیز جلب توجه می‌کند، تفاوت جنس دغدغه‌ها و اولویت‌هاست.در آگروفود ایران، بخش قابل توجهی از گفتگوها پیرامون مواد اولیه، تأمین مالی، انرژی، صادرات، بازار، ماشین‌آلات و چالش‌های عملیاتی روزمره شکل می‌گرفت. این موضوع کاملاً قابل درک است؛ زیرا صنعت غذای ایران در شرایطی فعالیت می‌کند که با محدودیت‌های تأمین مالی، نوسانات ارزی، تحریم‌ها، هزینه‌های لجستیک و عدم قطعیت‌های متعدد اقتصادی مواجه است.اما در آنوگا فودتک ۲۰۲۷، ادبیات غالب نمایشگاه بر موضوعات دیگری متمرکز شده است؛ هوش مصنوعی، دیجیتالی‌سازی، اتوماسیون، امنیت سایبری، ردیابی محصول، اقتصاد چرخشی، بهره‌وری انرژی، کیفیت و ایمنی غذایی.شعار اصلی این رویداد نیز به‌خوبی این رویکرد را نشان می‌دهد:Flexible Processes, Smart Solutions, Connected Lines«فرآیندهای انعطاف‌پذیر، راهکارهای هوشمند و خطوط تولید به‌هم‌پیوسته»شعاری که نشان می‌دهد صنعت غذای جهان دیگر تنها به دنبال افزایش ظرفیت تولید نیست، بلکه به دنبال ایجاد کارخانه‌هایی است که بتوانند سریع‌تر تصمیم بگیرند، خود را با شرایط بازار تطبیق دهند و با استفاده از داده و فناوری بهره‌وری بالاتری ایجاد کنند.یکی از نکات جالب توجه در محتوای منتشرشده توسط برگزارکنندگان آنوگا فودتک، تمرکز ویژه بر هوش مصنوعی و ابزارهای دیجیتال جدید است. موضوعی که تا چند سال پیش بیشتر در شرکت‌های فناوری مطرح بود اما امروز به قلب صنایع غذایی راه یافته است.از کنترل کیفیت خطوط تولید گرفته تا پیش‌بینی خرابی تجهیزات، کاهش ضایعات، مدیریت مصرف انرژی، بهینه‌سازی زنجیره تأمین و حتی توسعه محصولات جدید، هوش مصنوعی در حال تبدیل شدن به بخشی جدایی‌ناپذیر از صنعت غذاست.در کنار این موضوع، مباحثی مانند امنیت سایبری نیز به یکی از دغدغه‌های اصلی صنایع غذایی تبدیل شده است. هرچه خطوط تولید، انبارها و شبکه‌های توزیع بیشتر دیجیتالی شوند، حفاظت از داده‌ها و زیرساخت‌های اطلاعاتی نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.در حوزه بسته‌بندی نیز توجه ویژه‌ای به جایگزین‌های الیافی و پایدار شده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد فشارهای زیست‌محیطی و تغییر رفتار مصرف‌کنندگان، صنایع غذایی را به سمت راهکارهای جدید سوق داده است.از سوی دیگر، بخش مواد اولیه نمایشگاه نیز بر فناوری‌های نوین تثبیت‌کننده‌ها، امولسیفایرها و ترکیبات عملکردی متمرکز شده است؛ یعنی حرکت از فروش صرف مواد اولیه به سمت ارائه راهکارهای فناورانه برای بهبود کیفیت، سلامت و ماندگاری محصولات.اما شاید مهم‌ترین نکته این باشد که صنعت غذای جهان امروز بیش از آنکه درباره «ماشین‌آلات» صحبت کند، درباره مدیریت چالش‌ها صحبت می‌کند.چالش تأمین انرژی.چالش تغییرات اقلیمی.چالش کاهش ضایعات.چالش پایداری.چالش بهره‌وری.چالش کمبود نیروی انسانی متخصص.و چالش سرعت بالای تغییرات فناوری.در واقع کارخانه‌های آینده تنها با سرمایه‌گذاری در تجهیزات موفق نخواهند شد؛ بلکه به همان اندازه نیازمند سرمایه‌گذاری در داده، دانش، نرم‌افزار، نیروی انسانی و نوآوری خواهند بود.این مقایسه به معنای نادیده گرفتن ظرفیت‌های صنعت غذایی ایران نیست. حضور گسترده شرکت‌های ایرانی در آگروفود، تنوع تولیدکنندگان، توان فنی موجود و علاقه صنایع به نوسازی تجهیزات، همگی نشانه‌های مثبتی هستند.با این حال، شاید زمان آن رسیده باشد که در کنار گفتگو درباره مواد اولیه، ماشین‌آلات و بازار، سهم بیشتری به موضوعاتی همچون هوش مصنوعی، تحول دیجیتال، بهره‌وری انرژی، پایداری، ردیابی محصول و مدیریت داده اختصاص دهیم.اگر آگروفود تهران تصویری از توانمندی‌ها و چالش‌های امروز صنعت غذای ایران بود، آنوگا فودتک کلن تصویری از فردای صنعت غذای جهان را به نمایش می‌گذارد.فاصله میان این دو الزاماً یک تهدید نیست؛ بلکه می‌تواند یک نقشه راه باشد.نقشه راهی که نشان می‌دهد مزیت رقابتی آینده تنها در «تولید بیشتر» شکل نخواهد گرفت، بلکه در تولید هوشمندتر، ایمن‌تر، پایدارتر و چابک‌تر رقم خواهد خورد.Https://t.me/abolhassan_khalili