#فیلم_تانیتیمی هیلما یازیچی: #احمد_یوسفی #ادبیات_ائوی @AdabiyatEvi#فیلم_تانیتیمی گؤرونمه‌ین دونی

#فیلم_تانیتیمی هیلما یازیچی: #احمد_یوسفی #ادبیات_ائوی @AdabiyatEvi#فیلم_تانیتیمی گؤرونمه‌ین دونیانین آرخاسی«هیلما آف کلینت» فیلمی ۲۰۲۲-جی ایلده لاسسئ هاللاسترؤم (Lasse Hallström) رژیسورلوغو ایله سوئد اؤلکه‌سینده اکران‌لاشمیشدیر. بو اثرده؛ لئنا اِوِلین و تورا هاللاسترؤم باش رولو آلمیشدیلار. اثر هیلما رسّامین چکدییی لوحه‌لره خاطیر یارانیب. هیلما (۱۸۶۲-۱۹۴۴) غرب اینجه‌صنعت تاریخینده ایلک بؤیوک آبستراکت اثرلردن بیری حساب ائدیلن سوئد رسّامی‌دیر. بو اثر اونون او زامانیندا آنلامادیغی اوچون و یاراتدیغی گؤزل اثرلرینه تقدیم اولوب. سهراب سپهری‌نین «دنیزلرین آرخاسیندا بیر شهر وار» دئیه شعری وار. هم ده چین فلسفه‌سینده‌کی یین-یانگ دوشونجه‌سی و هیلما آف کلینت حاققیندا چکیلمیش فیلم، ایلک باخیشدا بیر-بیریندن چوخ اوزاق گؤرونور. بیری شعر، بیری فلسفی سیموول، دیگری ایسه رسّام حیاتیندان بحث ائدن فیلم‌دیر. لاکین بو اوچ موضوعا فلسفی و سیموولیک باخیمدان یاناشاندا، اونلارین آراسینداکی ماراق‌لی بیر اورتاق خطّی گؤرمک اولور. بو خطّ، انسانین وارلیق موقعینده دایانیب، دونیانین آرخاسینداکی حقیقتی آختاریر. سهراب سپهری‌نین صادالادیغیمز شعر مصراع‌سیندا، شهر یالنیز رئال جغرافی مکان کیمی یوخ، باشقا بیر درک سویّه‌سی‌نین، حتّی ایره‌لی گئتدیییمیزده انسانین عادی باخیشیندان کناردا قالان معنوی دونیا و سیموولونو قاوراما باشلاییر. دنیز رمزی بوردا انسان‌لا همین دونیا آراسیندا سرحدی یارادیر. یعنی میف‌ ده بیر نوع کئچید مکانی ساییلیر. شاعر سانکی گؤرونن دونیانین آرخاسیندا باشقا بیر دونیانین اولدوغونو حیسّ ائدیر. شعرده، پنجره‌ مهم سیموولدور. پنجره ایچری ایله ائشییی آییریر، عینی زاماندا اونلاری بیر-بیری‌له بیرلشدیریب ایچینده گؤرمک امکانی وئریر. بو باخیمدان پنجره آشکارلا گیزله‌نن دونیا‌ آراسیندا واسیطه کیمی باشا دوشوله بیلر. هیلما آف کلینت‌ین صنعتینده ده بونا بنزر بیر دوشونجه موجوددور. او، یالنیز گؤزله گؤردویوموز دونیانی تصویر ائتمک ایسته‌میر. اونون اوچون رسم ساده، گؤرونن دونیا ایله گؤرونمه‌ین معنوی کوسمیک دونیا آراسیندا واسیطه‌‌سی‌دیر. بونا گؤره هیلمانین اثرلرینده دایره، ایسپیرال، اوچ‌بوجاق و دیگر هندسی فورمالار ساده‌جه دئکوراتیو المنت‌لر دئییل، معیّن فیکیرلری و سیموولیک معنالاری ایفاده ائدن جریان‌لاردیر. اونون رنگ‌لردن استفاده طرزی ده بو باخیمدان ماراق‌لی‌دیر. رنگ‌لر بعضا رئال دونیانین رنگ‌لرینی تکرارلاماقدان چوخ، داخیلی و معنوی وضعیّت‌لر ایفاده ائدیر. هیلمانین رنگ دیلی معیّن جهت‌لرینه گؤره ائکسپرئسسیونیزمی خاطیرلادیر. بو بدیعی جریاندا رنگ چوخ واخت رئالیق حیاتی اولدوغو کیمی گؤسترمک اوچون دئییل، داخیلی حیسّی آخیجی ائموسیانال روحی ایفاده ائتمک اوچون استفاده اولونور. اثرده، هیلمانین چکدییی لؤوحه‌لر رنگین ایفاده گوجونو گؤستریر. لاکین اونو آوتوماتیک اولاراق ائکسپرئسسیونیست رسّام و بو جریانا منسوبیّتینی دئمک اولماز. چونکی هیلمانین صنعتینده رنگ یالنیز ائموسیانال‌لیق اوچون یوخ، هم ده سیموولیک و میستیک سیستمی ائکزوتیک-غیرعادی شکیلده بیر حیس‌ّدیر. بونا گؤره اونون صنعتینی آبستراکسیا-ذهنی، سیموولیزم، میستیک دوشونجه و مدرنیست آختاریشینی بیرلشمه‌سی کیمی گؤرمک داها عاغیلا باتاندیر. بو باخیمدان هیلمانین صنعتی آوانقارد دوشونجه ایله علاقه‌لنیر. رسّام‌لیغین اسلافی، اساساً گؤرونن دونیانی تصویر ائتمه‌یه چالیشیرلار-بو رسّام‌لیق طرزی، پرئسپکتیو جریانینا یاخین‌لیغینی گؤستریر-هیلما ایسه «گؤزله گؤرونمه‌ین شئیی نئجه گؤرمک اولار؟» سوالینی اورتایا قویور-بو جهت‌دن شرق رسّام‌لیق صنعتی‌نین گؤروشونه یاخینلاشیر. بو سوال اونون صنعتینده اساس دؤنوش نقطه‌لریندن بیری‌دیر. آوانقاردلیق بورادا یالنیز یئنی و غیری-عادی فورمالار یاراتماق دئییل، موجود گؤرمه و دوشونمه قایدالارینی سورغو قندیلی‌نین آلتینا آپارماق‌دیر. هیلما دونیانی ساده‌جه باشقا جور چکمیر، دونیایا باشقا جور باخماغا چالیشیر. آبزورد فلسفه‌سینده انسان دونیادا معنا آختاریر، لاکین کوسمیک اونا حاضیر و قطعی جواب وئرمیر. آبزورد آنلاییشی ایله علاقه ایسه داها فرق‌لی‌دیر. هیلما کلاسیک معنادا آبزورد دونیاگؤروشونون نماینده‌سی دئییل. آنجاق هیلما گؤرونن دونیانین آرخاسیندا داها درین معنانین اولدوغونو اینانیر. بونا باخمایاراق، اونون حیاتیندا آبزورد بیر وضعیّت یارانیر. او، یئنی اؤز دیلینی یارادیر، لاکین او عصرده بو دیل تام باشا دوشولمور. بئله‌لیک‌له، اونون صنعتینده آوانقارد یئنی دیل یاراتماق، آبزورد ایسه همین یئنی دیلین اؤز دؤرونده آنلاشیلماسی ایله علاقه‌لندیره بیلینر. آیریجا رسّام‌لیق و اونون ایچینده یاتان معنالاریندا حتّی رنگ‌لرینده ده کئچه‌رک نؤبتی ائتاپ-مرحله اونون نه‌ کیمی فلسفه‌لری بیزه یئتیرمک ایسته‌دییی مرحله‌دیر.