همنشینی چشم‌نواز ماه و زهره در شامگاه ۲۶ تیر ۱۴۰۵شامگاه جمعه ۲۶ تیر ۱۴۰۵، آسمان ایران میزبان یکی از زیباترین رویدادهای رصدی سال خواهد بود. در این شب، هلال باریک ماه و سیاره زهره در یک مقارنه دیدنی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و منظره‌ای چشم‌نواز را در افق غربی آسمان ایجاد خواهند کرد.بر اساس محاسبات نجومی، جدایی زاویه‌ای ماه و زهره در این مقارنه حدود ۲٫۶ درجه است؛ فاصله‌ای که تقریباً معادل پنج برابر قطر ظاهری قرص ماه در آسمان به شمار می‌رود. این نزدیکی تنها یک پدیده ظاهری است و دو جرم در واقعیت فاصله‌ای بسیار زیاد از یکدیگر دارند؛ ماه در فاصله‌ای حدود ۳۷۰ تا ۳۸۰ هزار کیلومتری از زمین قرار دارد، در حالی که فاصله زهره از زمین در این زمان بیش از ۱۰۰ میلیون کیلومتر خواهد بود.زهره که با قدر ظاهری نزدیک به ۴٫- می‌درخشد، پس از خورشید و ماه سومین جرم پرنور آسمان و درخشان‌ترین سیاره منظومه شمسی محسوب می‌شود. این درخشندگی زیاد ناشی از پوشش ضخیم ابرهای بازتابنده در جو این سیاره است که بخش عمده نور خورشید را منعکس می‌کنند.در کنار این دو جرم، ستاره پرنور قلب‌الاسد نیز قابل مشاهده خواهد بود.Regulusقلب‌الاسد، درخشان‌ترین ستاره صورت فلکی اسد، در فاصله‌ای حدود ۷۹ سال نوری از زمین قرار دارد و جرمی بسیار پرنورتر از خورشید به شمار می‌رود.این رویداد از حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پس از غروب خورشید آغاز می‌شود و تا حدود ساعت ۲۱ به وقت رسمی ایران قابل مشاهده خواهد بود. بهترین زمان رصد، بازه زمانی میان ۲۰:۱۵ تا ۲۰:۵۰ است؛ زمانی که آسمان به اندازه کافی تاریک شده اما ماه و زهره هنوز ارتفاع مناسبی از افق دارند.برای مشاهده این پدیده نیازی به ابزار خاصی نیست و هر دو جرم به‌راحتی با چشم غیرمسلح دیده می‌شوند. با این حال، استفاده از دوربین‌های دوچشمی می‌تواند امکان مشاهده بهتر هلال باریک ماه و پدیده «زمین‌تاب» را فراهم کند؛ پدیده‌ای که در آن بخش تاریک ماه به دلیل بازتاب نور خورشید از سطح زمین، اندکی روشن دیده می‌شود.منجمان آماتور و عکاسان آسمان شب نیز می‌توانند از این فرصت برای ثبت تصویری کم‌نظیر از همنشینی سه جرم آسمانی، یعنی هلال ماه، سیاره زهره و ستاره قلب‌الاسد در افق غربی، بهره ببرند.این مقارنه علاوه بر زیبایی بصری، فرصت مناسبی برای آموزش مفاهیم نجومی همچون حرکت ظاهری اجرام، مختصات سماوی و تفاوت میان فاصله‌های واقعی و ظاهری در آسمان است و یکی از رخدادهای جذاب رصدی تابستان ۱۴۰۵ برای علاقه‌مندان نجوم به شمار می‌رود.مرکز نجوم ادیب اصفهان@adibastrocenter