وقتی پیشگویی غط از آب در می آید! When Prophecy Failsفستینگر، ریکن و شاکتر سه روان شناسی بزرگ قرن بیس

وقتی پیشگویی غط از آب در می آید! When Prophecy Failsفستینگر، ریکن و شاکتر سه روان شناسی بزرگ قرن بیستم پژوهشی را (۱۹۵۴) انجام‌می دهند تا درک بهتری از رفتار افرادی که پیش بینی ها و باورهایشان اشتباه از آب در می آید پیدا کنند.این‌ کتاب ِ مبتنی بر پژوهش میدانی ماجرای فرقه ای را روایت می‌کند که باور داشتند در تاریخ مشخصی دنیا نابود خواهد شد و بر اساس این پیشگویی تصمیم‌های مهم زندگی خود را تنظیم کرده بودند. اما وقتی آن اتفاق رخ نداد، به‌جای کنار گذاشتن باورشان، دچار تنش روانی شدند و تلاش کردند واقعیت را به‌گونه‌ای توجیه کنند که با باورشان سازگار بماند.‌آنها حتی گرفتگی لوله فاضلاب خانه یکی از همسایگان را شاهدی بر نشانه های آخر زمانی گرفتند و نیز مدعی شدند که ایمانشان باعث نجات جهان شده است. این نوع رفتارها نمونه‌ای از «ناهماهنگی شناختی» است، یعنی حالتی که فرد در مواجهه با تضاد بین باور و واقعیت، به‌جای تغییر باور، آن را حفظ کرده و واقعیت را تحریف می‌کند، به‌ویژه زمانی که سرمایه‌گذاری عاطفی و تعهد فرد به آن باور زیاد باشد و حمایت گروهی نیز این روند را تقویت کند، در نتیجه افراد نه‌تنها باور خود را حفظ می‌کنند بلکه فعالانه تلاش می‌کنند دیگران را هم قانع کنند تا از این طریق تنش درونی خود را کاهش دهند، این مطالعه نشان می‌دهد که انسان‌ها برای حفظ انسجام روانی خود، حتی در برابر شواهد قوی، مقاومت می‌کنند و هرچه تعهد و هزینه قبلی بیشتر باشد، احتمال تغییر باور کمتر می‌شود.در پایان، این گفته آلفرد آدلر را به یاد داشته باشیم که می گفت:  «ما زندگی را مطابق خواست خود خم می کنیم.»دکتر حميد علیزاده روان درمانگرکاناداAdlerPsy.ca @AdlerPsychology