خاتونداستان کوتاه از وسیمه بادغیسیساق‌هایش لوچ بود و هی شصت دستش را می‌چشید. پاهای گوشت‌آلودش در هوا تکان می‌خورد و به هم می‌پیچید. روی برنده، کنار کلکین، زیر آفتابی نرم خسپیده بود. چشم‌هایش هم‌رنگ خسرو بود و لبخندش حتی زیباتر از او. دلم با دیدن کومه‌ها و به هم خوردن و به هم پیچیدن پاهایش از شوق در سینه پر می‌کشید. از زیر بغلش گرفتم و در هوا نگهش داشتم و با دست، به چپ و راست، گازش دادم. خندانمش. بعد چهارزانو نشستم و پستانم را در دهانش گذاشتم تا شیر جاری شد، بیدار شدم و خودم را روی بستر مخمل زرشکی یافتم. کلکین باز بود و آفتاب ظهر تابستان پهن. سبزه‌های کنار کلکین در هوای داغ و معلق راست ایستاده بودند و در دوردست، تکه ابری روی آسمان نیلگون به سمتی حرکت می‌کرد.آن روز بی‌بی پیاله چای زیره از چاینک نقره‌ای ریخته بود و گفته بود: «خوابت را به زن بیوه یا به دختر شوهرندیده یا به مرد جوان و یا به ملای پیر قصه نکن. خوابت را ببر پیش آب روان قصه کن. برای آب زلال و صاف بگو. آب زلال خوابت را شهر به شهر و ده به ده می‌برد. برای سبزه‌ها و رمه‌ها و جویبارها تعریف می‌کند. آن وقت همه کاینات خبر تو را می‌شنوند. همه کاینات دست به دست هم می‌دهند تا خواب تو پوره شود.» بی‌بی هر چیز که می‌دید و هر حکایتی که می‌گفت، در اسطوره‌ها آمده بود، در داستان‌ها قصه شده بود و یا اینکه او همان حادثه را به چشم سر دیده بود. یک بار خواب سیب دیده بودم. بی‌بی گفته بود: «سیب میوه بهشتی است، عاشق می‌شوی.»بی‌بی راست گفته بود. وقتی که زیر گردو، خاک درخت‌ها، دنبال انار جگرخون و شق‌شده و شیرین می‌گشتم، عاشق شدم. خسرو زیر شاخ و برگ درخت‌ها مرا بوسیده بود و من بی‌چون و چرا به این فکر شده بودم که یک پسر کوچک هم‌رنگ خودش داشته باشم؛ با ابروهای کشیده و بلند، چشم‌های قهوه‌ای تیره، همان رقم یک موی، همان رقم یک روی. پیش خود فکر کرده بودم که نام یک پهلوان را رویش بگذارم؛ اسفند یا رهام یا سیاوش.آن وقت بی‌بی گفته بود: «آرزویت را به کسی نگو. نه به من، نه به همسرت و نه به خواهرخوانده‌ات. آرزویت را شب، زیر آسمان پر از ستاره، قصه کن. ستاره‌ها می‌شنوند. ستاره‌ها می‌بینند و چشمک می‌زنند و می‌خندند. ستاره‌ها روی آسمان دست به دست هم می‌دهند و آرزویت را شکل می‌بخشند. هر شب خبر از ستاره‌ها بگیر. هر وقت که دست به دست هم دادند و شکل آدم را رسم کردند، بدان آرزویت پوره می‌شود.» من هر شب روی برنده، زیر آسمان، می‌خوابیدم تا نیمه‌شب بیدار می‌ماندم و به ستاره‌ها چشم می‌دوختم. ستاره‌ها شکل آدم نمی‌شدند. ستاره‌ها دور از هم ایستاده بودند. به هم نزدیک نمی‌شدند. ستاره‌ها دست به دست هم نمی‌دادند.آن شب‌ها گاه به پهلو می‌غلتیدم و به صدای خنده‌هایی که از مهمان‌خانه می‌آمد گوش می‌دادم. صدای خسرو را خوب می‌شناختم. خسرو پر می‌زد و می‌برد و می‌خندید. پر می‌زد و می‌باخت و می‌خندید. خسرو مرد مردان بود؛ خوش‌ادا و خوش‌نما. سفره‌اش همیشه هموار، دوستانش همیشه شاد. نیمه‌شب‌ها، نیمه‌مدهوش، می‌آمد و می‌نشست کنار بسترم و صدا می‌زد: «خاتون.» گاه دستش را می‌گرفتم و به خواب می‌رفتم. گاه خود را به خواب می‌زدم. گاه ناچار تسلیم خنده‌هایش می‌شدم. آدمی بود که نمی‌شد از او قهر کرد. آدمی بود که نمی‌شد به او نه گفت. نگاه‌های گاه سرشار و گاه غمگینی داشت. همین بود که هیچ‌کس به او نه نمی‌گفت، حتی من، خاتون، به او نه نگفته بودم. نه، نمی‌شد. نمی‌شد با او مخالفت کرد. زیر درخت انار هم که دستم را گرفته بود، به او نه نگفته بودم. برای همین روز و شب را سر کرده بودم و منتظر دست به دست شدن ستاره‌ها شده بودم. اما خسرو منتظر هیچ چیز نمی‌شد. منتظر هیچ‌کس نمی‌ماند. همه به او بله می‌گفتند. هر وقت که می‌خواست یک تکه از باغ‌سرا یا باغ انگور را بفروشد، حتی من، خاتون، صاحب باغ و خانه‌سرا، به او بله می‌گفتم. حریفش نمی‌شدم، حریف چشم‌هایش نمی‌شدم. روبه‌روی آیینه که می‌ایستادم، خودم را می‌دیدم با پیشانی بلند و چشم‌های سیاه درخشان و گردنی بلند و گوشواره‌های یاقوتی بلند و زنجیر ظریف طلایی. بی‌بی موهایم را شانه می‌زد و اسپند دود می‌کرد و هزار تا نام خدا می‌گفت و خسرو می‌آمد و دست در گردنم می‌انداخت. دهانش بوی گسی می‌داد. دستش را پس می‌زدم و او می‌گفت: «خاتون.» همین خاتون گفتنش کافی بود که مقاومت در من در هم شکند. یک بار صدا زدنش کافی بود. بعد، در چله تابستان، ساعت‌ها روی نالین مخمل زرشکی، در هوای سرد اتاق، می‌خوابید. بیدار که می‌شد می‌گفت: «دیر شد.» همیشه همین را می‌گفت: «دیر شد.» لذت می‌برد که به سرعت کارها را به پیش ببرد، به سرعت تصمیم بگیرد، به سرعت ناامید شود و به سرعت امیدوار. زمان پیشش ارزش طلا را داشت. مثل من نمی‌نشست پای درخت بهی که به جریان آب روی سبزه‌ها نگاه کند. وقت این‌طور کارها را نداشت. حس این‌طور کارها را نداشت.