یلدای حافظ سید احمد میرزاده یلدا، این شب شکوهمند و شگرف و شگفت، در فرهنگ ایرانیان جایگاهی ارجمند دار

یلدای حافظ سید احمد میرزاده یلدا، این شب شکوهمند و شگرف و شگفت، در فرهنگ ایرانیان جایگاهی ارجمند دارد و از این رو در آیینۀ شعر پارسی نیز نمود بسیار یافته است. با این حال با نگاهی به دواوین شاعران می‌بینیم که این نمود عمدتا در بیان احساسات فردی و در چند تصویر خاص تکرار شونده است. با تورقی در سروده‌های شاعران این موارد را بوفور می‌بینیم:تشبیه «زلف یار» به یلدا:*شب یلداست هر تاری ز مویت، وین عجب کاری/که من روزی نمی‌بینم، خود این شب‌های یلدا را (سلمان ساوجی)*روز رویش چو برانداخت نقاب شب زلف/گفتی از روز قیامت شب یلدا برخاست(سعدی)* بر من و یاران شب یلدا گذشت/ بس که ز زلف تو سخن رفت دوش(قاآنی)* توصیف زلف پرشکنت کردم/ گردید بزم ما شب یلدا گرم( صابر همدانی)تشبیه «فراق» به یلدا:*نظر به روی تو هر بامداد نوروزی‌ست/شب فراق تو هر شب که هست یلدایی‌ست (سعدی)*هر شبی در غم هجرت شب یلداست مرا/که به سالی به جهان یک شب یلدایی هست (امیرخسرو دهلوی)*شب هجرانت،‌ای دلبر، شب یلداست پنداری/رخت نوروز و دیدار تو عید ماست پنداری (اوحدی)*روز فراق تو که نبینم جمال تو/با من حکایت شب یلدا کند همی (ادیب صابر)تشبیه «غربت» به یلدا :*کوته نمی‌شود شب یلدای غربتم/گر دست من به دامن صبح وطن رسد (صائب تبریزی)تشبیه «غم» به  یلدا:من در دلم هزار شب قطبی است/ همره هزارها شب یلدا را (اخوان ثالث )در این میان «حافظ»، این مونس یلدای ایرانیان،  شاعری است که در تمام دیوانش فقط یک بار واژۀ «یلدا» به کار رفته و شگفتا که همین یک بیت با تمامی سروده‌های دیگران متفاوت است.حافظ در این بیت از این گونه احساسات شخصی و تصویرهای تکراری فراتر رفته  و مضمونی اجتماعی و اخلاقی آفریده که قرنهاست زبانزد آزادگان است:صحبتِ حکّام، ظلمتِ شبِ یلداستنور زخورشید جوی بو که برآید.