📚 معرفی کتاب 💠 کتاب دیالکتیک روشنگری | ماکس هورکهایمر و تئودور آدورنو ▫️ انتشارات هرمس ✍🏻 حسن نصی

📚 معرفی کتاب 💠 کتاب دیالکتیک روشنگری | ماکس هورکهایمر و تئودور آدورنو ▫️ انتشارات هرمس ✍🏻 حسن نصیری کتاب دیالکتیک روشنگری اثر ماکس هورکهایمر و تئودور آدورنو از مهم‌ترین آثار مکتب فرانکفورت است. این کتاب پس از جنگ جهانی دوم نوشته شد و مولفان کتاب از بنیانگذاران و نسل اول مکتب انتقادی فرانکفورت هستند. هدف آن پاسخ به این پرسش بود که چرا تمدن مدرن، به جای آزادی و عقلانیت، به سلطه، خشونت و فاشیسم انجامید؟ ▫️ نکات اصلی کتاب روشنگری قرار بود انسان را از جهل، اسطوره و خرافه‌پرستی رها کند، اما خود به نوعی اسطوره جدید تبدیل شد. عقلی که قرار بود انسان را آزاد کند، به ابزاری برای کنترل و سلطه بدل شد. ▫️ این کتاب به دو نوع عقل  بشری معتقد است:یکی عقل ابزاری و دیگری عقل انتقادی. عقل ابزاری تنها به کارآمدی، سود و کنترل می‌اندیشد و ارزش‌های اخلاقی و انسانی را نادیده می‌گیرد. تکنولوژی امروز ادامه و توسعه عقل ابزاری بشر است. منشا همه بحران‌ها و بی‌تدبیری‌ها و خشونت‌ها و درنهایت سلطه بر طبیعت و سپس انسان است. انسان مدرن برای تسلط بر طبیعت، شیوه‌های علمی و فنی را گسترش داد؛ اما همین منطق، در نهایت به سلطه انسان بر انسان نیز انجامید. لذا در عصر روشنگری سلطه همچنان در جوامع وجود دارد و از بین نرفته است. فصل مهم و بعدی کتاب صنعت فرهنگ است. یکی از مشهورترین مفاهیم کتاب، «صنعت فرهنگ» است. رسانه‌ها، سینما، رادیو و سرگرمی‌های تجاری، به جای پرورش تفکر انتقادی، مخاطبان را منفعل، هم‌شکل و مطیع به با می آورد. و نوعی بت‌پرستی و اسطوره‌سازی را برای بشریت به وجود آورده است. رسانه ها از طریق تبلیغات انسان را به کالاپرستی و سلیبریتی پرستی سوق داده اند و انسان در زندگی اختیاری از خود ندارد و تبلیغات بر تصمیمات او تاثیر میگذارد. فاشیسم محصول انحراف تمدن مدرن. نویسندگان معتقدند ظهور نظام‌های توتالیتر صرفاً یک حادثه تاریخی نبود، بلکه نتیجه نوعی عقلانیت ابزاری و ساختارهای مدرن بود. نقد سرمایه‌داری و مدرنیته. کتاب نشان می‌دهد که سرمایه‌داری پیشرفته با استفاده از علم، فناوری و رسانه، اشکال جدیدی از سلطه و کنترل اجتماعی ایجاد می‌کند. ▫️ هدف اصلی کتاب این است که نشان دهد: پیشرفت علمی و فناوری، اگر با عقل انتقادی، اخلاق و آزادی همراه نباشد، می‌تواند به ابزار سلطه، استثمار و از بین رفتن استقلال انسان تبدیل شود. ▫️ پیام اصلی کتاب از دیدگاه هورکهایمر و آدورنو: پیشرفت فنی، لزوماً پیشرفت انسانی نیست. رسانه‌ها می‌توانند آگاهی را به جای گسترش، محدود کنند. آزادی بدون تفکر انتقادی پایدار نمی‌ماند. جامعه مدرن باید همواره عقل، علم و قدرت را به صورت انتقادی بررسی کند تا از تبدیل شدن آنها به ابزار سلطه جلوگیری شود. این اثر، یکی از بنیان‌های اصلی نظریه انتقادی و مطالعات انتقادی رسانه و ارتباطات است و همچنان در تحلیل فرهنگ، تبلیغات، رسانه‌های جمعی و جامعه مصرفی کاربرد فراوان دارد. فصل مهم بعدی کتاب تحلیل اودیسه هومر است که در این اسطوره قهرمان داستان همان سرمایه‌دار امروز است که طی سفر ضمن بیان  روشن سیر تاریخ جوامع و گذر از دوران های برده‌داری و فئودالیسم و ... قهرمان با قربانی کردن زیر ستان خود به همسر و قدرت می‌رسد و در این مسیر بسیاری فدای قهرمان می‌شوند. کتاب برای کسانی که علاقه‌مند به منشا شکل‌گیری افکار و ایدیولوژی‌ها در جوامع بشری هستند و دنبال چیستی و کیستی خود هستند، بسیار مفید و خواندنی است. هر چند از اولین انتشار آن بیش از هشتاد سال می‌گذرد. #کتاب #معرفی_کتاب  #روشنگری #دیالکتیک_روشنگری #ماکس_هورکهایمر #تئودور_آدورنو @akhalaji