💠 آن‌چه نیست آنم آرزوست! 🔺 اقتضاء «نیک‌زیستی» چیست و چگونه حاصل می‌شود؟ ✍️ محمدرضا تاجیک | استاد ع

💠 آن‌چه نیست آنم آرزوست! 🔺 اقتضاء «نیک‌زیستی» چیست و چگونه حاصل می‌شود؟ ✍️ محمدرضا تاجیک | استاد علوم سیاسی 🖊اگر می‌خواهیم نیک‌زیستی را تجربه کنیم، باید بیندیشیم. به زبان آدورنو، «اندیشیدن در خودِ خویش … کنشی ردکننده است؛ ایستادگی‌ای است در برابر آن‌چه می‌خواهد خود را به زور بپذیراند» و جای‌گیر کند، و به بیان آلن بدیو، هر ایستادگی‌ای، گسستی است با آن‌چه که هست، و برای آنان که درگیر گسستند، هر گسست با گسستنِ از خود آغاز می‌شود.» بنابراین، آن خردورزی و اندیشیدنی که باید رویاروی ناوضعیت پدیدار شود و قامت برافرازد، باید هم‌چنین خویشتن و زمانه و زندگی فردی و اجتماعی‌ را نقد و دگرگونه کند – و این دگرگون‌سازی، همان‌گونه که آدورنو تصریح می‌کند، نیازمند کنش سیاسی‌ای به‌نام حقیقت و عدالت است 🖊از این منظر، نیک‌زیستی فردی و اجتماعی، نیازمند نیک‌تدبیری (سیاستِ نیک یا سیاست توام با عدالت) نیز هست. به بیان دیگر، در پرتو چنین سیاستی است که نظم اخلاقی یا زندگی اجتماعی (نیک‌زیستی) ممکن می‌گردد. در نگاه هگل و آدورنو، نظم اخلاقی یا زندگی اجتماعی، دربردارنده‌ی کنش‌های داوطلبانه، برانگیخته، و انگیزه‌مند انسان‌ها در کالبد راه و رسم، آیین‌ها، سنت‌ها، نهادهای اجتماع، و نیز، نقش‌ها و قانون‌های پنهان و آشکاری‌ست که همه در کنار هم زیستن شهروندان را شدنی می‌کنند. 🖊زندگی اجتماعی، روح جمعی «راستین» عینی‌شده است و نشان‌گر حس بنیادین وابستگی و هم‌بستگی‌ای است که در آن فضیلت‌های مدنی و راه و رسم اخلاق معنای خود را برای شهروندان نگه می‌دارند، و گروه آدمیان – یعنی جامعه– قانون، دولت و سامان خود را می‌یابد. از این‌رو، در این یگانگی است که آدمیانی که باید سازگار با قانون اخلاقی رفتار کنند – قانونی که از آگاهی عقلانی شهروندان مایه می‌گیرد و همان عقلانیت را در کار می‌کند– به هستی‌های روح‌مند تبدیل می‌شوند؛ یعنی به شهروندانی دارای هویت جمعی، حق‌ها و تکلیف‌ها، و جهت‌گیری اخلاقی. 🖊آن‌چه در اقتضای نیک‌زیستی گفتیم (یعنی #اندیشه‌ورزی و #نیک‌تدبیری)، دقیقاً همان خواستی است که ایرانیان، امروز هم‌چون دیروز، نه تنها در میان تدبیرگران خویش نمی‌بینند و نمی‌یابند، بلکه آن را از مردمان نیز، دریغ می‌دارند، از این‌رو، در تمنای ناکام‌اش گرفتار نوعی #تروما شده‌اند. چنان‌چه بپذیریم فقدان چیزی موجب تمنای آن، و تمنای ناکام آن موجب نوعی #روان‌زخم یا #ترومای_سرکوب‌شده، و بازگشت این ترومای سرکوب‌شده همواره با نوعی #خشم و #خشونت همراه است، آن‌گاه راز درون‌پرده‌ی نگاه و احساس و رفتار مردمان ایران امروز بر ما آشکار می‌شود. در قلمرو زیست فردی و جمعی انسان ایرانی، هر نشان و نشانه‌ای که می‌بینی بیانگر تباهی و شکستی است در فراهم‌آوردن همان چیزی که قرار بوده در آن پهنه و گستره برآورده شود، یعنی زندگی نیک و راستین. گویی، کنش‌هایی که در قلمرو اخلاق درون‌مایه‌ی زیست اخلاقی یا نیک‌زیستی فرد را فراهم می‌آوردند، از کار افتاده‌اند. 🔸متن کامل این نوشتار را در لینک زیر بخوانید: mashghenow.com/?p=6445 #محمدرضا_تاجیک #سیاست #اندیشه #نیک‌زیستی #نیک‌زیستی_فردی #نیک‌زیستی_اجتماعی @akhalaji